Volledig scherm
De brand in de Notre-Dame in Parijs roept in Amersfoort herinneringen op aan de brand die in 2007 de Elleboogkerk verwoestte, mét de collectie van kunstenaar Armando. © ADR Nieuwsmedia

‘Ik wil niet de geschiedenis in gaan als man door wie de kerk is afgebrand’

Brandveiligheid in kaartMachteloos toezien hoe een wereldberoemd kerkgebouw als de Notre-Dame verslonden wordt door een vlammenzee. Het is de grootste nachtmerrie voor Nederlandse kerkbestuurders. Hoe is het gesteld met de brandveiligheid van iconische kerken in ons land? We deden een rondvraag.

De ramp in Parijs roept bij veel voorzitters nare herinneringen op. Eerdere grote en uitslaande branden liggen vaak nog vers in het geheugen, zoals bij de Amersfoortse Elleboogkerk in 2007. In de vorige eeuw tijdens de Duitse bombardementen in 1940 sloegen de vlammen uit de Rotterdamse Laurenskerk. Nog langer geleden, in 1633, sloeg de bliksem in het dak van de Arnhemse Eusebiuskerk. 

Kurkdroog dak

Na deze rampen hebben veel kerken voorzorgsmaatregelen getroffen en een noodplan opgesteld. Vooral kerken die zijn of gaan worden verbouwd of gerestaureerd focussen sterk op brandveiligheid. En dan met name op het dak, want dat is in veel gevallen van hout. ,,Dat hout is 150 jaar oud, dus kurkdroog’’, vertelt beheerder Laurens Mulkens van de Catharinakerk in Eindhoven. ,,Je moet er niet aan denken dat hier brand uitbreekt. Wat de Notre-Dame is voor Parijs, is de Catharinakerk voor Eindhovenaren.’’   

Sommige kerken hebben inventieve sprinklerinstallaties die naar het dak gericht staan of zolders die onderverdeeld zijn in compartimenten. Hierbij staat er om de zoveel meter een stenen muur met een brandwerende deur of hangen er speciale brandwerende doeken, zodat het vuur minder snel om zich heen kan grijpen. Sommige beheerders laten weten geen geld te hebben voor brandpreventie of dat hun kerk simpelweg niet te bereiken is voor de brandweer.

Kerkbestuurder Henk Postema van de Stevenskerk in Nijmegen is daar zelfs heel stellig over. Staat deze eenmaal in brand, dan is blussen niet of nauwelijks mogelijk. ,,Het kerkplein biedt nog net ruimte voor de commandowagen, maar zeker niet voor een ladderwagen. Als het in het dak slaat, is de afspraak dat de brandweer de kerk gecontroleerd uit laat branden.’’

Kaarsjes

Om een grote brand als bij de Notre-Dame in Parijs te voorkomen, laten kerken in het Groene Hart niets aan het toeval over: brandblussers en brandmeldsystemen, de jaarlijkse controle erop en zelfs overleg als er veel kaarsjes worden aangestoken. ,,Ik wil niet de geschiedenis in gaan als de man door wie de kerk is afgebrand’’, aldus Henk de Valk van de Petruskerk.

Brandveiligheid van de kerk bij jou in de buurt

De dagbladen van ADR Nieuwsmedia* spraken met kerkbestuurders, gemeentes en de brandweer over de brandveiligheid van Nederlandse kerken. Deze verhalen hebben we gebundeld op onderstaande interactieve kaart. Zoom in op het gebied naar keuze en klik op het kerkicoontje om het artikel verder te lezen. 

Klik hier indien de kaart niet goed werkt. 

*Algemeen Dagblad, PZC, BndeStem, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, Tubantia, De Stentor, De Gelderlander. 

  1. Boeren staan kurkdroog in de Achterhoek: ‘Dit heb ik in veertig jaar niet meegemaakt’
    PREMIUM

    Boeren staan kurkdroog in de Achterhoek: ‘Dit heb ik in veertig jaar niet meegemaakt’

    Sinds gisteren is het in de Achterhoek en in delen van het Vechtdal verboden om oppervlaktewater te gebruiken vanwege de droogte. Op sommige plaatsen is het zo nijpend, dat ook het grondwater niet langer mag worden opgepompt. Een ramp voor de boeren die vorig jaar al kampten met misoogsten ,,Twee jaar achter elkaar zo droog heb ik in veertig jaar niet meegemaakt’’, foetert boer Gerrit Rappard (60) uit Barchem.