Volledig scherm
© ron magielse / pix4profs

De vergeten Afrikaanse krijgers uit Nederlands-Indië

BREDA Het is een stukje nagenoeg vergeten geschiedenis. Die van de overgrootvader van Elly (62) en Douglas (65) Hoed uit Breda. Zij stammen af van de Belanda Hitam, de Zwarte Hollanders. Een groep Afrikaanse soldaten die rond 1830 vanuit Ghana naar Java werd gebracht om daar in dienst te treden bij het KNIL, het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger.

Woensdag draait in Chassé Cinema om 16 uur de documentaire De Vergeten Krijgers van regisseur Griselda Molemans. ,,Daarin vertelt onze oom Daan zijn verhaal", zegt Elly. Zij en Douglas pakken er de nodige boeken bij, krantenknipsels, foto's en beginnen te vertellen.

Elly: ,,Onze overgrootvader heette Jan Hoed. Geboren als Njami. Een naam die hij moest 'vernederlandsen'. De ambtenaar die hem inschreef wees rond in het kantoor. 'Noem maar iets wat je ziet', zei hij. Dat was een hoed."

Net als de opa van oom Daan Cordus, hoorde Jan Hoed bij de eerste Ghanese soldaten die naar Java werden verscheept. Niet zonder reden. ,,De KNIL, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, kampte met een tekort aan soldaten", weet Douglas. Koning Willem I had zijn oog laten vallen op de sterke, jonge, lange Ghanezen. Alleen: ,,De slavenhandel was afgeschaft." En zo kwam het tot een deal. Willem I beloofde de Ghanese Ashanti-koning twee prinsjes mee te nemen naar het rijke Nederland. ,,Hij kreeg er zo'n duizend 'vrijwillige soldaten' voor terug. "

Elly: ,,Echt vrijwillig waren ze niet." Nee, zegt Douglas: ,,Gedurende hun hele diensttijd, 25 jaar lang, werden ze gekort op hun salaris." Zo kochten zij zich vrij.

De Afrikaanse soldaten waren fysiek sterk, loyaal aan Nederland en bestand tegen de Indische hitte. Ze bleken zo een aanwinst voor het KNIL. Toch. ,,Ja toch besloten de meeste van hen om na hun KNIL-tijd, terug te keren naar Ghana." Op een handvol na. Zoals Jan Hoed. Die had inmiddels met zijn mooie Javaanse concubine kinderen gekregen.

Veel Indo-Afrikanen bleven militair, trokken, na de onafhankelijkheid van Indonesië, naar Nederland. Ook Fred en zijn Frans-Indische vrouw Pauline. Vader van Elly en Douglas. Een man met bijna Molukse trekken. Die zijn eigen geschiedenis nauwelijks kende. ,,Ons vertelde hij dat zijn opa uit Ethiopië kwam", zegt Elly. ,,Hoe hij daar bij kwam is een raadsel." Hij had de kennelijk de klok horen luiden, maar wist niet waar de klepel hing.

Elly en Douglas zijn blij dat ze via oom Daan meer over hun wortels te weten zijn gekomen. Een bijzonder verhaal, vinden zij. Dat het verdient meer bekendheid te krijgen. 

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Breda