Volledig scherm
Alex van Hootegem uit Kruiningen wil een ‘waterhouderij’ maken onder zijn akker. Hij begint een project om zoet water te verzamelen op biodynamisch landbouwbedrijf Meulwaeter. © Marcelle Davidse

ZLTO lanceert Zeeuws actieplan voor zoet water

VLISSINGEN -  De ZLTO maakt zich zorgen. De agrarische sector kan alleen overeind blijven als er voldoende zoet water beschikbaar is en blijft. ‘Van Berusting naar Actie’, is de titel van het plan van aanpak, dat dit moet garanderen. 

Zeeland moet inzetten op aanvoer en behoud van zoet water. Overheden en de agrarische sector moeten daar samen de schouders onder zetten, aldus de land- en tuinbouworganisatie ZLTO in de zojuist verschenen Zoetwaterstrategie.

Er zijn grote zorgen over de toekomst. Klimaatverandering is wat betreft de ZLTO geen vraag, maar een feit: de warme en droge zomer van 2018 wordt als voorbeeld genoemd. Neerslagextremen, een stijgende zeespiegel en een hogere gemiddelde jaartemperatuur raken de landbouw direct. Het tweede probleem is het toelaten van zout water dat zoet water verdringt, met name in het Volkerak-Zoommeer. Deze maatregel - bedoeld om blauwalg tegen te gaan - moet worden heroverwogen, stelt de ZLTO.  Er is een omslag in denken nodig over regenwater, dat in tijden van overvloedige neerslag niet allemaal moet worden afgevoerd, maar opgeslagen voor droge tijden. Tot slot dreigt gevaar van verdroging, doordat in sommige gebieden zoveel zoet grondwater wordt opgepompt, dat die bron uitgeput dreigt te raken. 

De oplossing voor al deze problemen ligt in kleinschalige veranderingen die agrariërs zelf kunnen oppakken, met steun van de overheden. Bij grote veranderingen moeten provincie en waterschap het voortouw nemen, in samenspraak met agrariërs. 

Volledig scherm
Een bord bij het Amsterdam-Rijnkanaal om het langskomende vaarverkeer te attenderen op een door Rijkswaterstaat aangelegd bellenscherm waarmee de verzilting van het water wordt bestreden. © ANP

De ZLTO wil dat op plekken waar zout en zoet water elkaar ontmoeten, vermenging voorkomen wordt. Dat kan met keringen en bellenschermen. Het is belangrijk bestaande zoetwaterbuffers te behouden, beschermen en vergroten. Ter aanvulling op Zeeuwse waterbronnen moet voortdurend ook zoet water van buiten de provincie worden aangevoerd, onder meer uit Volkerak-Zoommeer, Maas, Rijn en Brabantse Wal. Bedrijven moeten zuiniger en efficiënter omgaan met water. Daar hoort ook aandacht bij voor het vermogen van bodems om te dienen als natuurlijke waterbuffer. Er is onderzoek nodig naar de mogelijkheid licht brak water om te zetten in zoet water.

Er is meer kennis nodig over zoetwaterstrategieën. De overheid moet technische en sociale vernieuwing stimuleren. De ZLTO vindt daarom dat de Proeftuin Zeeland moet worden voortgezet en zelfs uitgebreid. Met technische innovaties  (de Freshmaker, Kreekruginfiltratieproef, Drains2Buffer) zowel als maatschappelijk vernieuwende projecten als de Waterhouderij Walcheren en de zoetwatervoorziening Tholen.

Volledig scherm
Wim van Nieuwenhuijze is één van de acht agrariërs die bij Oostkapelle en Vrouwenpolder samen een ‘waterhouderij’ hebben opgezet, zodat ze zelf het grondwaterpeil kunnen reguleren. © Ruben Oreel

Deltaplan Zoetwater

Gedeputeerde Jo-Annes de Bat  (verantwoordelijk voor onder meer landbouw en visserij) en Statenlid Anita Pijpelink (portefeuillehouder water) kregen de zoetwaterstrategie van ZLTO overhandigd. ‘Mooie input om te betrekken bij het nog op te stellen Deltaplan Zoetwater #Zeeland’, twitterde De Bat.  

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom