Volledig scherm
Sinds jaar en dag loopt de grens door Baarle-Nassau. © Cor de Kock

Expositie Ulvenhout over 175 jaar landsgrens Nederland-België

ULVENHOUT - In Museum Paulus van Daesdonck in Ulvenhout is tot eind december 2018 een tentoonstelling te zien over de landsgrenzen tussen Nederland en België. 

Aanleiding tot het thema 'Scheiding van landen en geesten' is het Verdrag van Maastricht waarop 175 jaar geleden de grenzen tussen beide koninkrijken werden vastgesteld. In 1830 werd aanvankelijk de historische grens op papier bepaald, vijftien jaar later was de verdeling van percelen 'van dorp naar dorp' een feit. 

Drielandenpunt

Maar liefst 369 gietijzeren grenspalen staan sindsdien op markante punten van Limburg tot en met Zeeland, nummer 1 bij het Drielandenpunt in Vaals, de laatste paal op het strand bij Cadzand. In het buitengebied nabij Ulvenhout staan bijvoorbeeld palen 216, 217, 218 en 219 respectievelijk op de Grazenseweg, de Strijbeekseweg, langs de Mark en op de Kerzelseweg. De laatste is het meest noordelijke 'contactpunt' van België tussen Meerle, Meer en Ginneken. 

Hulppalen

Tussen alle door de gemeentes te onderhouden witte palen staan bovendien nog honderden hardstenen hulppalen. In enkele gevallen liep de vastgestelde grens dwars door huizen of cafés. Vele jaren later was hier en daar nog aanpassing nodig, zoals indertijd in Baarle Nassau-Hertog of zelfs in 1995 nog bij enkele huizen nabij Alphen en Chaam. 

De expositie in het museum van de heemkundekring toont naast kopieën van grensaktes ruim honderd foto's en tientallen documenten, wapenschilden en uniformen van douane en marechaussee. Smokkelvesten, veldflessen met dubbele bodem, zelfs een lege accordeon, alsmede spijkerplanken en spijkerbanden getuigen van de nog niet zo lang geleden illegale smokkelhandel langs de grens. 

Taal en cultuur

Lijsten met Belgische en Nederlandse woorden met eenzelfde betekenis illustreren de scheiding van taal en cultuur tussen beide landen. Het Belasting en Douanemuseum Rotterdam en het Nationaal Museum van Douane en Accijnzen te Antwerpen verleenden medewerking aan de expositie. Het museum aan de Pennendijk is iedere woensdagmiddag en iedere eerste zondag van de maand geopend.

www.paulusvandaesdonck.nl

In samenwerking met indebuurt Breda