‘Grijp de kansen, want die zijn er’

De bos bloemen prijkt in het raamkozijn. Hij kreeg ze van de politie, vertelt Leroy glimlachend. Hij reed samen met een vriend over de ringweg. Ze moesten stoppen bij het verkeerslicht en zagen twee auto’s, een politiebus en een man die op de grond lag. Toen hij toesnelde en zich bekendmaakte als arts, las hij de opluchting op het gezicht van de agenten. ,,Die waardering deed me enorm veel”, vertelt Richardson. ,,Het gekke was: de plek waar de patiënt lag was hemelsbreed 100 meter van waar ik toentertijd het ergste heb gedaan.”

Dat gebeurde tien jaar geleden. ,,Het begon met een interactie tussen een man en mij. ‘Ik weet waar je moeder woont, bruintje’, zei hij. Ik reageerde compleet buiten proportie.’’ Er ontstond een ‘vonkje’. ,,Ik sloeg hem bewusteloos en heb hem achtergelaten. Een kwartier lang vroeg ik me af of ik iemand doodgeslagen had, tot ik een vriend vroeg bij hem te gaan kijken.” Dagen daarna sloeg Leroy nog iemand, ook op straat.

Leroy komt uit, wat hij zelf vertelt, een ‘redelijk normaal gezin’. Hij komt blijmoedig over. Openhartig. Niets doet er aan denken dat hij een veroordeeld crimineel is. ,,Ik kon niet met agressie omgaan’’, zegt hij, ,,ook mijn vader worstelt daarmee. Toen ik 14 of 15 was zijn mijn ouders uit elkaar gegaan. We verhuisden naar Kesteren”, aldus Leroy. Hij belandde in een negatieve spiraal. ,,Ik zat op het gymnasium en vroeg me steeds meer af wat mijn rol was in de maatschappij. Ik raakte ook beïnvloed door de negatieve aandacht voor mijn Antilliaanse afkomst”. Waar voor jongens van die leeftijd de wereld wagenwijd open moet liggen, ging die van Leroy steeds meer dicht. ,,Ik was 16 en ik dacht: ik ga wel pizza’s bakken en rappen, ik vind het wel goed. Ik zag voor mezelf geen rol in de maatschappij. En op straat was ik Leroy.”

Hij noemt zichzelf een ‘treitermannetje’. De conflicten stapelden zich op. Hij en zijn vrienden noemden zich de HB Rebellen. In de Haagse Beemden was weinig voor hen veilig. ,,Ruiten ingooien. Boos zijn, alles om een geluid te laten horen. Fietsen stelen, gewoon omdat het kan. Vechten deden we overal.” Het ging van kwaad tot erger. Door zijn afnemende motivatie liet hij de school voor wat het was. De carrière die hij op school niet had, maakt hij daarbuiten meer dan goed. ,,Op straat voelde ik me het mannetje. Daar had ik ambitie en reputatie.” En die reputatie streefde hem voorbij. Het leek een spel: ,, Ik was echt een rat. Morgen kan ik weer iets leuks horen over mezelf, dat dacht ik. Ik heb nooit een wapen gehad, maar het gevoel toen iemand me vroeg of ik er een had! Ik doe er toe.”

Een half jaar voor hij eindexamen moest doen stonden ze voor de deur, om half zes ’s ochtends. ,,Ik had mijn moeder over alle narigheid verteld. Natuurlijk is ze heel vaak boos op me geweest, en teleurgesteld. Maar daar was ik op dat moment niet mee bezig. Toen de politiebusjes aan de voor- en achterkant van de straat stonden en ze me met acht man sterk kwamen halen, toen werd ik voor het eerst met mijn eigen gedrag geconfronteerd.” Opeens was hij een crimineel en had hij een strafblad. Hij werd veroordeeld voor openbare geweldpleging: een geldboete en een taakstraf waren het resultaat. En een agressiebeheersingstraining. Een gouden vondst voor de tiener. ,,Agressie voelen is niet slecht. Je moet het leren controleren, leerden ze me daar. Het was een mokerslag. Voor het eerst leerde ik dat het geen valkuil maar een kwaliteit kon zijn.” Daarnaast werd hij gewezen op zijn inlevingsvermogen: ,,Bedenk je wat je een ander aandoet.”

Alles gooide hij om. Hij greep zijn tweede kans met beide handen aan. Het gaf hem een boost. ,,Ik ging boos de leerboeken in. Ik gebruikte het vuur voor het studeren. Het was een frisse start. Ik beloofde mijn moeder met een 8 gemiddeld te slagen voor het vwo. Het werd een 8,3”, glimlacht hij. Daar stopte hij niet. Leroy wilde een studie doen om een maatschappelijke bijdrage te leveren. Hij ging naar de Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam en studeerde daar geneeskunde. De omslag was voor hem niet genoeg. Hij nam een paar jaar geleden contact op met Slachtofferhulp en heeft zijn slachtoffers om vergeving gevraagd.

Nu is Leroy arts in opleiding in de huisartsengeneeskunde en hij is onverminderd positief. Wel is het de wereld van vandaag die hem zorgen baart: ,,Het polariseert enorm allemaal en dat doet me pijn. Ik ken het gevoel om buiten de maatschappij te staan. Aan die jongens die zich in de negatieve kant van mijn verhaal herkennen zou ik willen zeggen dat ze hun hoofd omhoog moeten houden, positief, creatief en gemotiveerd moeten blijven en dat de deuren dan vanzelf voor ze open zullen gaan. Ik ken ook het gevoel om in de maatschappij te staan en een dreiging van buitenaf te voelen. Aan de mensen die zich in dat gevoel herkennen zou ik willen vragen om liefdevol en vergevingsgezind te blijven." Zijn boodschap is sterk: ,,Laten we iedereen een eerlijke kans geven en soms zelfs een tweede of derde kans, want aan het eind van de dag zijn we allemaal mensen en lijken we meer op elkaar dan we vaak denken. Een straatrat of een arts op straat is soms namelijk een en dezelfde persoon. Ik zou eigenlijk willen zeggen: de wereld, dit land, is van ons allemaal. Evenveel van Mohammed als Mark. Grijp de kansen, want die zijn er.”

PASPOORT: Leroy Richardson is 27 jaar en woont in de Haagse Beemden. Hij werd geboren te Amsterdam en woont sinds zijn achtste in Breda. Na een veroordeling en het afronden van zijn vwo studeerde hij aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Leroy is momenteel huisarts in opleiding in Breda.

In samenwerking met indebuurt Breda