Volledig scherm
archieffoto ter illustratie. © Getty Images/iStockphoto

Wilde dieren in Brabant hebben het zwaar, maar er zijn lichtpuntjes

Vorige week maakte het Wereld Natuurfonds bekend dat de populatie wilde dieren wereldwijd sinds 1970 is gehalveerd. Ook in Brabant hebben veel wilde dieren het zwaar. ,,De ganzen, reeën en wilde zwijnen doen het wel goed”, vertelt Boswachter Erik de Jonge. Zelfs de wilde konijnen hebben het moeilijk. 

Ook al zijn er soorten waar het goed gaat, toch is er volgens de boswachters geen sprake van een balans. ,,De dieren die het goed doen zijn wel uitzonderingen op dit moment. Met de grootste groep dieren, de insecten en de vogels, gaat het erg slecht.” Boswachter José Borsboom van natuurgebied De Moerputten (bij Den Bosch) ziet vooral het aantal insecten drastisch teruglopen. ,,Toen ik hier in 1981 begon zat het hier vol met vlinders, bijen en hommels. Nu is het aantal insecten minder dan de helft van wat er toen rondvloog.” Ook boswachter van natuurgebied Kampina (bij Boxtel), Frans Kapteijns, ziet de biodiversiteit van insecten snel teruglopen. ,,Je zou het misschien niet zeggen, zoals iedereen elke zomer weer klaagt over overlast, maar het is echt zo dat het heel erg slecht gaat met de insecten. Het lijkt misschien minder belangrijk, maar de insecten zijn de basis van de piramide. Als dat misgaat, krijgen we daar allemaal last van. Ik denk dat mensen dat echt onderschatten.”

Quote

We hebben weilanden waarin zes keer per jaar gemaaid en gemest wordt. Zo worden dat ecologi­sche woestijnen, daar kan geen vogel nog voedsel vinden.

Erik de Jonge

Ecologische woestijnen

Het teruglopende aantal insecten zorgt voor een domino-effect, zo verklaart Borsboom. Dit omdat veel vogels en vleermuizen voor hun voedsel afhankelijk zijn van insecten. Dat merkt ook De Jonge goed. ,,De gevolgen voor vogels zijn niet te onderschatten. Watervogels en akkervogels hebben het daardoor bijzonder moeilijk, omdat zij ook last hebben van het agrarische landschap in Brabant.” Vooral daar lopen de wilde dieren terug. En dat is volgens De Jonge ook helemaal niet vreemd: ,,We hebben weilanden waarin zes keer per jaar gemaaid en gemest wordt. Zo worden dat ecologische woestijnen, daar kan geen vogel nog voedsel vinden.” Dat heeft voor bepaalde soorten concrete gevolgen: ,,Toen ik hier twaalf jaar geleden begon, hadden we hier 80% van de wereldpopulatie grutto’s broeien. Nu zie ik er niet één meer. Dat is verontrustend.” 

Volledig scherm
Archieffoto ter illustratie. © ADN Beeldredactie

Konijnen, marters en wezels hebben last van onze landbouw. Doordat de natuur in die gebieden steeds meer gecultiveerd wordt, is er minder voedsel te vinden. Kapteijns: ,, In de meeste weilanden groeien geen bloemen meer. Het is alleen maar gras en open vlakte. Daar kunnen die dieren niet leven. Sowieso gaat het slecht met de konijnen. Die kom je ook in het bos nauwelijks nog tegen. Tien jaar geleden struikelde je er bijna over.”

Quote

We mogen niet vergeten dat we onderdeel zijn van hun leefgebied en dus rekening met hen dienen te houden.

José Borsboom

Deze dieren doen het wel goed

Volgens De Jonge zijn er genoeg dieren die je nog gemakkelijk kunt spotten in Brabant. ,,Doordat er meer reeën en zwijnen zijn, laten ze zich ook sneller zien.”En zij zijn niet de enige. Vroeger was bijvoorbeeld de grijze reiger een zeldzaam dier. Tegenwoordig is het niet eens meer bijzonder als je er een tegenkomt.” In andere gebieden in Brabant doen ook de bevers het goed, zo vertelt Kapteijns. ,,Ook de dassen zijn langzaamaan weer aan een opmars bezig, terwijl het daar ook lang niet goed mee ging.”

Meer doodgereden

Met sommige dieren gaat het dus heel slecht, met sommige dieren gaat het goed. Maar zelfs de dieren waar het goed mee gaat, hebben het niet makkelijk. Het feit dat hun aantallen toenemen heeft ook een keerzijde: de dieren worden ook sneller aangereden. ,,Als dieren zich meer laten zien, is de kans ook groter dat ze onder een auto komen. Zeker omdat door de wintertijd de spits nu samenvalt met de tijd waarop dieren eropuit trekken om eten te vinden”, aldus De Jonge. Volgens Borsboom is het aan ons om daar meer op te letten. ,,We mogen niet vergeten dat we onderdeel zijn van hun leefgebied en dus rekening met hen dienen te houden. Dus let gewoon goed op als je in het donker in bosrijk gebied rijdt.”

Volledig scherm
Archieffoto ter illustratie. © Getty Images/iStockphoto
  1. Help, de pil is schaars: Bredase moet helemaal naar Almere voor een strip
    PREMIUM

    Help, de pil is schaars: Bredase moet helemaal naar Almere voor een strip

    De anticonceptiepil afhalen bij de apotheek is een gewoonte, net als het doen van een boodschap. Je krijgt een doosje, rekent af en komt drie maanden later weer terug. Deze keer krijg ik één strip in mijn handen geduwd. ,,Dit is voor een maand”, hoor ik mezelf tegen de assistente zeggen. Ze legt uit dat ze niet meer op voorraad heeft, de apotheek krijgt telkens slechts een paar strips van de groothandel. O ja, de prijs is ook wat gestegen: 7,90 euro voor één maand, normaliter betaal ik 10,15 euro voor drie maanden.