Volledig scherm
Artsen luisteren Danielle Ofri internist en schrijfster uit New York leest voor uit eigen boek: wat patienten zeggen en wat artsen horen © Cobine Van Der Louw

Artsen onderbreken patiënten binnen maximaal achttien seconden

BREDA - Tussen wat patiënten zeggen en wat artsen horen ligt een wereld van verschil. Dokter Danielle Ofri uit New York schreef hierover een boek. Ze concludeert dat artsen beter moeten leren luisteren. 

Een manier is met behulp van narratieve vaardigheden. Corine Jansen uit Breda heeft hiervoor een stichting opgericht. Narrative Healthcare Network (NHN) in Breda. 

Twaalf tot achttien seconden duurt het gemiddeld voordat een patiënt door een dokter wordt onderbroken. Dit blijkt uit onderzoek van dokter Danielle Ofri uit New York. ,,Artsen willen doelgericht het probleem achterhalen. Dit doen ze door het stellen van vragen. Maar het hele verhaal is van belang. De levenssituatie, geschiedenis en bedenkingen van de patiënt zijn belangrijk bij het vaststellen van een diagnose. Artsen moeten leren goed te luisteren.”

De lezing van Ofri, schrijfster van het boek What patients say, what doctors hear, in het Chassétheater is georganiseerd door de stichting Narrative Healthcare Network (NHN) in Breda. Medeoprichtster Corine Jansen (49) uit Breda: ,,Vroeger was de gedachtegang dat lichaam en geest gescheiden zijn. Tegenwoordig kiezen mensen ervoor de diagnose te krijgen van de beste machines ter wereld en de begeleiding van een arts met empathie."

Volledig scherm
Boek Danielle Ofri © Cobine Van Der Louw

Samen met Irene Göttgens (30) uit Beuningen richtte ze eind december vorig jaar de stichting op. ,,We focussen ons voorlopig op mensen in de zorg. We trainen ze hoe ze verhalen van mensen boven tafel kunnen krijgen”, aldus Jansen.

Volledig scherm
Corine Jansen medeoprichtster stichting Narrative Healthcare Network (NHN) Breda © Cobine Van Der Louw

Uit onderzoeken blijkt dat na een gesprek tussen arts en patiënt de klachten veelal minder zijn. Ook gaat het medicijnverbruik omlaag en wordt de duur van een herstelperiode gehalveerd. Jansen: ,,Ik heb altijd in de zorg gewerkt. Bij de GGD, jeugdhulp en in het Radboud ziekenhuis als communicatiespecialist. Hier vervulde ik de rol van patiëntenluisteraar. De verhalen van patiënten over hun ziekenhuisbeleving en ervaringen zorgden voor betere zorg.”

Jansen heeft zich sindsdien verdiept in de narratieve gezondheidszorg. Deze vorm van zorg maakt gebruik van de cultuurwetenschappen zoals taal, kunst, filosofie, geschiedenis en literatuur om de verhalen van mensen beter te begrijpen. Werken met deze vaardigheden in de zorg betekent dat de nadruk wordt gelegd op het kritisch luisteren. ,,Mensen veranderen niet zo snel als machines. De behoefte om in contact te zijn met andere mensen zit in ons. Dus de vaardigheden om het verhaal van een patiënt centraal te stellen en zo de contactmomenten betekenisvoller te maken zijn nodig”, legt Jansen uit.

Lezing

De lezing van Ofri is een voorbeeld van waar de stichting zich op focust. Geïnteresseerd luisterden de aanwezigen naar de anekdotes van de Amerikaanse arts Ofri. ,,Herkenbaar”, vertelt voormalig GZ psycholoog Antoinette Beijen uit Hilversum. ,,Als een patiënt met meerdere klachten komt, heb je snel de neiging om diegene te laten stoppen met praten. Je wilt helpen, maar overziet het zelf niet meer als er té veel uitkomt.”

Jansen: ,,Artsen moeten leren om te zeggen ‘vertel eens verder’ in plaats van vragen ‘wat heeft u dan’. Dit is een enorme omschakeling die ze moeten maken. Onderschat daarom de zwaarte niet van een functie als arts. Ze moeten permanent schakelen. Mogen niks missen. Bij iedere patiënt zich weer openstellen en beginnen met de insteek: ‘vertel, wat is uw verhaal’. 

Meer informatie: narratievegezondheidszorg.nl, corinejansen.com of danielleofri.com

Lees hier meer: Hoe overleef ik de huisarts? 7 tips voor bij de dokter