Volledig scherm
© Shutterstock

‘Kind meer dan drie dagen naar de opvang vinden we zielig’

Op het gebied van arbeidsparticipatie scoort Nederland het laagst van West-Europa. Katinka Reuling, bestuursvoorzitter van kinderopvangorganisatie Partou, denkt te weten hoe dat komt: ‘Zolang er in Nederland de cultuur heerst dat het zielig is om je kind meer dan drie dagen per week naar de opvang te brengen, zal de arbeidsparticipatie van vrouwen niet toenemen.’

Vreemd is het natuurlijk niet dat Reuling als bestuursvoorzitter bij een kinderopvangorganisatie betoogt dat kinderen meer naar de crèche zouden moeten. Maar haar betoog wordt onder andere onderbouwd door Ruben Fukkink, hoogleraar kinderopvang aan de Universiteit van Amsterdam. ,,Nederlandse rapporten laten zien dat emancipatie van de vrouw na een succesvolle schoolloopbaan nog wel beter kan en moet. Goede en betaalbare kinderopvang kan hier een bijdrage aan leveren voor een zeer grote groep vrouwen en hun partners.”

Volgens Katinka Reuling heerst in Nederland een sterke deeltijdcultuur. ,,Bij het krijgen van kinderen gaan vooral vrouwen deeltijd werken, de man blijft vaak wel fulltime werken. Je ziet nu een kentering in bepaalde groepen, waar vaders bijvoorbeeld een ‘papadag’ nemen. Toch hebben vrouwen gemiddeld nog altijd minder uren betaald werk dan mannen.”

Volledig scherm
Katinka Reuling © Partou

Door deze achterstand van vrouwen in arbeidsuren lopen ze vaak achter in de ontwikkeling van hun loopbaan en worden ze economisch afhankelijk van hun partner. Reuling: ,,Deze twee dingen houden elkaar in stand.” Bij herintreden wanneer de kinderen ouder zijn, wordt de achterstand die ontstaan is vaak niet meer ingehaald. 

Reuling: ,,Wanneer je als vrouw in Nederland meer gaat werken en je kinderen daardoor meer naar de opvang gaan, vinden mensen dat al snel zielig. Je kind drie dagen in de opvang ‘stoppen’ is nog acceptabel. Meer kan eigenlijk niet.” Overige dagen nemen ouders vrij, of er wordt gezorgd voor andere vormen van opvang. Opa's en oma's worden ingezet of er komt een oppas aan huis. Die onvoorspelbaarheid zorgt volgens Reuling voor meer onrust bij de kinderen dan vier of vijf dagen opvang per week. 

Het is belangrijk om vrouwen te stimuleren om meer te werken. Zo blijven ze financieel en mentaal afhankelijk. Maar, vertelt Reuling: ,,Zolang er in Nederland de cultuur heerst dat het zielig is om je kind meer dan drie dagen per week naar de opvang te brengen, zal de arbeidsparticipatie van vrouwen niet toenemen.”

Part-time patroon

Volledig scherm
Ruben Fukkink © Jeroen Oerlemans

Nederlandse ouders vinden nu dat een kind niet teveel in de kinderopvang moet zijn én dat de opvang te duur is, zegt Fukkink. ,,We zien, mede daardoor, een sterk part-time patroon: part-time werkende ouders brengen hun kind part-time naar de opvang, waar overigens ook vaak personeel part-time werkt.”

Het kan volgens hem langzaam veranderen, zoals Duitsland laat zien, waar voormalig West-Duitse moeders recent positiever zijn gaan denken over de kinderopvang nu de overheid zeer beslist en duidelijk heeft gekozen voor toegankelijke kinderopvang. ,,Mogelijk verandert de Nederlandse moeder en vader ook nog en laten ze hun aanvankelijke schroom varen als er een stabiel overheidsbeleid komt en kinderopvang een structureel en vast onderdeel wordt van de opvoeding in de voorschoolse periode.”

Meer dan alleen opvang

De term ‘opvang’ doet de kwalitatieve opvang die Nederland kent volgens Reuling ook geen recht. ,,In Nederland wordt meer dan alleen opvang geboden, kinderen krijgen de mogelijkheid om zich bij de opvang te ontwikkelen. Opgeleide pedagogisch medewerkers zijn constructief bezig om kinderen sociale en cognitieve vaardigheden op te laten doen. Het zou fijn zijn als ouders zich bewust zijn van de toegevoegde waarde van de opvang.”

Vrouwen zouden elkaar hier in moeten steunen, vindt Reuling. ,,Nu vinden mensen het zielig dat iemand zijn of haar kind vier dagen naar de opvang laat gaan. Je moet het gebruik van de opvang naar buiten toe dan echt verantwoorden. Wat je eigenlijk zou willen, is dat je ieder kind de opvang gunt. We moeten af van het idee dat moeders hun kinderen ergens stallen omdat ze zelf niet voor ze willen zorgen.” 

De gedachte dat drie dagen opvang het maximale is, komt nog van het gevoel dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is. ,,Dat is natuurlijk ook zo, maar dat betekent niet dat je 24 uur per dag bij je kind moet zijn. Bij de kleinere gezinnen van tegenwoordig is opvang juist goed, doordat kinderen met grenzen leren omgaan en leren delen. Kinderen die naar de opvang gaan, leren al op jonge leeftijd om met leeftijdsgenootjes om te gaan. Daar hebben ze hun verdere leven profijt van. Als je zorgt dat de kinderen in een veilige en warme omgeving worden opgevangen kun je als ouder met een gerust hart aan het werk gaan.”

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief