Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Shutterstock

‘Mijn collega's roken, ik heb daarom meer werk. Wat kan ik doen?’

Mag dat?Wat vertel je wel of niet aan je baas? Wat zijn je rechten als werknemer? Hoe los je lastige kwesties het beste op? In deze rubriek wekelijks advies bij dilemma’s op de werkvloer. Aflevering 22: Ergernissen tussen rokers en niet-rokers.

De Kwestie
Heleen werkt in een klein team in een zorginstelling. In dit team zitten collega’s die roken, en zij roken ook weleens buiten de afgesproken rookmomenten om. Per dag zijn ze hier in totaal makkelijk een half uur tot een uur aan kwijt, waardoor Heleen het gevoel krijgt dat er meer werk op haar bord komt te liggen. Kan Heleen nu het gedrag van haar rokende collega’s veranderen, of zal ze zich hier bij neer moeten leggen?

De Kenners
Een bedrijf is wettelijk verplicht om maatregelen te nemen om overlast door roken te beperken. Meestal beperken bedrijven deze maatregelen tot het verbieden van roken op de werkvloer of het faciliteren van een rokersruimte.

Het Trimbos-instituut doet onder andere onderzoek naar roken en tabak: ,,Een rokende werknemer die gemiddeld vier keer per dag tien minuten, inclusief heen en weer lopen, weg is van zijn werkplek om te roken, besteedt 3 uur en 20 minuten per week aan roken. Dat is ongeveer 150 uur per jaar, uitgaande van 45 werkweken.” Ook verzuimen zware rokers veel meer dan niet-rokers. Trimbos-instituut: ,,In 2007 verzuimden in Nederland zware rokers 5,8 procent, matige rokers 3,8 procent, ex-rokers 3,4 procent en nooit-rokers 2,4 procent.” De genomen pauzes en gemiste uren leveren veel extra kosten op voor werkgevers, die niet-rokers (in mindere mate) met zich meebrengen. 

Veel rokers beseffen niet dat het roken voor veel ergernissen zorgt bij collega’s. Trimbos-instituut: ,,Een ouder onderzoek onder 150.000 werknemers in Nederland laat zien dat 42 procent van de niet-rokers die hinder ondervindt van rokende collega’s dit niet bespreekt om conflicten te vermijden.” 

Andries Bongers is HR-deskundige en eigenaar van HR-Kiosk: ,,Op afdelingen zelf mag natuurlijk niet meer gerookt worden, maar wat je wel nog ziet zijn de rookpauzes. Mensen lopen van de werkplek, en dat loopt vaak uit tot een collectief uitje. De discussie komt al snel omhoog: wat moet er met die verloren tijd gebeuren? Sommige werkgevers hebben als regel dat rokers bijvoorbeeld een kwartier langer door moeten.”

Het is een lastige kwestie, vindt Bongers. Want neem de bouw, een beroepsgroep waar relatief veel gerookt wordt. Is het verantwoord om rokers langer te laten werken dan niet-rokers? Als het er zoveel zijn, is dat niet handig. 

Bedrijven zelf hebben de mogelijkheid om beleid in te stellen op het gebied van roken, zegt hij. ,,Dit kan gewoon door de medezeggenschapsraad en de ondernemingsraad besloten worden. Een werkgever kan er natuurlijk ook voor kiezen om het niet-roken te stimuleren. Er zou bijvoorbeeld een bonus aan verbonden kunnen worden.”

De Oplossing
Het roken brengt niet alleen kosten mee, ook is het niet altijd bevorderlijk voor de sfeer op de werkvloer. Voor Heleen en de algehele sfeer op de afdeling is een goed gesprek dus op zijn plaats. Trimbos-instituut: ,,Eenduidige regels zijn in het belang van niet-rokers én rokers. Roken op het werk kan leiden tot spanningen en conflicten onder de werknemers. Dit kan op zijn beurt oorzaak zijn van afwezigheid.” Door regels in te stellen, is voor iedereen duidelijk waar ze aan toe zijn en wat de bedoeling is. 

Ook vanuit HR-perspectief is een goed gesprek de eerste logische stap voor Heleen, waarbij de nadruk ligt op wederzijds begrip. Bongers: ,,Vraag om rekening met elkaar te houden. Mensen die zelf roken vinden het normaal om even pauze te nemen en hebben misschien niet door dat mensen die niet roken zich eraan ergeren.”

In de serie Mag dat? lees je over praktische kwesties op de werkvloer. Mag je verplicht worden om over te werken? Mag een recruiter zomaar (oud-)bazen vragen om referenties? Lees er alles over in ons dossier.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief!