Koplopers organiseren wijkfestival voor 40-jarig jubileum. Vlnr: Jos Verdonschot, Joost Barendrecht, Marijke Kaalen, Peter van Zantvoort, Nicole Sijogo, Tika Rozendaal. Jeffrey de Jongh staat niet op de foto.
Volledig scherm
Koplopers organiseren wijkfestival voor 40-jarig jubileum. Vlnr: Jos Verdonschot, Joost Barendrecht, Marijke Kaalen, Peter van Zantvoort, Nicole Sijogo, Tika Rozendaal. Jeffrey de Jongh staat niet op de foto.

40 jaar Haagse Beemden: 'Een wijk om trots op te worden'

ReportageBREDA Het was enkel uitgestrekt landschap van natte beemden. Maar nu, veertig jaar later, herbergt de Haagse Beemden zo'n 27.000 inwoners. Er is veel liefde voor de wijk, maar de wijk richt ook de ogen op de toekomst: ,,We moeten af van het slechte imago". Morgen houdt de jubilerende wijk een festival. 

Eerst groen, dan rood. Het lijkt een mantra. Dr. Frans Maas uit Breda herhaalt hem nog steeds, maar op zijn 86-jarige leeftijd doet hij dat nog altijd glunderend. Als landschapsarchitect stond hij met stedenbouwkundig architect L.J.M. Tummers aan de wieg van de wijk. Groen was hét uitgangspunt voor het bouwplan, pas daarna volgde het 'stenen plan', gemaakt in de jaren zeventig van de vorige eeuw.

Groeistad

De laatste uitbreiding van de Haagse Beemden.
Volledig scherm
De laatste uitbreiding van de Haagse Beemden. © Johan Van Gurp

Breda werd aangewezen als 'groeistad' door toenmalig minister Hans Gruijters (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, D66). Met financiële steun van het Rijk moesten er woningen uit de grond gestampt worden in de groeikern.

Al eerder lagen er plannen voor woningbouw ten noorden van de stad, maar het waren de plannen van Tummers en Maas die de doorslag gaven. Maar om nou te zeggen dat Bredanaars op dit extra stadsdeel zaten te wachten? ,,Ik heb de ontwikkeling tot aan de Raad van State bevochten", lacht de 73-jarige Harry van Raak in zijn tuin, ironisch genoeg gelegen in de Haagse Beemden.

In de tijd was hij de fractievoorzitter van de Bredase PvdA. ,,Er was veel tegenstand vanuit de raad. Er kwam zelfs een rapport: 'Haagse Beemden, een sprong in het duister'."

Variatie

Vanuit de Kievitsloop werd de wijk gebouwd. Direct volgden Kesteren, Muizenberg en verder omhoog: richting Heksenwiel en de Kroeten. Alles rondom het groene hart van de wijk. Maar ook variatie was belangrijk, vertelt Maas: ,,Elke architect mocht maar enkele tientallen woningen ontwerpen per onderdeel." Dat maakt de Haagse Beemden een bijzondere schets van architectonische geschiedenis: ,,De tijdgeest van de stedenbouwkundige ontwikkelingen zie je in de wijk terug. Kievitsloop wordt nog meer bepaald door kronkelige wegen. Als je verderop kijkt in de Kroeten: het is veel rechter, de woningen zijn anders." 

Variatie. Het is wat de bewoners waarderen, ook Van Raak, die in 1986 de Bredase wethouder van sociale zaken werd. Maar de afstand tot de stad vormt wel een probleem. ,,Het sluit niet aan. Breda heeft een bruisend, Bourgondisch imago. In tegenstelling tot de Haagse Beemden, het lijkt wel of mensen zich soms schamen om hier te wonen. Er werd in die tijd te veel gefocust op harde structuren: stenen. Er was te weinig regie in de sociale structuur. Voorzieningen waren ook voorzichtig zich hier te vestigen."

Bloei

Maria Schwarz (64) uit Kesteren: ,,Ik vind het hier fijn wonen, het is hier net een dorp, heel erg op zijn eigen." Wel zegt ze dat de sluiting van buurthuis De Loper de wijk geen goed heeft gedaan: ,,De mensen hier hebben nu helemaal geen recreatie en 's avonds op stap gaan naar een andere wijk is niet altijd even verstandig."
Volledig scherm
Maria Schwarz (64) uit Kesteren: ,,Ik vind het hier fijn wonen, het is hier net een dorp, heel erg op zijn eigen." Wel zegt ze dat de sluiting van buurthuis De Loper de wijk geen goed heeft gedaan: ,,De mensen hier hebben nu helemaal geen recreatie en 's avonds op stap gaan naar een andere wijk is niet altijd even verstandig." © Freek de Swart

Daardoor bloeide de wijk wel op ander vlak: buurtcomités, clubjes, sportverenigingen. Mensen pakten het zelf op.

,,De wijk is enorm goed geslaagd."

Wel zegt Van Raak dat er een inhaalslag gemaakt moet worden: ,,De wijk is nog te veel een eiland ten opzichte van de stad. Alleen het bedrijventerrein verbindt ons. De Westerhagelaan en de Emerparklaan zijn de enige verbindingswegen: die slibben dicht. Een bus doet er een half uur over de wijk te bereiken."

Imago

De 23-jarige Sang Nguyen woont sinds zijn geboorte in de Haagse Beemden en wil er nooit meer weg. ,,Vroeger was het een beetje een achterstandswijk met veel hangjongeren. Nu zie je vooral veel jonge gezinnen."
Volledig scherm
De 23-jarige Sang Nguyen woont sinds zijn geboorte in de Haagse Beemden en wil er nooit meer weg. ,,Vroeger was het een beetje een achterstandswijk met veel hangjongeren. Nu zie je vooral veel jonge gezinnen." © Freek de Swart

Vandaar dat ook de enthousiaste Koplopers de handen uit de mouwen staken. Vorig jaar organiseerden ze het eerste wijkfestival, dit jaar volgt de tweede, vertelt Joost Barendrecht van de Koplopers, die op de Overkroeten woont.

,,We kampen met een slecht imago. Er is hier weinig te doen. Er is een grote behoefte aan meer gezelligheid en er is relatief weinig horeca. Contact, sociale samenhang, dat moeten we bevorderen. Met het wijkfestival willen we daar de schouders onder zetten." Dit jaar focussen de Koplopers vooral op de toekomst.

Tijdens twee bijeenkomsten hebben ze met inwoners gesproken over de wijk. Liefde voor het groen en de rust van de wijk. Maar er zijn ook zaken waarmee ze aan de slag moeten: ,,Openbaar vervoer, dichtslibbende wegen, de ontoegankelijke groene ruimte, het tekort aan seniorenwoningen, de verbondenheid onderling: het zijn punten waar we aan moeten werken", vertelt Barendrecht. Ze gaan aan het werk. ,,Het thuisgevoel is er, maar er is weinig wij-gevoel. We moeten trots worden op de Haagse Beemden."

Festival

,,Dit jaar hebben we ervoor gekozen om de evenementen iets meer rond dezelfde locatie te laten plaatsvinden", vertelt Barendrecht. Hotspots zijn de Heksenwaag in het winkelcentrum, de pleinen voor Heksenwiel, het terrein van BSV Boeimeer en TV Heksenwiel, de parkeerplaatsen bij de Heksendans en de Lucaskerk. De festiviteiten duren van 10.30 tot 18.00 uur en zijn gevuld met Muziek en Dans, met livemuziek van onder andere het Haagse Beemden pop-upkoor en de Haagse Beemden Rap door Mart. 

Sport en Spel is er te vinden in de vorm van Tai Chi en een zevenkamp door Jeugd4Kidz. Om streekproducten uit de wijk te proeven, of om kennis te maken met maatschappelijke organisaties is er de Food- en Infomarkt. Ook is er de bijeenkomst 'Toekomstschetsen' om 13.00 uur in de Lucaskerk. Op diezelfde plek is om 15.30 uur de première van de wijkfilm. Theatermaker Bert van Gerven en Marthy de Wilt maakten, samen met buurtbewoners, de film 'Het geheim van de Haagse Beemden'.

Hieronder het programma van het wijkfestival, dat morgen plaatsvindt. Voor meer informatie over het feest van en voor de Bredase wijk, kijk op de website van het Wijkfestival.

Programma Wijkfestival Haagse Beemden, dat zondag gehouden wordt in de Bredase wijk.
Volledig scherm
Programma Wijkfestival Haagse Beemden, dat zondag gehouden wordt in de Bredase wijk. © Koplopers Haagse Beemden

In samenwerking met indebuurt Breda