Volledig scherm
© ANP

Bedrijven krijgen twee jaar om te recyclen, anders komt er statiegeld op plastic flesjes

Er komt vanaf 2021 statiegeld op kleine plastic flessen, tenzij de verpakkingsindustrie er voor die tijd in slaagt de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent te verminderen. Ook moet dan 90 procent van deze flessen worden hergebruikt.

Die afspraak heeft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) met de sector gemaakt. Het ministerie spreekt van een doorbraak. Er was lang veel weerstand tegen het plan van supermarkten, frisdrankbedrijven en verpakkingsindustrie. Jaarlijks komen er tussen de 50 en 100 miljoen kunststof flesjes in het zwerfafval.

Er wordt in de Tweede Kamer ook al lang op aangedrongen om statiegeld op blikjes in te voeren. Maar dat bleek nog een stap te ver.

Plasticsoep

,,Statiegeld helpt, dus de invoering van statiegeld op kleine flesjes zet ik in gang. Maar als een andere aanpak sneller hetzelfde resultaat boekt, is statiegeld niet nodig. Zolang we de plasticsoep maar aanpakken en we van oude flesjes, nieuwe flesjes maken", aldus Van Veldhoven.

Ze denkt aan de invoering van 10 tot 15 cent statiegeld op kleine plastic frisdrank- en waterflessen tot één liter. De flesje moeten worden ingezameld bij supermarkten. De staatssecretaris gaat met de verpakkingssector overleggen hoe het systeem het beste kan worden vormgegeven, schrijft ze aan de Kamer.

Een proef om maatschappelijke organisaties (scholen, sportverenigingen) plastic flesjes en blikjes te laten verzamelen, leverde niet het gewenste resultaat op. De organisaties kregen bij inlevering bij speciale depots een vergoeding. Deze manier van inzamelen wordt wel voortgezet.

Recyclebaar

Van Veldhoven wil ook dat de verpakkingsindustrie een betere kwaliteit plastic gaan gebruiken. Daardoor kan meer gerecycled worden. Ze wil fabrikanten die goede plastics gebruiken minder laten betalen en producenten van moeilijk recyclebare verpakkingen meer laten betalen. Ze gaat hierover met de sector in overleg. De Tweede Kamer praat volgende week over de aanpak van zwerfafval.

Effectievere manieren

Supermarkten zijn niet blij met statiegeld. De brancheorganisatie van supermarktbedrijven, het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL), liet eerder weten weinig te zien in het uitbreiden van de statiegeldheffing. Volgens het CBL zijn er veel effectievere manieren om zwerfafval tegen te gaan. Statiegeld zou slechts een fractie van het totale zwerfafvalprobleem oplossen. 

Quote

Nederlan­ders willen statiegeld op flesjes, maar Van Veldhoven stelt de invoering nog eens twee jaar uit. Gemiste kans!

Greenpeace

De Organisatie Natuur & Milieu noemt de afspraken een stap in de goede richting, maar wijst erop dat het akkoord alleen gaat helpen bij het aanpakken van plastic flesjes en niet van blikjes, terwijl die een twee keer zo groot aandeel hebben in de berg zwerfafval.

Greenpeace spreekt van een gemiste kans. ,,Nederlanders willen statiegeld op kleine blikjes en flesjes, maar Van Veldhoven stelt de invoering nog eens twee jaar uit. Gemiste kans! 

Ook Recycling Netwerk, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee noemen het een slechte zaak dat er voorlopig nog geen statiegeld op plastic flesjes wordt geheven. ,,Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soup voordat statiegeld - misschien - wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur.

De verpakkingsindustrie zegt juist blij te zijn met het akkoord. ,,Deze doelstellingen (zwerfafvalreductie en hergebruik van plastic) gaan we linksom of rechtsom, met of zonder statiegeld, halen", meldt het Afvalfonds Verpakkingen.