Volledig scherm
Bezoekers zijn uitgedost als roze katten tijdens de 19e editie van Roze Maandag op de Tilburgse kermis. ANP

Roze Maandag heeft vele vaders

TILBURG - De herinnering aan het ontstaan van de Roze Maandag op de Tilburgse kermis is gekleurd.

Volgens de één begon het homofeest in 1990 met een grap, volgens een ander was de homodag al eerder een goedbewaard geheim binnen de 'gayscene'. Vast staat dat het dit jaar voor de 21e keer Roze Maandag is, ook al wordt maandag officieel het vierde lustrum gevierd.



Het eerste homofeestje op de kermis is in 1990 op en rond de Stadhuisstraat en de nostalgische kermis. Bij café Du Commerce zou er die avond worden doorgezakt, maar de kroeg vierde zelf vakantie. "We zijn toen uitgeweken naar de Popcorn", vertelt Wim Grem, terugkijkend. Hij was destijds actief voor het COC in Tilburg en bracht het idee van Roser Montag, de carnavalsmaandag, mee uit Keulen, waar hij enige tijd had gewerkt.



Gaybar de Popcorn is dan, net als de gemeente, niet blij met de openlijke 'viering'. "Ze waren bang voor potenrammers."



De homo-bijeenkomst wordt 's avonds aangekondigd op Teletekst: 'Nostalgische Kermis, Stadhuisplein, nichtenavond' valt er te lezen. Een grapje van een zich in de avonddienst vervelende redacteur van de Gaykrant in Best die het kabelnieuws moet bijhouden.



De in Tilburg geboren hoofdredacteur van de homokrant, Henk Krol, kan zich die bewust avond nog goed herinneren, vertelt hij een paar jaar later, op bezoek in het appartement van zijn ouders tegenover het gemeentehuis. "Ze belden me op vanaf de redactie. Of ik al mensen zag."



Bij de nostalgische kermis was het toen niet bijzonder druk, maar bij de Popcorn verzamelden zich meer homo's dan ooit. De van oudsher stille maandag op de kermis kreeg daarmee een eerste impuls, zoals het gemeentelijk informatiecentrum dat graag wilde. Deze stadspromotors ontwierpen het jaar erop een speciale ansichtkaart met een roze randje die ondermeer naar de Gaykrant werd gestuurd.



Het levert in juli 1991 een extra berichtje op, maar het duurt nog een extra jaar voor de krant van Krol het evenement zal omarmen. Dat gebeurt onder de invloed van Manfred Langer, de grote man achter de onder homo's populaire discotheek iT in Amsterdam. Hij komt met een aantal bussen uit de hoofdstad naar Tilburg.



De Roze Maandag kan niet meer stuk. Druk, drukker, drukst wordt de slapste dag van de kermis. In het topjaar ruim 300.000 mensen, met vooral veel hetero's die naar de travestieten komen kijken. Of die op de 'relletjes' reageren. Zoals dat uit 1995, twee dames geven overdag naakt een aanstootgevende performance op een podium.



"Het is dat soort zaken waardoor ik me van de Roze Maandag heb afgekeerd", zegt Grem, die er aan toevoegt dat hij sukkelend met een slechte gezondheid ook een hekel heeft aan al te grote massa's. Hij is tevens de ruzies rond de organisatie van Roze Maandag beu.



Door de drukke Roze Maandag groeit de kermis in Tilburg echter wel uit tot een van de best bezochte evenementen van Nederland. Cijfers schommelen tussen de 1 miljoen en 1,5 miljoen bezoekers.



Het homo-integratiefeest heeft inmiddels niet meer dat bruisende karakter uit de beginjaren, met heftige dansfeesten op het plein.



Confronterende acts blijven de jongste edities ook uit.



Ook de ruzies in het bestuur van de stichting en met de horeca-exploitanten zijn gesust. Wat is gebleven zijn de acties voor het Aidsfonds, via de verkoop van roze Wuppies.



Kermiswethouder Joost Möller vindt dat het dit jaar allemaal wel weer wat spannender mag. De wethouder maakt zich ook niet zo druk over de vraag wie de Roze Maandag nu heeft bedacht. Hij heeft er Henk Krol voor onderscheiden met een 'kermisspeld'. "Iedere geschiedenis heeft meerdere werkelijkheden. Soms aanvullend, soms tegenstrijdig maar altijd vanuit een nader perspectief. Dat is misschien ook wel het mooie van geschiedenis. Het proberen te achterhalen van dé werkelijkheid zou het mooie van Roze Maandag ondermijnen. Ik zal daar geen poging toe ondernemen", laat hij Grem per brief weten als die hem daarop aanspreekt.



"Succes kent vele vaders!", relativeert Pepijn Moors, dit jaar voor het laatst voorzitter van de Stichting Roze Maandag Tilburg.



Zijn bestuur stelt zich immers vooral ten doel dat het evenement blijft aantonen dat samen feestvieren verbroedert in een tijd dat intollerantie jegens homo's weer de kop opsteekt.

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement
  1. Ik shop mijn kerstinkopen lokaal
    Geef uw mening

    Ik shop mijn kerstinko­pen lokaal

    Kerst staat voor de deur, en hoewel in veel gezinnen Sinterklaas al is langs geweest, liggen er naar verwachting over ruim een week toch ook weer cadeautjes onder de kerstboom bij veel Nederlandse huishoudens. Goed nieuws voor winkeliers zou je denken, maar met de kleine middenstand gaat het helemaal niet goed. Vooral buiten de grote steden zou bij een op de drie kleinere winkeliers die bijvoorbeeld kleding, speelgoed of boeken verkopen, sprake zijn van stille armoede.