Fout op fout gestapeld in zaak Humeyra

UPDATE/ videoHulpinstanties zijn ‘ernstig tekortgeschoten’ bij de bescherming van de Rotterdamse Humeyra Ergincanli (16). De scholier werd in december 2018, na langdurig te zijn gestalkt, doodgeschoten door haar ex-vriend Bekir E.

Uit een rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid blijkt dat er ‘onvoldoende aandacht’ was voor Humeyra’s bescherming. Organisaties werkten langs elkaar heen en informatie over hoe E. haar lastigviel, werd ‘zeer beperkt gedeeld’.

Volgens de inspectiedienst hebben politie, het Openbaar Ministerie, Veilig Thuis en het Veiligheidshuis steken laten vallen. ,,De organisaties hebben informatie zeer beperkt gedeeld met elkaar en niet goed samengewerkt. Daardoor was er geen volledig beeld van de risico’s en schoot de risico-inschatting voor Humeyra’s veiligheid tekort.”

,,Het rapport is schokkend‘’, reageert de Rotterdamse advocaat Nelleke Stolk, die namens de familie als woordvoerder optreedt. ,,De klap is harder als die in één keer aankomt en niet druppelsgewijs door bijvoorbeeld elke keer wat flarden over de onderzoeksresultaten naar buiten te brengen. En geloof me, de klap is hard aangekomen bij de familie.‘’

Niemand had ‘overzicht’ of ‘regie’, blijkt uit het rapport. Zo stond de veiligheid van de Rotterdamse ‘niet voorop’. ,,Als dat wel was gebeurd, was duidelijk geworden dat het risico voor Humeyra’s veiligheid zeer hoog was.”

Volledig scherm
Humeyra werd 18 december doodgeschoten in de fietsenstalling van haar school in Rotterdam-West. De politie pakte kort daarna hoofdverdachte Bekir E. (31) in de buurt van de school op. © Privebeeld

Weggekeken

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) erkent de fout. ,,We moeten dit veel beter gaan doen. Betere risicotaxatie en herkenning van stalking. We moeten echt zorgen dat bij instanties één iemand aanspreekpunt is voor zo’n meisje. Dat was nu niet het geval en dat is schrijnend. De regels zijn er op zich, maar het is hier heel verdrietig misgegaan. De reclassering moet en kan bij zware gevallen ook met enkelbanden gaan werken.”
Grapperhaus sprak nabestaanden van Humeyra. ,,Maar daar krijgen ze haar niet mee terug.”

Volgens PvdA-Kamerlid Attje Kuiken had de moord voorkomen kunnen worden. ,,Die conclusie is hard en tegelijk ontzettend verdrietig. Voor de familie lijkt me dat moeilijk te verteren. Daarnaast moeten we zorgen dat het niet opnieuw zo mis kan gaan. Bij stalking en bedreiging moet de eerste prioriteit altijd zijn de vrouw te beschermen. In deze zaak is er afgewacht en weggekeken. Niemand had duidelijk de regie. De minister moet nu maatregelen nemen om het niet alleen op papier, maar ook in de praktijk te verbeteren. De veiligheid van de vrouw moet voorop staan.” De partij heeft een debat aangevraagd.

Fietsenstalling

Humeyra werd uiteindelijk op dinsdag 18 december 2018 doodgeschoten in de fietsenstalling van haar school in Rotterdam. Zij bleek maandenlang voor haar dood te hebben gewaarschuwd voor Bekir E., die de moord overigens na zijn arrestatie bekende.

E. bleek eerder dat jaar, op 16 augustus 2018, veroordeeld te zijn geweest tot een gevangenisstraf van zes weken waarvan drie weken voorwaardelijk voor mishandeling en bedreiging van Humeyra. E. werd onder toezicht gesteld van reclassering en kreeg een contactverbod voor twee jaar. Toch bleef hij haar opzoeken en bedreigen.

Toen Humeyra daar melding van deed, pakten instanties de zaak op als ‘eergerelateerd geweld’, in plaats van een stalkingszaak. ,,Hierdoor krijgt de zaak vanaf het eerste moment niet de juiste aandacht.’’

Honderd keer per dag

Zelfs toen Humeyra aan agenten liet zien dat ze veertig tot zelfs wel honderd keer per dag door E. werd gebeld, registreerde de politie dit niet als stalking, waardoor te weinig werd nagedacht over hoeveel gevaar zij eigenlijk liep.

De organisatie Veilig Thuis ziet de bescherming van het meisje vanaf het begin als een politiezaak, maar daar is nu juist weer ‘niemand’ die voor ‘de aanpak in deze zaak verantwoordelijk is gemaakt en de regie voert’.

De inspectie ontdekte dat in de periode tussen 8 mei (toen Humeyra aangifte deed van mishandeling) en haar dood op 18 december ‘ruim 50 politiemedewerkers een rol hebben gehad in deze zaak’. ,,Dit leidt tot een versnipperde aanpak van de stalking waarbij de risico’s voor Humeyra onvoldoende in beeld komen.’’

‘Tegenstrijdige adviezen’

De betrokken instanties deelden bovendien informatie niet met elkaar. Dat heeft ‘tot gevolg dat Humeyra haar verhaal steeds opnieuw moet vertellen’ en zelfs ‘tegenstrijdige adviezen krijgt’.

Uit de reconstructie die de inspectiedienst opmaakte blijkt dat de Rotterdamse ettelijke malen om hulp vroeg en zei zich onveilig te voelen, maar dat er vooral hapsnap werd gehandeld.

Wrang is wel dat zeven dagen voor de moord op Humeyra nog is overwogen om E. te laten aanhouden door een arrestatieteam, omdat er foto’s van hem waren opgedoken met een vuurwapen. Onder andere omdat die foto’s niet recent genoeg waren en omdat E. juist toen het meisje minder lastigviel, zag de politie er toch vanaf.

,,De familie‘’, zegt Nelleke Stolk, ,,zie het als een bevestiging van wat ze eerder al tegenover het AD heeft verteld. ,,Er is niet of veel te laks gereageerd op de roep om hulp van Humeyra. De instanties hebben gefaald. Niet één maar meerdere instanties zijn in de fout gegaan. Het is de hele keten aan hulpverleners die heeft gefaald, behalve Slachtofferhulp dan. Die heeft als enige goed gehandeld door alarm te slaan, alleen is er niet adequaat op gereageerd. Het trieste achter het verhaal is dat de medewerkers van de verschillende instanties die betrokken zijn geweest bij deze zaak, naar mijn idee naar eer en geweten hebben gehandeld. Maar het neemt niet weg dat door hen de verkeerde afwegingen zijn gemaakt.‘’

Advocaat Jacues Taekema, die Bekir E. bijstaat komt met een korte reactie. ,,Uit piëteit met het slachtoffer en de familieleden hebben wij als verdediging van Bekir hier vooralsnog in beperkte mate aandacht aan besteed. Maar het heeft ons wel verbaasd dat iemand die heel kort gehouden moet worden, zo'n misdrijf heeft kunnen plegen‘’, zegt Taekema. ,,Bekir heeft dit feit bekend en nadien zichzelf direct gemeld bij de politie. Hij heeft gezegd vreselijk spijt te hebben van zijn impulsieve daad. De vraag rijst of hij voldoende werd begeleid ter voorkoming van dit feit. Naast het PBC-rapport verdient ook dit rapport bespreking tijdens de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak.‘’

De familie van Humeyra gaat zich beraden over stappen om de falende instanties aansprakelijk te stellen. ,,Daar krijgen de nabestaanden haar niet mee terug, maar het zou gedaan kunnen worden om een daad te stellen‘’, zegt Nelleke Stolk. Maar eerst richt de familie zich op de strafzaak. Die wordt volgende maand behandeld. Daarna zien we verder.‘’  

Rotterdamse politie erkent te zijn tekortgeschoten

 “Dat spijt ons zeer. Hümeyra vroeg veelvuldig om hulp en bescherming, omdat zij bang was dat haar ex-vriend haar iets zou aandoen. Wij hebben haar als politie die bescherming onvoldoende geboden”, zegt de Rotterdamse politiechef Hans Vissers.

De politie in Rotterdam gebruikt pas sinds dit jaar een nieuwe methode bij stalkingszaken, maar dat kwam voor Hümeyra te laat.  Tegenwoordig krijgt een stalkingsslachtoffer meteen een vaste contactpersoon en een zogeheten casusregisseur toegewezen. Hümeyra had bij haar talrijke meldingen en aangiftes bij de politie steeds te maken met andere medewerkers, waardoor ze steeds haar verhaal opnieuw moest vertellen.

Volledig scherm
Bekir E. (31) wordt verdacht van de moord op de 16-jarige scholiere Humeyra. © prive
  1. Grote zorgen om weggelopen Jessie (13) en Robin (12): ze zijn zeer beïnvloedbaar

    Grote zorgen om weggelopen Jessie (13) en Robin (12): ze zijn zeer beïnvloed­baar

    Er zijn grote zorgen over Jessie Iriks (13) en Robin Geurts (12) die zaterdagmiddag zijn weggelopen uit opvanglocatie De Hondsberg in het Brabantse Oisterwijk. Volgens de politie, die vanmorgen liet weten dat ze nog steeds niet gevonden zijn, zijn ze beïnvloedbaar en is er mogelijk sprake van drugsgebruik. Er zijn al meerdere tips binnen gekomen, maar die hebben nog niet geleid tot het vinden van de kinderen. Mede om die reden is er vandaag een Vermist Kind Alert verspreid.
  1. Politie Groningen verricht nieuwe aanhoudingen na uit de hand gelopen boerenprotest

    Politie Groningen verricht nieuwe aanhoudin­gen na uit de hand gelopen boerenpro­test

    De politie in Groningen heeft, naar aanleiding van de incidenten rond het boerenprotest van gisteren, twee nieuwe aanhoudingen verricht. Het gaat daarbij om bestuurder die tegen de deur van het provinciehuis aanreed en de bijrijder van een boze boer die met zijn tractor door meerdere hekken reed en daarmee omstanders in gevaar bracht. Die bestuurder is nog niet aangehouden. In totaal zitten nu drie personen vast.
  2. Vader en zes kinderen schuilen jaren in kelder in Drenthe, wachtend op einde der tijden
    video

    Vader en zes kinderen schuilen jaren in kelder in Drenthe, wachtend op einde der tijden

    De politie heeft in een afgelegen boerderij in het Drentse dorp Ruinerwold een gezin aangetroffen dat in volledige afzondering leefde en zou hebben gewacht op het einde der tijden. Het gezin zat al jarenlang in een kelder. Het gaat om een 58-jarige man met zes kinderen. Een daarvan, een 25-jarige man, meldde zich gisteren in verwarde toestand in een kroeg in zijn woonplaats. Vervolgens werd de politie ingeschakeld die de familie op het huisadres vond.