Het woonwagenkamp rukt op: 61 extra standplaatsen maar nog honderden op wachtlijst

De komende anderhalf jaar komen er in de provincie Noord-Brabant tenminste 61 standplaatsen voor woonwagens bij. En dat aantal zal daarna steeds verder oplopen, want er staan nog 827 mensen op de wachtlijst voor een plekje op het kamp. Dat blijkt uit onderzoek van Spot On Stories, een collectief van Brabantse onderzoeksjournalisten, in samenwerking met het Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad en BN DeStem.

In Brabant staan meer woonwagens dan in welke andere Nederlandse provincie dan ook. Maar de afgelopen jaren deden gemeenten hard hun best om dat aantal te laten krimpen. Ging een woonwagenbewoner dood, dan ging zijn wagen op slot en kwam er een hek om de standplaats te staan. Maar dat mag niet meer.

Wonen in een woonwagen is namelijk een mensenrecht. Dat besloot het College voor de Rechten van de Mens vorig jaar. Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken verbood daarom na ruim twintig jaar het uitsterfbeleid. Roma, Sinti en woonwagenbewoners moeten voortaan binnen een redelijke termijn kans maken op een standplaats voor een woonwagen.

Gigantische groei

Spot On Stories onderzocht wat dit nu precies gaat betekenen voor woonwagenkampen in Brabant. De wachtlijst blijkt met 827 geïnteresseerden meer dan twee keer zo lang dan de meest ruime schattingen. Nu telt onze provincie zo’n 1700 standplaatsen, dus er komt een enorme groei aan.

Het werkelijke aantal geïnteresseerden ligt nog hoger, want in tien gemeenten wordt geen registratie bijgehouden en drie gemeenten wilden niet aan het onderzoek meedoen. Alles bij elkaar gaat het dus waarschijnlijk om meer dan duizend mensen die in Brabant op een standplaats voor een woonwagen wachten.

Het kamp in jouw buurt

Op deze kaart kun je zien hoe het in jouw gemeente zit. Als je op een gemeente klikt, krijg je te zien hoeveel standplaatsen en locaties er nu zijn en hoeveel vraag er is.

Criminaliteit en ondermijning

Uit het onderzoek blijkt dat veel gemeenten worstelen met de kosten van de aanleg van nieuwe standplaatsen, een gebrek aan ruimte, een gebrek aan draagvlak onder omwonenden en met zorgen over mogelijke criminaliteit en ondermijning op woonwagenkampen.

,,Wij zien namelijk helaas een praktijk waarbij (georganiseerde en ondermijnende) criminaliteit de eerbiediging van de culturele identiteit van Sinti, Roma en woonwagenbewoners onder druk zet,” schreven de regioburgemeesters van Brabant, Limburg en Zeeland eerder in een gezamenlijke brief aan de minister.

Maar ,,bestrijding van ondermijnende criminaliteit en huisvesting staan los van elkaar,” zo luidt het antwoord van het ministerie. Of georganiseerde misdaad nu in een woonwijk of op een woonwagenkamp voorkomt, politie en justitie zijn ervoor om dit aan te pakken. De taak van de gemeenten is duidelijk: zorg voor huisvesting voor woonwagenbewoners.

Extra tijd nodig

De meeste gemeenten hebben meer tijd nodig om te bedenken hoe ze dat gaan aanpakken. Slechts in een paar gemeenten is al duidelijk dat er voor het einde van 2020 nieuwe standplaatsen bij komen. Dat zijn deze:

Spijtoptanten

In veel delen van Brabant is ook nog geen goed beeld van het aantal spijtoptanten. Dat zijn mensen die de afgelopen jaren noodgedwongen naar een ‘normaal’ woonhuis zijn verhuisd, terwijl ze dit eigenlijk niet wilden.

Volledig scherm
Ad Schalks met zijn dochter Talisha bij hun woonwagen op de Heezerweg in Eindhoven © Spot On Stories / Jolien van de Griendt

Sommigen van hen zouden graag weer terug verhuizen naar een woonwagen, als ze de mogelijkheid krijgen. ,,Op ’t kamp woon je als familie nog echt samen, terwijl buren in een woonwijk vaak elkaars naam niet eens kennen”, vertelt Ad Schalks. Hij woont met zijn familie op het woonwagenkamp aan de Heezerweg.

,,Mijn jongste broer woont tegenwoordig in Tongelre, in een huis. Maar bijna elke avond na z’n werk zit hij hier. Dat zegt toch genoeg?”, zegt hij. De meeste woningcorporaties werken dan ook met een systeem waarbij de eigen aanwas van een familie voorrang heeft als er een plek vrijkomt.

81% vindt woonwagenrecht terecht

Het grootste deel van de Brabanders vindt dat mensen het recht hebben om in een woonwagenkamp te moeten wonen. Dat blijkt uit een peiling onder het lezerspanel van het Eindhovens Dagblad, Brabants Dagblad en BN DeStem. Tegelijkertijd vindt bijna de helft van de ondervraagden het geen goed idee als er standplaatsen bijkomen.

Driekwart van de Brabanders woont in de buurt van een kamp. Opvallend is dat deze groep over het algemeen minder nadelen ziet, dan de mensen die niet in de buurt bij een kamp wonen.

Kijkje op het kamp

Om beter te begrijpen waarom het wonen in een woonwagen nu zo anders is dan in een gewoon huis en waarom de woonvorm een mensenrecht is, gingen we bij twee Brabantse kampjes op bezoek.

Ad Schalks vertelt samen met zijn dochter Talisha en zijn moeder Maria over ‘het leven op wielen’ aan de Heezerweg in Eindhoven: ,,Iedereen staat hier voor elkaar klaar, we helpen elkaar altijd.” En als je wil weten hoe zo’n woonwagen er van binnen uitziet en wat woonwagenbewoners van alle vooroordelen vinden, kijk dan mee met Sjan Lugters op het woonwagenkamp in Tilburg.

Volledig scherm
Sjan Lugters in haar woonwagen in Tilburg. © Spot On Stories / Jolien van de Griendt
Volledig scherm
De woonwagenkampen in Brabant gaan enorm groeien. © Spot on Stories / Beike Looijse
  1. Vergoeding na geweld jeugdzorg is niet nodig
    Geef uw mening

    Vergoeding na geweld jeugdzorg is niet nodig

    Het onderzoek naar geweld dat kinderen in de jeugdzorg de afgelopen decennia hebben ondergaan, deed flink wat stof opwaaien. Veel slachtoffers zijn blij met de erkenning en een deel van hen hoopt nu op een schadevergoeding vanuit het Rijk. Zij vinden alleen excuses voor het leed dat hen is aangedaan niet voldoende. Maar helpt geld die vreselijke herinneringen uit te wissen? Is het nodig overheidsgeld te reserveren om dit leed te verzachten?
  2. Gemeente mag plaag processierups in Eindhovense buurt pas bestrijden als het al te laat is, bewoners de dupe
    PREMIUM

    Gemeente mag plaag processie­rups in Eindhoven­se buurt pas bestrijden als het al te laat is, bewoners de dupe

    EINDHOVEN - Door een wet mocht de gemeente Eindhoven pas beginnen met bestrijden van de processierups toen de plaag al ondraaglijk was aan de Tilburgseweg-Oost. Nu zitten buurtbewoners onder de rode jeukende bulten, sommige mensen zijn zelfs al weken uit hun woning gevlucht. Daar komt nog eens bij dat de brandende haartjes, die in huizen naar binnen zijn gewaaid, voor rekening van de bewoners zelf zijn. ,,Er zitten hier nu meer processierupsen dan ooit”, zegt een woordvoerder van de gemeente.