Volledig scherm
De Annakapel in Heusdenhout is nog altijd in gebruik. © EDWIN WIEKENS

Ooit was het een paardenstal, nu trouwen hier mensen

Functie van Bredase kapel is in vijf eeuwen regelmatig veranderd. ,,Het was zelfs een paardenstal.''

Rijdend over de Heerbaan wordt je blik onherroepelijk getrokken door dat ene bouwwerk dat in leeftijd niet bij de wijk Heusdenhout past: een kapel. Het is de Annakapel, een in uiterlijk behoorlijke dissonant in de jaren '70-wijk.

De kapel bestaat dit jaar precies vijf eeuwen. Reden voor de Heemkundekring Paulus van Daesdonck om er een lezing aan te wijden. Pastoor Ben Hendriksen van de Michaelkerk, waar de Annakapel onder valt, en Wim Joosen van de Heemkundekring, doen een boekje open over het gebedshuis.

Weinig bewaard gebleven

De Annakapel is voor een kapel behoorlijk uit de kluiten gewassen. Het heeft een roerige geschiedenis, waarbij in vijfhonderd jaar de functie vaak is veranderd. Ook het uiterlijk onderging de nodige veranderingen. ,,Wat het beschrijven van de geschiedenis lastig maakt, is dat er weinig documenten bewaard zijn gebleven'', zegt Joosen.

Dat is dus heel wat anders dan bijvoorbeeld het Begijnhof, waarvan bijna alles nog op schrift in archieven terug te vinden is. ,,Zo is de bouwer van de Annakapel niet bekend omdat daar geen akten meer van zijn'', legt Joosen uit.

,,De kapel is nog volop in gebruik'', zegt pastoor Hendriksen. ,,Nog steeds zijn er bijna dagelijks diensten. Een vaste zondagsdienst is er niet, maar er worden nog huwelijken voltrokken en uitvaarten gehouden. Dus de kapel wordt minstens drie tot vier keer in de week gebruikt.''

Verschil tussen kerk en kapel

Overigens: het verschil tussen een kerk en een kapel zit hem in de grootte en in het feit dat een kapel niet de status van een parochiekerk heeft. Er is dan ook niet altijd een pastoor aanwezig.

,,De oorsprong van de Annakapel is in een roerige tijd in het toenmalige Europa'', weet Joosen. ,,De belangrijkste heersers van toen zijn Philips de Schone, Karel de Vijfde, Maximiliaan van Oostenrijk en landvoogdes Maria van Oostenrijk. Het is een tijd waarin heel veel gebeurde. De halve wereld werd ontdekt, 1518 is de tijd van Jeroen Bosch, Erasmus en Luther. De Annakapel viel toen onder het bisdom van Luik. De kapellen van Galder en Strijbeek stammen ook uit die periode.''

De Annakapel is gebouwd op een uitloper van het Cadettenkamp, waardoor hij wat hoger ligt. De Annakapel is ook enkele keren in protestantse handen geweest, onder andere tijdens de Beeldenstorm in 1566. Bij de diverse belegeringen van Breda lag de kapel met de rest van Heusdenhout vaak tussen de verdedigings- of aanvalslinies in.

,,De Annakapel heeft in grote lijnen dezelfde contouren door de eeuwen heen behouden'', weet Joosen.

Van pannen naar riet en weer terug

,,Wel zijn er grondige restauraties geweest; we weten van restauraties in 1581, 1918, 1935-'36, 1966-'72 en 1996-'97. Daarbij zag je vaak de dakbedekking veranderen van pannen naar riet en weer terug. Vanaf het begin is de Annakapel, nu een rijksmonument, ook in gebruik geweest als school.''

,,Maar er is ook een periode geweest dat hij dienst deed als paardenstal'', weet Hendriksen.

Volledig scherm
Een presentatie over vijfhonderd jaar Annakapel in het Bredase gebedshuis aan de Heusdenhoutseweg. © EDWIN WIEKENS
BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Politie met breekijzer voor Rabobank in Breda, man mag gevallen pasje niet zelf onder pinautomaat opvissen

    Politie met breekijzer voor Rabobank in Breda, man mag gevallen pasje niet zelf onder pinauto­maat opvissen

    BREDA - Een opmerkelijke situatie vrijdagmiddag voor de Rabobank in Breda, waarbij de politie met een schep en breekijzer voor de pinautomaat stond. Wat was er gebeurd? Een man liet bij het pinnen zijn pasje onder de rand van de pinautomaat aan het Kloosterplein vallen, maar mocht zelf niet aan de tegels van de bank zitten. Meerdere agenten, gewapend met een breekijzer, kwamen hem te hulp.
  2. Reddingsplan VV Advendo, wethouder ziet mogelijkheden: ‘Maar het is complex’
    PREMIUM

    Reddings­plan VV Advendo, wethouder ziet mogelijkhe­den: ‘Maar het is complex’

    BREDA - Wethouder Daan Quaars (VVD, sport) trekt alles uit de kast om in ieder geval één voetbalcub te behouden voor de wijk Hoge Vucht in Breda-Noord. Hij ziet mogelijkheden: ,,Maar het loket makkelijke oplossingen is gesloten. Het is een complex probleem. Er zit energie in de wijk, maar we zijn er nog niet uit”, aldus Quaars donderdagavond tijdens het vervolgdebat over de toekomst van de Hoge Vucht.

In samenwerking met indebuurt Breda