Volledig scherm
Wethouder Marianne de Bie voor het metershoge doek, met op de voorkant een landschap dat geschilderd op basis van stijlen als Jugenstil en Symbolisme. © Paul Verlinden

Nog veel vragen over gigantische doek uit Casino-bioscoop

BREDA - Met een rol van tien meter onder de arm liepen de medewerkers van de afdeling erfgoed van de gemeente Breda deze zomer door de binnenstad. Daarin verpakt: het gigantische doek dat in mei ontdekt was in de oude Casino-bioscoop.

"Het zou niet eens in de grootste vrachtwagen van de gemeente hebben gepast, maar gelukkig konden we een tijdelijke opslag vinden op loopafstand," zegt Diewert Berben, adviseur erfgoed bij de gemeente.

Inmiddels is het doek verhuisd naar de grote zaal van het Chassé Theater waar het maandagmiddag gepresenteerd werd. Daar blijft het vijf bij tien meter grote werkstuk nog even hangen, omdat het daar tijdens de Open Monumenten Dagen op zondag 9 september aan het grote publiek getoond kan worden.

Jaap van Dam

Wat er vervolgens met doek gebeurt, hangt mede af van wat er nog meer over achterhaald kan worden. Bekend is dat het gemaakt is door Jaap van Dam en dat het waarschijnlijk uit de jaren dertig van de vorige eeuw stamt. Aan een zijde is het Art Deco-interieur te zien van de foyer van theater Tuschinski in Amsterdam. Het landschap aan de andere zijde is geïnspireerd op stijlen zoals Jugendstil en Symbolisme. Maar uit welk jaar het doek precies is en voor welke voorstellingen het diende, is nog de vraag.

Het doek, dat nog in relatief goede staat is, werd ontdekt tijdens verbouwing van de oude bioscoop, die door onder andere projectontwikkelaar Maas-Jacobs getransformeerd wordt tot een foodhal. Het blijkt decennialang gehangen te hebben direct achter het filmdoek in de grote zaal van de bioscoop (die vroeger ook dienst deed als theater).

Theatertoren

Het hing daar opgetrokken en verscholen in de twaalf meter hoge theatertoren. "We hebben het voorzichtig naar beneden gehaald en contact gezocht met de gemeente," aldus Kris Maas van Maas-Jacobs. Bij de gemeente kwam de afdeling erfgoed na lang speuren er achter dat het een werk van Jaap van Dam is.

Van Dam (1876-1972) was een kunstenaar/decorontwerper die voor veel bekende theaters werkte. De stijlen die hij voor dit doek hanteerde, duiden er op dat het stamt uit de periode tussen de twee wereldoorlogen. Omdat de Casino-bioscoop in 1933 gebouwd werd, is het aannemelijk dat het ook in die tijd vervaardigd is.

Waarde

In Nederland is slechts een tiental van dit type decorstukken bewaard gebleven, (want de doeken werden destijds slechts tijdelijk gebruikt). "Een waar pareltje voor Breda", noemde cultuurwethouder Marianne de Bie het maandagmiddag. Maar over de feitelijke waarde van het doek valt op dit moment niets te zeggen. Ook wat er mee gaat gebeuren, is ongewis. Terug naar de Reigerstraat is geen optie, terwijl het te groot is om eventueel in het Stedelijk Museum Breda te hangen. 

Volledig scherm
De achterkant van het doek laat - ondersteboven - de foyer van het theater Tuschinski zien. © Paul Verlinden
  1. Als wel ergens de burgemeester persoon van het jaar is, dan is het in Oosterhout
    PREMIUM
    Column

    Als wel ergens de burgemees­ter persoon van het jaar is, dan is het in Oosterhout

    Als wel ergens de burgemeester ‘persoon van het jaar‘ is, dan is het in Oosterhout. Marcel Fränzel ontpopte zich daar in zijn tien maanden als waarnemend burgemeester tot kameraad van alle inwoners. Iemand die uit oprechte belangstelling een praatje met je maakt in het zwembad of tijdens carnaval. Dat altijd vriendelijke maatje hadden de mensen wel nodig. Want de stad trok begin dit jaar vooral negatieve aandacht, nadat bleek dat Stefan Huisman als burgemeester handtastelijk was richting vrouwen en bacootjes als koffie dronk. Uiteraard moest Huisman het veld ruimen.

In samenwerking met indebuurt Breda