Middelbare school bant smartphone: ‘Vernietigende invloed op moraal en zeden’

pollGOES - Het Calvijn College wil mobiele telefoons uitbannen. Als het aan het bestuur van de reformatorische middelbare school ligt, laten leerlingen in de zeven vestigingen hun smartphones straks thuis of in hun schoolkluis. 

De tafeltennistafels en voetbaltafels staan de laatste jaren aan de kant in de kantine van het Calvijn College in Goes. Ze worden nauwelijks gebruikt, zegt Jan Bakker, voorzitter van het college van bestuur. ,,Vier jaar geleden werd er nog om gevochten, vertelde de conciërge me. Nu zitten veel leerlingen op hun smartphone in de pauze.”

Poll

Alle scholen moeten mobieltjes verbannen

  • Eens (71%)
  • Oneens (29%)
31101 stemmen
Volledig scherm
Het Calvijn College wil smartphones uitbannen. Op de foto: leerlingen Koen Dorst (links) en Sandra Hoogerland. © Marcelle Davidse

De school wil een verandering teweeg brengen met een drastische maatregel. Smartphones, smartwatches en andere digitale communicatiemiddelen worden verboden. ‘Onze jongeren worden via internet en hun smartphone overspoeld met ‘geestelijke boosheden’’, staat in een brief aan ouders. Er wordt gesproken van een ‘vernietigende invloed op moraal en zeden’. Bakker: ,,Jongeren kunnen verslaafd raken aan het spelen van games. Als het nou om Scrabble of Mastermind ging, dan was dat niet zo erg, maar het gaat bijvoorbeeld om Fortnite, waarin ze andere mensen neerknallen. Dat doet iets met je brein. Jongeren kijken ook porno op hun telefoon.”

Bovendien zorgen smartphones voor ‘storende afleiding’. ,,Jongeren hebben geen rust meer. Bij ieder piepje worden ze afgeleid. Natuurlijk zijn smartphones onderdeel van het maatschappelijk verkeer, maar als de jongeren onder onze verantwoordelijkheid zijn, dan moeten ze leren en met hun opleiding bezig zijn. Daar is mentale rust voor nodig. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat leren stukken minder goed gaat met een smartphone.”

Achterban

Volledig scherm
Jan Bakker, voorzitter College van Bestuur Calvijn College. © Calvijn College

Het Calvijn College heeft een enquête uitgezet onder ouders. ,,Dit is een heel gevoelig punt. We willen weten of onze achterban dit voornemen steunt. Als dat niet zo is, dan doen we het niet. Als je een afspraak maakt, dan moet je die ook nakomen. Als we steeds in discussie moeten met ouders, dan kunnen we deze maatregel niet handhaven.” Daarnaast wordt ook de mening van docenten gevraagd. ,,Veel docenten hebben veel last van smartphones in de klas. Eén van de docenten vertelde me dat het hem niet meer lukt om les te geven zoals hij tien jaar geleden deed. Jongeren lezen niet meer, ze zijn volledig op beeld gefocust en hebben een spanningsboog van een paar seconden. Daar speelt de smartphone een belangrijke rol in.”

Het Calvijn College wil meer lessen mediaopvoeding gaan geven. ,,Dat kan ook zonder een smartphone in je zak. We bekijken later hoe we dit aan het curriculum toevoegen.” Wanneer de maatregel ingevoerd wordt, is ook nog onbekend. Bakker: ,,We willen ouders en leraren volop ruimte geven voor suggesties. Daarna kijken we hoe en wanneer we het beleid gaan uitvoeren.”

Rooster

Volledig scherm
Koen Dorst: ,,Ik snap de maatregel wel.” © Marcelle Davidse

,,Ik gebruik mijn telefoon vooral voor sociale media”, zegt Koen Dorst (13) uit Kloetinge. ,,Ik zit op Instagram. Ik plaats er zelf niet veel op, maar ik volg wel klasgenoten en humoraccounts met grappige uitspraken en raadsels. Ik kijk ook filmpjes op YouTube en ik volg vechtseries op Netflix. Ik heb natuurlijk ook Whatsapp en ik kijk op Nu.nl. Ik heb ook een app voor het rooster en cijfers van school. Tussen de lessen door kijk ik op mijn telefoon als ik niet weet in welk lokaal ik moet zijn. In de pauze gebruik ik mijn telefoon niet veel. Soms zoek ik iets op als ik een discussie heb met klasgenoten, bijvoorbeeld over sportuitslagen. En in een tussenuur speel ik wel eens een spelletje.”

,,Ik zou mijn smartphone niet missen op school. Ik snap de maatregel wel. Ik zie dat andere kinderen veel gamen in de pauze. Het zijn volgens mij vooral de kinderen die thuis een schermlimiet hebben. Ik vind zo’n schermpje na een tijdje gewoon niet meer interessant. Ik zou mijn telefoon dan wel graag in mijn kluis hebben, zodat ik na schooltijd mijn moeder kan bellen of appen wanneer ik thuis kom.”

Samen een smartphone

Volledig scherm
Sandra Hoogerland: ,,De school durft tegen de stroom in te gaan. Dat vind ik wel goed.” © Marcelle Davidse

,,Ik heb op school een Nokia, waarmee ik alleen kan bellen en sms’en”, zegt Sandra Hoogerland (13) uit Krabbendijke. ,,Thuis heb ik samen met mijn moeder en broertje een smartphone. Daarmee kan ik op de klassenapp. Voor het rooster heb ik geen app nodig: mijn moeder print het uit. Mijn vriendinnen vertellen me wel wat er op de klassenapp gebeurt, en anders zie ik het na schooltijd. Er zijn nog drie andere kinderen in mijn klas die geen smartphone hebben. Ik vind het prima zo.”

,,Ik denk dat je door de smartphone veel minder contact heb met klasgenoten. Ze zitten soms allemaal te gamen. Dan denk ik: kun je ook nog normaal met elkaar praten? Als je steeds naar een schermpje kijkt, zie je geen gezichtsuitdrukkingen. Dan zie je niet wat iemand bedoelt. Tijdens de les leiden smartphones soms af. Dan gaat er een telefoon af, terwijl we een Psalm aan het zingen zijn. Dan denk ik: zet dat ding gewoon uit. Zonder telefoon kun je je beter concentreren in de les. Ik vind het goed dat het Calvijn College deze maatregel neemt. De school durft tegen de stroom in te gaan.”

Lees hier de complete brief van de schooldirectie aan de ouders:

Geachte ouder(s)/verzorger(s),

Deze brief gaat over het gebruik van de smartphone en andere moderne communicatiemiddelen in de school. We willen u vragen deze brief zorgvuldig te lezen. Aan het eind ervan vragen we om uw mening.

Het digitale wonder

Het is haast niet voor te stellen. In het jaar 2007 werd de eerste smartphone in Nederland verkocht, de iPhone 2 van Apple. Heel recent, slechts 12 jaar later, constateerde een collega dat iedere leerling van groep 8 van een reformatorische (!) basisschool in het midden van ons land een smartphone op zak heeft. Inmiddels zijn overal gratis wifi-netwerken aangelegd. Royale data-abonnementen worden steeds goedkoper en komen tegen een paar euro’s per maand beschikbaar. Filters lijken uitgeschakeld te worden. Zo worden onze kinderen, anno 2019, al op jonge leeftijd zonder belemmering aangesloten op de digitale snelweg en ligt de wereld voor hen open.
Sinds de jaren ‘60 van de vorige eeuw hebben we geprobeerd om de televisie op afstand te houden. Tot zo’n twintig jaar geleden. Toen kwam het internet en weer tien jaar later de smartphone. Massaal hebben we de deur op een kier gezet. Bijna geruisloos is het digitale wonder door die kier naar binnen geslopen en heeft het zich in onze levens genesteld; zonder dat we er echt erg in hadden. Welhaast argeloos zijn we er gebruik van gaan maken, iedere dag een beetje meer. Gedreven door nieuwsgierigheid en door gemak. Vandaag kunnen we niet meer zonder (tenminste, dat denken we) en lopen we allemaal aan de leiband van de techniek.

Een tegenbeweging

Sluipenderwijs. Zo is het ook in het Calvijn College gegaan. Vandaag wandelen duizenden leerlingen het Calvijn College binnen; de meesten met smartphone. Een enkeling zonder. De komst van het internet en de smartphone heeft niet alleen onze maatschappij maar ook de cultuur in onze school ingrijpend veranderd. In de achterliggende tijd hebben we ons als bestuur en directie van de school hierop diepgaand bezonnen. Dat heeft ons tot het voornemen gebracht om de smartphone en andere digitale communicatiemiddelen (zoals bijvoorbeeld smartwatches) buiten de school te houden. Daarvoor hebben we op hoofdlijn drie argumenten benoemd, die we onderstaand kort willen toelichten.
Geestelijke (on)reinheid. Onze jongeren worden via het internet en hun smartphone overspoeld met ‘geestelijke boosheden’ (lees Efeze 6). Hoewel er natuurlijk verschillen bestaan, worden onze leerlingen volgestopt met foute muziek, met sport, met seks en met geweld. Dat gebeurt ook tijdens schooltijd. Veel leerlingen hebben toegang tot filmsites als Netflix of Videoland, via een eigen of via een gedeeld abonnement. De vernietigende invloed hiervan op hun moraal en zeden is groot. Bovendien wordt iedere seconde van hun tijd geclaimd en blijft, als God het niet verhoedt, Gods koninkrijk buiten hun beeld.
Mentale (on)rust. Onze leerlingen komen naar school om iets te leren. Om te kunnen leren is mentale rust en concentratie op de juiste dingen nodig. De fysieke aanwezigheid van hun smartphone zorgt voor onnodige en daardoor storende afleiding. Ze worden voortdurend geprikkeld, terwijl hun aandacht wordt gevangen door allerlei dingen die niets met de school en met leren te maken hebben.
(A)sociaal gedrag. Een school is een gemeenschap. Doordat onze leerlingen hun smartphone binnen handbereik hebben, is de verleiding groot om op hun schermpje te zitten staren. In plaats van dat ze met elkaar praten en daardoor meer betrokken zijn op elkaar. Contact en communicatie met mensen is belangrijker dan met dingen. Daarnaast vindt ook veel misbruik van de smartphone plaats, bijvoorbeeld in de vorm van ongewenst en soms ook onacceptabel online-gedrag. Omdat wij als school een vormende opdracht hebben die wortelt in onze grondslag (Schrift en Belijdenis) en in de doopbelofte van de ouders van onze leerlingen, vinden we dat wij hier onze verantwoordelijkheid moeten nemen voor de periode dat de leerlingen onze school bezoeken.

Praktische invulling

In het kort willen we u uitleggen hoe we aan het voornemen om de smartphone (en andere moderne communicatiemiddelen) buiten de school te houden invulling willen geven.
Thuis, òf in de kluis. Dat is het motto. De gedachte is dat iedere leerling de beschikking krijgt over een kluisje. Als de leerling ’s morgens op school arriveert is zijn eerste handeling het opbergen van zijn smartphone in zijn kluisje. Aan het eind van de schooldag is de laatste handeling van de leerling op school het uit het kluisje halen van zijn smartphone. Dit heeft consequenties voor docenten, leerlingen en ouders. Onderstaand volgen daarvan een paar voorbeelden.
De leerlingen zijn vanaf het moment dat ze op school arriveren niet meer bereikbaar via hun smartphone. Dat betekent dat noodzakelijke contacten tussen leerlingen en ouders weer gaan verlopen via de receptie. Alle informatie met betrekking tot het rooster zal, zolang de leerlingen op school zijn, weer via publicatieschermen verlopen.
In onze schoolgids staat vermeld dat leerlingen op onze school geen smartphone nodig hebben. De huidige praktijk is dat sommige docenten wel om gebruik van de smartphone vragen, bijvoorbeeld voor een Kahoot-enquête of voor het maken van foto’s voor een werkstuk. Waar noodzakelijk zal de school in hulpmiddelen voorzien.
Voor het overgrote deel van de leerlingen die onze school bezoeken geldt dat het scherm vele uren per dag voor hun zintuigen beschikbaar is. We willen meer aandacht gaan besteden aan media-educatie. Daarbij zal de nadruk liggen op het aanspreken en activeren van de gewetens van onze leerlingen en het creëren van inzicht in de effecten van gebruik van moderne communicatiemiddelen op hun persoonsvorming.

Vragen aan u

We hechten groot belang aan samen optrekken bij de vorming van onze jongeren. Daarom willen we de volgende vragen aan u stellen:
Herkent u de belangrijkste argumenten achter ons voornemen (zie boven onder ‘een tegenbeweging’)?
Ondersteunt u de maatregel die we voornemens zijn te treffen, namelijk: het buiten de school houden van moderne communicatiemiddelen (waaronder de smartphone, de smartwatch en straks de smartglasses)? Wilt u uw antwoord toelichten?
Hebt u suggesties of adviezen die we mee kunnen nemen bij de uitwerking van ons beleid ten aanzien van dit onderwerp, en zo ja, welke?
Welke leeftijd heeft uw oudste kind op het Calvijn College?
We zouden het zeer op prijs stellen als u bovenstaande vragen zou willen beantwoorden. Daarvoor kunt u klikken op onderstaande link. De enquête-termijn sluit D.V. vrijdag 5 juli. Alvast hartelijk dank voor uw meewerken en meedenken!

Ten slotte

Sluipenderwijs. Zo is het gegaan. En zo zal het blijven gaan. Langs de weg van de verleiding. Zo werkt de satan. Zo ging het in Genesis 3 en zo gaat het nog. Daarom roept de Heere Jezus in Marcus 13 op tot waakzaamheid: ‘En hetgeen Ik u zeg, dat zeg Ik allen: Waakt!’. Hier ligt schuld. Moeten we als school, gezin en kerk niet gezamenlijk belijden dat we hier niet waakzaam genoeg zijn geweest? We hebben een strijd te strijden. Een strijd tegen de geestelijke boosheden (Efeze 6) en tegen de boosheid die in onze eigen harten leeft (Markus 7, zie onderstaand citaat); twee boosheden die zo ontzettend goed op elkaar aansluiten. Deze geestelijke strijd kan alleen gewonnen worden met geestelijke wapens (Efeze 6). Wapens die aan hen worden uitgereikt die in Christus zijn. Laten we daarom bidden. Voor onszelf en voor onze kinderen. John Bunyan zegt: ‘U kunt meer doen dan bidden nadat u gebeden hebt, maar u kunt niet meer doen dan bidden totdat u gebeden hebt.’ Op het gebed doet God wonderen; het is Pinksteren geweest!

Als u op deze brief wilt reageren of met ons in gesprek wilt stuurt u dan een e-mail naar het bestuur (bak@calvijncollege.nl)

met een hartelijke groet,

namens bestuur en directie van de school

Jan Bakker
  1. Ethisch dilemma: mag je knutselen aan het DNA van baby's?
    PREMIUM

    Ethisch dilemma: mag je knutselen aan het DNA van baby's?

    De knapste koppen van Nederland vertellen deze zomer over ontwikkelingen in hun vakgebied in de Zomeruniversiteit. Vandaag deel 2: De nieuwste gentechnologie brengt mogelijkheden in beeld die lang sciencefiction leken. Biomedisch ethicus Guido de Wert beantwoord vragen als: Hoe ver zijn we nog verwijderd van nare ziektes uit te schakelen in ons dna, baby’s met blauwe ogen op bestelling en voortplanting van twee mensen van hetzelfde geslacht?