Volledig scherm
De baan van de Bredase vereniging IJsvermaak staat weer onder water. Voorzitter Henny Koenraads (l) en secretaris Hans Maas hopen met heel hun hart dat het nog gaat vriezen. © Foto: Ramon Mangold

De schaatsclub verzuipt door de warme winter

Het weer brak deze week alle warmterecords, tot groot verdriet van schaatsclubs. Geen ijs, geen inkomsten. Bovendien lopen de leden weg.

Met pijn in het hart staat voorzitter Henny Koenraads van schaatsvereniging IJsvermaak uit Breda bij de rand van een grote plas. Precies vijf jaar geleden stond hij ook bij deze vier hectare ondergelopen weilanden. Toen vroor het tien dagen lang. Honderden schaatsliefhebbers maakten hun rondjes. Nu zwemmen er zwanen. En ganzen. Ook een mooi gezicht, maar niet in deze tijd van het jaar. ,,Dit doet gewoon pijn aan de ogen'', zegt hij.

Op 18 november vorig jaar waren ze hier al klaar voor het nieuwe schaatsseizoen. Toen konden de nieuwe abonnementen de deur uit. Werd de pomp aangezet om de weilanden onder water te zetten. Sindsdien wachten ze, maar ijspret is er nog lang niet. Ja, bij de plaatselijke ijssalon. Alle leden mogen er een gratis ijsje komen halen, omdat ze al zo lang zitten te wachten tot ze de ijzers onder kunnen binden.

Warm hart

Quote

We lijden nu elk jaar dik verlies. Energie en verzekering kosten al zo'n 1.800 euro

Gerben Stellingwerf, De Greb

Een schrale troost, want het uitblijven van de echte schaatspret laat diepe sporen na. Zo'n 1.000 leden verloor de club sinds 2013. Al kan deze vereniging wel wat lijden; ze hebben nog altijd 7.200 mensen die IJsvermaak een warm hart toedragen en gewoon blijven betalen ook nu het niet vriest.

Hoe anders is dat in het Utrechtse Veenendaal, waar de schaats- en skeelerclub De Greb al jaren inteert op het eigen vermogen. In 2010 hadden ze hier nog 1.500 betalende leden. Er zijn er nog precies 131 over. ,,We lijden nu elk jaar dik verlies'', zegt voorzitter ad interim Gerben Stellingwerf. ,,We hebben zo'n 2.000 euro aan inkomsten, maar alleen de verzekering en de energiekosten van het clubgebouw kosten al 1.800 euro per jaar. Dan blijft er weinig geld over voor onderhoud en het beheer van de ijsbaan.''

Moeilijk

Quote

Als mensen niet kunnen schaatsen, schrappen ze hun abonnement

Carl Mureau, KNSB

Veel natuurijsbanen hebben het moeilijk, merken ze ook bij schaatsbond KNSB. Vorig jaar waren er in totaal nog 700 clubs aangesloten. Nu zijn dat er nog 650, waarvan 450 verenigingen zelf geen kunstijs kunnen maken, wat voor de broodnodige inkomsten had kunnen zorgen.

Soms verdwijnen ijsbanen simpelweg omdat het weiland dat ervoor gebruikt wordt een andere bestemming krijgt. Maar vaker zijn de kwakkelwinters van de afgelopen jaren de boosdoener, weet woordvoerder Carl Mureau van de KNSB. ,,Als mensen een paar jaar niet op natuurijs kunnen schaatsen, dan schrappen ze hun abonnement. Ook al gaat dat vaak maar om een paar euro.''

De oerhollandse schaatscultuur dreigt te verdwijnen en dat is ontzettend zonde, vinden ze bij bij de schaatsbond. Niet alleen omdat het cultureel erfgoed is, maar de aanwas van nieuwe talenten dreigt zo ook in de knel te komen. En dat is weer slecht voor de topsport. ,,We maken ons nu nog niet zoveel zorgen, want er zit nog heel veel talent in de jeugd. Maar hoe meer kinderen er in hun vrije tijd schaatsen, hoe groter de kweekvijver is om de allerbesten eruit te vissen'', zegt Mureau.

Siberië

Vroeger leerde ieder kind schaatsen op een vijver in de buurt. Bij deze generatie ligt dat anders. Ze moeten naar de kunstijsbaan, maar krijg ouders maar eens zo ver, beseffen ze ook bij de bond. Daarom zijn er dit jaar 100.000 lespakketten uitgedeeld om basisschoolleerlingen de theorie van het schaatsen bij te brengen. ,,En natuurlijk hopen we dat scholen of ouders daarna een paar keer met hun leerlingen naar de schaatsbaan komen'', zegt Mureau.

De ijsmeesters van de natuurbaantjes hopen ondertussen vooral op strenge vorst. En ja, dat kan nog deze winter, weet weerman Marco Verhoef. ,,Gemiddeld zien we het in de wereld warmer worden, maar dat zegt niet alles. In Siberië is onlangs bijna het kouderecord verbroken. Als we een hogedrukgebied boven Scandinavië krijgen en een weekje wind uit het oosten kunnen wij hier ook nog schaatsen.''

De Veenendaalse ijsclub De Greb kan niet wachten. Zij hebben maar twee nachten strenge vorst nodig. Zelfs de zon die vorig jaar overdag spelbreker was, denken ze nu te slim af te zijn. Stellingwerf: ,,We maken het asfalt eerst wit en sproeien dan pas het water. We moeten toch wat.''