Volledig scherm
Koeien verlustigen zich aan maïs. © Gert Janssen/Vidiphoto

Brabant wil af van de mais

DEN BOSCH - Brabant staat vol mais. Te vol, vindt de provincie. Het gewas doet namelijk een aanslag op bodem- en waterkwaliteit. Dus wil landbouwgedeputeerde Anne-Marie Spierings op zoek naar alternatieven. Veeboeren zijn sceptisch: ,,Koeien eten nu eenmaal graag mais.’’

De invloed van mais op het Brabantse landschap is moeilijk te overschatten. Geen enkel gewas neemt zoveel ruimte in beslag: 60.000 hectare. Dat is 1/8ste van het oppervlak van de provincie. Ter vergelijking: de nummer twee in deze ranglijst, de aardappelteelt, neemt ‘slechts’ 19.000 hectare in beslag.

Volledig scherm
Landbouwgedeputeerde Anne-Marie Spierings © Beeld Werkt

Op de lange duur wordt de maisteelt een probleem, verwacht Spierings. Ze vreest voor bodemverdichting, overbemesting, watervervuiling en uitputting van de grond: ,,Als we op lange termijn kijken naar gezonde voeding, klimaatverandering en een gezonde leefomgeving, dan kan ik me voorstellen dat we tot heel andere keuzes komen dan nu.’’

Quote

Ze weten niet waar ze het over hebben.

Jan Bruurs, veehouder in Baarle-Nassau

Spierings wil daarom dat er een debat op gang komt over de vraag hoe mais kan worden vervangen. Ze heeft al enkele alternatieven in gedachten: soja, bataat, sorgum en quinoa. Het voordeel van die gewassen is dat ze met ‘lokale’ mest kunnen worden geteeld. Het is dus ook voor veeboeren interessant, die nu nog worstelen om hun mestoverschot weg te werken. ,,Dit voorstel is geen offensief tegen de Brabantse veestapel. We kunnen ook niet afdwingen dat boeren andere gewassen gaan verbouwen’’, zegt een woordvoerder van Spierings. ,,Maar we willen wél een discussie opstarten over de vraag of mais over tien jaar nog steeds zo belangrijk is.’’

Jan Bruurs, veehouder in Baarle-Nassau en afdelingsbestuurder van de ZLTO, vermoedt dat de provincie weer een manier heeft gevonden om zijn sector een hak te zetten. ,,Ze weten niet waar ze het over hebben’’, zegt de landbouwer, die zelf 120 koeien op stal heeft staan. Van zijn grond is eenderde in gebruik voor het verbouwen van mais. Bruurs verbouwt dat gewas met een goede reden: ,,Koeien eten nu eenmaal graag mais.’’

Volledig scherm
Akkerbouw in Brabant © Provincie Brabant
Quote

Tot nu toe is er niets gevonden dat zo goed is als mais.

Kim Roetert, ZLTO

Maar dat is niet het enige. Mais biedt ook het hoogste rendement. Tien hectare mais levert evenveel veevoer op als vijftien hectare gras. ,,Dan is het sommetje snel gemaakt’’, zegt de agrariër uit Baarle. Hetzelfde geldt voor gewassen als soja en quinoa. ,,Die teelt staat nog in de kinderschoenen. Bovendien hebben we hier te weinig zonuren voor het verbouwen van die gewassen. Terwijl de Brabantse zandgronden zich juist goed lenen voor mais.’’

Woordvoerster Kim Roetert van de ZLTO zegt dat de hoeveelheid mais in Brabant al met 10.000 hec tare is afgenomen. Ze benadrukt dat de landbouwers open staan voor debat: ,,Wij zijn ook op zoek naar alternatieven. Alleen is er tot nu toe niets gevonden dat zo goed is als mais.’’

Overigens hamert Spierings nadrukkelijk op het belang van de landbouw in Brabant. Wat haar betreft is de provincie al toonaangevend als het gaat om de teelt van bomen, aardbeien en asperges. Misschien dat soja, bataat, sorgum en quinoa ook ooit in dat rijtje terecht komen. Alleen moet de mais dan wel inschikken.

Alternatieven voor mais

Volledig scherm
Bataat oftewel zoete aardappel © Vangelis Thomaidis

Als het aan de provincie ligt wordt het monopolie op mais in Brabant doorbroken. Volgens landbouwgedeputeerde Anne-Marie Spierings zijn er boeiende alternatieven voor de snijmais, waar nog niet eens popcorn van kan worden gemaakt. Dit zijn ze:

Bataat

Volledig scherm
Sorghum © Van Assendelft Fotografie

De bataat staat ook wel bekend als zoete aardappel. Anders dan de naam doet vermoeden is de bataat geen familie van de aardappel. Het is een knol die weinig zetmeel en veel inuline bevat. Dat maakt de bataat interessant voor suikerpatiënten. De knol is volgens de provincie dan ook ‘in opkomst bij de voedingsbewuste consument vanwege de mogelijke positieve gezondheidsaspecten’.

Sorghum

Volledig scherm
Sojabonen

Sorghum lijkt nogal op mais, alleen heeft in plaats van een kolf een pluim. Het gewas wordt al als alternatief voor mais gebruikt. Voordeel van sorgum is dat het de bodem minder snel verdicht. Ook mooi meegenomen: het levert in verhouding veel op en het is goed bestand tegen droogte. Sorghum heeft een kwart minder water nodig om te groeien dan mais. In Zuid-Frankrijk en Zuid-Duitsland wordt het door veeboeren al gebruikt als alternatief voor mais.

Soja

Volledig scherm
Quinoa © Robert van Loo

Soja kan een prima vleesvervanger zijn en wordt massaal ingezet in de productie van soja-drankjes. Het gewas kan ook worden gebruikt als extra krachtvoer in de veehouderij. Nu wordt het leeuwendeel van de soja nog geïmporteerd. Het probleem met soja is dat het nogal ‘sterk reageert op het wisselvallige Nederlandse klimaat’. Er wordt nog geëxperimenteerd met manieren om de teelt van soja aan te passen aan het Nederlandse klimaat.

Quinoa

Quinoa wordt als belangrijkste voedselgewas al sinds 6000 jaar in Zuid-Amerika verbouwd. De Inca’s wisten al dat De plant onder koude, voedselarme en droge omstandigheden kan groeien. In Nederland is quinoa pas sinds kort aan een trendgedreven opmars begonnen, nadat het te boek kwam te staan als superfood. Het pseudograan, dat in de verte familie is van spinazie, bevat een hoog gehalte aan eiwitten, essentiële aminozuren en is rijk aan mineralen en vitaminen. In Nederland kan er op een hectare tussen de 2 en 3 ton quinoa per hectare worden geoogst. Maar dan gaat het om oude rassen. Nieuwe rassen worden ontwikkeld, maar hoe ze het doen in het Nederlandse klimaat is onbekend.

BN DeStem gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement