Volledig scherm
Aweys S. maakt een selfie op het vliegveld vlak voordat hij een aanslag wilde plegen in London voor het stadion van Tottenham Hotspur. FOTO: Duncan Gardham © RV

Bredanaar wilde Joden en zelfs queen Elizabeth doden

BREDA / LONDEN - De Somalische Bredanaar Aweys S. is in Londen schuldig bevonden aan terrorisme. Hij had plannen om op Joden te schieten, of misschien zelfs op koningin Elizabeth. Thuis in Breda begrijpt zijn gezin niet wat er aan de hand is. ,,Papa zegt niet waarom hij in de gevangenis zit.''

Volledig scherm
© Reuters

Een paar weken geleden hing hij nog aan de telefoon. ,,Aweys zei dat het goed met hem ging’’, vertelt zijn echtgenote, een stille, gesluierde vrouw. ,,Hij zit wel in de gevangenis, maar hij denkt dat het allemaal goed komt. Dat denk ik ook.’’

Ze spreekt amper Nederlands, haar oudste zoon (16) vertaalt. We zitten in hun kleine, donkere woonkamer, in een rijtjeshuis vlakbij het stadion van NAC Breda. De ramen zijn afgedekt met kleden, het enige licht komt van een grote flatscreen-tv, afgestemd op Nickelodeon. Hoe het allemaal zo ver kon komen? Moeder en zoon zeggen het niet te weten. ,,Ze zeggen dat hij een radicale moslim is’’, zegt de zoon. ,,Maar hij was niet extreem. Wel moslim, maar gewoon chill.’’

Daar denken de Britse autoriteiten anders over. Deze week werd de 38-jarige Aweys S., Nederlands staatsburger van Somalische afkomst, schuldig bevonden aan terrorisme. Hij stond op het punt om af te reizen naar Syrië, om te vechten voor IS. Ook sprak hij met vrienden over wilde plannen om zoveel mogelijk Joden te vermoorden in Londen, en zelfs om een aanslag op koningin Elizabeth of oud-premier Cameron te plegen. ,,Een gewelddadige extremist, gedreven door haat’’, noemde aanklager Barnaby Jameson hem deze week in een Londense rechtszaal. ,,Haat tegen de ongelovigen, die hij ‘vieze mensen’ noemt. Haat tegen Joden, die hij wilde doden met een AK-47. Zijn haat is zo groot, dat hij bereid was om de vorst en de toenmalig premier van dit land te doden.’’

Rustig leventje

Volledig scherm
© Getty Images

Nog niet zo heel lang geleden leefde Aweys S. een rustig leventje als vader van vijf kinderen in de Bredase wijk Haagpoort. Acht jaar geleden kwam hij hier terecht, afkomstig uit Somalië, op zoek naar een beter leven. Al na een paar jaar kreeg hij een Nederlands paspoort. Zijn kinderen vonden hun draai: ze leerden Nederlands en gingen naar de basisschool om de hoek. Oudste zoon ging voetballen bij buurtclub TVC. ,,Een leuk ventje’’, herinnert zijn voormalig elftalleider zich. ,,Ik moest hem voor elke training ophalen. Zijn ouders zag ik nooit.’’

Aweys en zijn vrouw komen nauwelijks buiten. Ze hebben weinig contacten en leven van een uitkering, zoals de meeste van hun landgenoten: 70 procent van de Somaliërs in ons land zit in de bijstand. ,,Ik probeerde hem af en toe wat woordjes te leren’’, vertelt de eigenaar van een winkel op de hoek van de straat. ,,Hij integreerde niet zo best. Maar ik vond het wel een lieve man.’’

Betere toekomst

Volledig scherm
© anp

In 2013 besluit Aweys dat het anders moet. Zijn schoonvader in Londen laat weten dat hij een baantje voor hem kan regelen: als pakketbezorger. Aweys vertelt zijn gezin dat hij voor een tijdje naar Engeland gaat, om geld te verdienen voor een betere toekomst. Hij pakt het vliegtuig, betrekt een flatje in de wijk Tottenham en gaat aan de slag voor postbedrijf DPD. Daar zijn ze blij met hem: Aweys klaagt nooit en doet zijn werk keurig. Eens in de paar maanden vliegt hij naar Nederland om zijn gezin te bezoeken. Hij vertelt dat het goed gaat.

Maar in zijn appartementje in Londen voert Aweys intussen heel andere gesprekken. Via internet raakt hij aan de praat met Somaliërs op andere plekken in de wereld. Over het ware geloof, en over de zondigheid van veel westerlingen. Zo raakt hij online in gesprek met Abdirahman Hassan, een Somalische extremist die in Kenia woont. Ze fantaseren over een betere wereld, waarin de islam aan de macht is. Hassan moedigt de Nederlandse Somaliër aan om tot geweld over te gaan om die wereld dichterbij te brengen. ,,Moge God je steunen bij het doden van David Cameron en de oude Elizabeth’’, zegt Hassan. ,,Amen, broer’’, antwoordt S.

De Bredanaar fantaseert later openlijk over het doden van Joden in de wijk waar hij woont. ,,Op zaterdag komen daar veel Joden bij elkaar. Het is goed om ze daar neer te schieten.’’ Ook bespreekt hij het idee om fans neer te schieten na een wedstrijd van voetbalclub Tottenham Hotspur.

Gelukkig of ongelukkig

Quote

Ik laat hen achter. Het is aan hen om gelukkig of ongelukkig te zijn met mijn beslissing. En dat is dat ik voor het leger van God ga vechten

Aweys S.

S. leert online nog iemand kennen: Raaqiya, een 30-jarige vrouw die in Noorwegen woont, en sympathiseert met IS. Het klikt tussen de twee – zozeer dat S. haar eind 2016 zelfs de liefde verklaart. Hij wil met haar naar Syrië, om te vechten voor IS, en te sterven als martelaar. En dat wil zij ook. In één van hun gesprekken vertelt S. haar over zijn familie in Breda. ,,Gelukkig ga ik hen verlaten en weten zij nergens van’’, zegt hij tegen de Noorse. ,,Ik laat hen achter. Het is aan hen om gelukkig of ongelukkig te zijn met mijn beslissing. En dat is dat ik voor het leger van God ga vechten.’’

De Somalische Bredanaar denkt in het geheim te spreken – maar de Britse inlichtingendiensten houden hem vanaf eind 2016 al in de gaten. Dat komt door de arrestatie van zijn penvriend Hassan, die is opgepakt in Kenia. Op zijn laptop vindt de Keniaanse politie de chatgesprekken met S., en die worden doorgestuurd naar Engeland. Daar volgt de veiligheidsdienst vanaf dat moment elke stap die S. zet, ook digitaal.

Als hij begin 2017 een reis lijkt te plannen naar het Midden-Oosten, waar hij wil strijden voor de jihad, besluit de Britse politie hem te arresteren. Dat gebeurt op 23 maart, de dag dat hij naar Turkije wil vliegen. Van een fixer, die zegt voor IS te werken, krijgt S. de tip om zich te gedragen als een toerist: luchtige kleren dragen, en op de luchthaven nog even een selfie maken. Het zal de laatste foto zijn die hij van zichzelf maakt. Vlak voordat hij wil inchecken, pakt de politie hem op.

Goede man

Deze week stond S. voor de rechter. Hij sprak geen woord. Volgens zijn advocaat is hij geen terrorist, en wilde hij niet naar Syrië, maar op vakantie naar Kenia. Desondanks werd hij schuldig bevonden aan terroristische handelingen: in maart hoort hij welke straf hij krijgt.

Thuis in Breda hoopt zijn gezin nog steeds op goed nieuws. Ze blijken amper op de hoogte van de aard van de zaak: met Aweys’ Britse advocaat hebben ze nog nooit contact gehad, ze horen alleen af en toe iets van Aweys zelf. Maar dat hij deze week schuldig is bevonden, horen ze nu pas. ,,Hoe weet u dat?’’, vraagt zijn vrouw. Haar oudste zoon denkt dat het goed komt. ,,Mijn vader is een goede man. Hij is altijd lief voor ons geweest. Maar het is moeilijk dat we zo weinig weten. Wilt u ons op de hoogte houden?’’

De gemeente Breda zegt in een reactie op de hoogte te zijn van de situatie, maar nog geen contact met het gezin te hebben opgenomen. ,,Als blijkt dat ze hulp nodig hebben, zullen we daartoe overgaan’’, zegt een woordvoerder. De Britse advocaat van S. wilde niet reageren. 

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Breda

poll

Wie moet in de spits staan bij NAC tijdens de absentie van topscorer Mitchell te Vrede?

Wie moet in de spits staan bij NAC tijdens de absentie van topscorer Mitchell te Vrede?

  • Giovanni Korte (1%)
  • Gervane Kastaneer (5%)
  • Sydney van Hooijdonk (35%)
  • Sullay Kaikai (14%)
  • Mikhail Rosheuvel (3%)
  • NAC moet een nieuwe spits halen (39%)
  • Robert Mühren (4%)
3296 stemmen