Volledig scherm
Protest tegen GenX in Dordrecht. © Rinie Boon

Twee waterschappen in Brabant beginnen onderzoek naar hoge hoeveelheden GenX

EINDHOVEN/HELMOND - Op twee plaatsen in de regio zijn sterk verhoogde waardes van de omstreden stof GenX gevonden. Het gaat om de rioolwaterzuiveringen bij Eindhoven en Aarle-Rixtel. De betrokken waterschappen De Dommel en Aa en Maas doen onderzoek naar de bron. Waarschijnlijk zijn er ook in deze regio één of meer bedrijven die de afvalstof lozen.

GenX kwam afgelopen jaar volop in het nieuws door de ophef rond het chemiebedrijf Chemours in Dordrecht. Door de lozingen van die fabriek is de stof ook in het drinkwater terechtgekomen. Langdurige inname kan tot gezondheidsrisico’s leiden.

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft een risicowaarde opgesteld voor drinkwater: 150 nanogram GenX per liter. In Aarle-Rixtel en Eindhoven gaat het om oppervlaktewater, maar de metingen vallen lager uit dan de RIVM-richtwaarde: 130 nanogram in Eindhoven, 22 nanogram in Aarle-Rixtel. De waterschappen stellen dan ook dat er geen direct risico is voor de volksgezondheid. Het drinkwater is veilig en voldoet het aan alle normen.

Onderzoek

De metingen in de regio vloeien voort uit de grootschalige onderzoeken rond de lozingen van Chemours. Op verschillende plaatsen in Zuid-Holland is het drink- en oppervlaktewater nadien gecontroleerd. Ook waterbedrijf Evides deed dat en vond ook bovenstrooms verhoogde waardes GenX, bijvoorbeeld in de monding van de Dieze bij de Maas. ,,Daarop zijn we ook zelf onderzoek gaan doen”, zegt de woordvoerster van waterschap Aa en Maas. ,, We weten dat er stoffen in oppervlaktewater zitten waar we geen weet van hebben, maar deze uitkomsten hebben ons verrast. We willen natuurlijk zo snel mogelijk weten waar dit vandaan komt.”

Het water stroomt richting zee, dus het is uitgesloten dat dit restanten zijn van lozingen van Chemours. Het waterschap gaat nu in kaart brengen welke bedrijven in Zuidoost-Brabant met GenX werken. ,,Dat gaan we doen met de omgevingsdiensten.” De uitkomsten worden begin 2018 verwacht.

Leidingwater

Maandag kwam het grotere RIVM-onderzoek naar buiten over GenX in drink- en oppervlaktewater. De stof zit in het leidingwater van drie van de tien Nederlandse waterbedrijven: Oasen (Gouda), Dunea (Den Haag) en Evides (Rotterdam). De metingen liggen fors onder de risicowaarde. ,,Het RIVM concludeert hiermee dat bij deze concentraties GenX het kraanwater overal in Nederland veilig kan worden gedronken’’, schrijft de nieuwe minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen, in een brief aan de Tweede Kamer.

De provincie Zuid-Holland heeft de vergunningen van Chemours inmiddels flink aangescherpt. Ook het bedrijf zelf zegt zich in te spannen om de lozingen tot een minumum te beperken en werkt aan alternatieven.