Volledig scherm
© Shutterstock

Mantelzorger: ‘Je moet soms ’s avonds langer doorwerken’

Voor de meeste mensen (73 procent) is het verlenen van zorg prima te combineren met werk, behalve als het intensiever wordt. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

,,De tevreden mantelzorgers zijn vaak mensen met een kleinere zorgtaak”, geeft SCP-onderzoeker Inger Plaisier aan. Hoe intensiever de hulp, hoe zwaarder de hulpverleners het vinden. Intensieve mantelzorgers, die minimaal acht uur helpen naast een baan van minimaal 12 uur per week, ervaren meer tijdsdruk en zijn minder tevreden over hun leven, blijkt uit het onderzoek. In Nederland verlenen zo'n 400.000 mensen zulke intensieve zorg, in totaal zijn er volgens een schatting zo'n twee miljoen werkenden die mensen in hun omgeving helpen. 

Alzheimer

Ingrid Keestra is zelf adviseur marketing en communicatie én mantelzorger. ,,Mijn moeder heeft al dertien jaar de ziekte Alzheimer. Eerst sprongen we bij omdat ze niet goed alleen thuis kon zijn. Daarna moest er ook worden geholpen met boodschappen, koken, en later aankleden. Of ziekenhuizenbezoeken midden op de dag. Het is lastig om dat met werk te combineren”, vertelt ze. Haar moeder is inmiddels opgenomen in een verpleeghuis, Keestra schreef een boek, Mantelzorger der Liefde, met praktische tips voor mantelzorgers aan de hand van haar eigen ervaringen.

Volledig scherm
Ingrid Keestra © Privé archief

,,Mijn ervaring is dat werkgevers er best begrip voor hebben”, geeft ze aan. ,,Maar het vraagt wel om soepelheid van beide kanten. Je moet af en toe willen compenseren op andere dagen of ‘s avonds langer doorwerken. Eigenlijk moet je het vertrouwen dat je krijgt van je werkgever, ook weer teruggeven”, aldus Keestra. Al moet ze beamen dat het wel afhankelijk is van het soort bedrijf waarvoor je werkt. Niet elke beroepsgroep kan zo maar even een paar uur weg om met een dierbare langs te gaan in het ziekenhuis. ,,Ik zou aanraden om in ieder geval het gesprek aan te gaan met je leidinggevende”, zegt ze. ,,We hebben de neiging om het kleiner te maken dan het is, terwijl het best zwaar kan zijn. Als je er zelf aan onderdoor gaat met een burn-out, heeft niemand daar iets aan. Je familie niet, je werkgever niet en jezelf niet.”

In de situaties waar de mantelzorgers minder last hebben van tijdsdruk, blijkt dat het vaak mogelijk is om werktijden flexibeler in te delen. ,,Als je zelf je werktijden kunt bepalen, is het niet erg om even achter je bureau weg te gaan om iets te regelen. Ook mensen die met hun leidinggevende over hun zorgtaken hebben gesproken, blijken minder last te hebben van tijdsdruk", aldus onderzoeker Plaisier. 

Werktijden

Desondanks blijkt maar de helft van de werkende mantelzorgers hun taken te bespreken met hun leidinggevende. Vaak is dat ook niet nodig, volgens Plaisier. ,,Als je in het weekend een paar uurtjes voor je ouders of schoonouders zorgt, is er geen aanleiding om dat met je werkgever te bespreken. Alleen als het echt iets gaat doen met je werktijden en je bij wijze van spreken de hele nacht voor je zieke partner hebt moeten zorgen, is het relevant om te melden.”

Quote

Veel mensen verzuipen in alle praktische dingen die je moet organise­ren, maar komen niet aan hun emoties toe

Ingrid Keestra

In de toekomst zal het aantal mantelzorgers toenemen, verwacht het SCP. Plaisier: ,,Het aantal mogelijke mantelzorgers per oudere – die de meeste zorg ontvangen – neemt in de komende jaren af. Kinderen die vaak de zorg op zich nemen, moeten langer doorwerken en de huidige generatie ouderen heeft vaak ook minder kinderen”, aldus de onderzoeker. Mantelzorger Keestra adviseert de situatie te accepteren zoals het is: ,,Het is altijd de vraag hoe je het leefbaar houdt, ook voor jezelf. Veel mensen verzuipen in alle praktische dingen die je moet organiseren, maar komen niet aan hun emoties toe. Je moet soms ook accepteren dat het is zoals het is en kijken naar wat er nog wél mogelijk is.”

Werkgevers kunnen werknemers wijzen op de verlofmogelijkheden en het opnemen van zorgverlof. In de praktijk blijkt dat weinig te worden ingezet, weet Plaisier. Bij het opnemen van langdurig zorgverlof, is er bijvoorbeeld geen recht op salaris. Bij kortdurend verlof krijg je minimaal 70 procent van je salaris doorbetaald, dat mag je per jaar twee keer het aantal uren dat je per week werkt worden opgenomen. Werk je 30 uur per week, dan mag je zestig uur per jaar opnemen. Of mensen minder uren zijn gaan werken om de zorg met een ziek familielid te combineren, heeft het SCP niet onderzocht.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief!  

  1. Stewardess van iconische foto aanslag Zaventem dreigt baan te verliezen

    Stewardess van iconische foto aanslag Zaventem dreigt baan te verliezen

    De kleren aan flarden gescheurd, helemaal onder het stof, zwaargewond en duidelijk in shock. Eén foto maakte van Nidhi Chaphekar het symbool voor de terreur van 22 maart 2016. De Indiase stewardess moest na de aanslag op de luchthaven van Zaventem 23 operaties ondergaan en lang revalideren. Nu dreigt ze haar baan bij Jet Airways te verliezen door het dreigende faillissement van de Indische luchtvaartmaatschappij. Toch blijft ze optimistisch.