Volledig scherm
Poolse kerkgangers verzonken in gebed tijdens de dienst in de rooms-katholieke kerk in Nieuw-Vossemeer. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Katholieke mis verbindt Poolse gemeenschap in West-Brabant: geen rollators, maar buggy's in het kerkpad

VideoNIEUW-VOSSEMEER - De Poolse pater Slawomir Klim heeft niets teveel gezegd. Opvallend veel jonge gelovigen betreden tegen zes uur 's avonds de rooms-katholieke kerk Joannes de Doper in Nieuw-Vossemeer. Stelletjes, twintigers zo te zien. Ouders met peuters op de arm. Een buggy wordt in het kerkpad geparkeerd. Ook kerkgangers die alleen komen, vooral mannen.

Iedere vierde zondag in de maand draagt pater Klim (1967) in Nieuw-Vossemeer de eucharistie op voor Poolse arbeidsmigranten in de wijde omgeving van Steenbergen en Tholen. Daar is behoefte aan, zegt een opgewekte Poolse dame (,,Ik versta Nederlands, hoor.”) die met haar man en een bevriend stel vanuit Sint-Maartensdijk en Scherpenisse naar de viering is gekomen.  ,,Eén mis in de hele maand is te weinig. Ik wil hier veel vaker zijn.”

Klim is daarvan doordrongen, maar hij kan niet altijd overal zijn. Vanuit zijn standplaats -de pastorie tegenover de Sint-Bavokerk in Rijsbergen- trekt hij kriskras door de Poolse parochie die heel West-Brabant en Zeeland omvat. Liefst 70.000 katholieke zielen in dat gebied horen de pater toe. 

Dat aantal valt hem trouwens niet zwaar. De Poolse gemeenschap is een jónge gemeenschap en dat betekent veel doopsels en trouwerijen. Blije gebeurtenissen dus. ,,Ik heb nauwelijks begrafenissen. Het gebeurt wel eens dat een parochiaan overlijdt door een ongeluk, maar dat zijn de uitzonderingen.”

Rollators

Jonge Poolse arbeidsmigranten komen met het kroost naar de kerk. ,,Als de mis voor Nederlanders afgelopen is, zie je vooral rollators de kerk uit komen. Bij de Poolse dienst zijn het juist kinderwagens”, lacht Klim die sinds negen jaar pastoor is van de Poolse parochie binnen het bisdom Breda.

Of de Poolse migranten kunnen aarden in ons land? ,,Polen die hier maar een maand of drie zijn, werken vooral heel hard. Die zijn niet met veel andere dingen bezig. Als gezinnen met kinderen zich definitief vestigen, wordt het anders. Ik zie dat kinderen de Nederlandse taal makkelijk leren. Een tijd terug had ik een vormsel. Ik twijfelde of die dienst in het Pools of in het Nederlands moest. Nederlands dus!” Dat is voor de pastoor zelf overigens lastig. Hij spreekt Pools óf Duits. ,,Ik schaam me wel een beetje dat ik het Nederlands niet goed beheers.”

Quote

In de Nederland­se mis zie je vooral rollators uit de kerk komen. Bij de Poolse dienst zijn het kinderwa­gens

Slawomir Klim, Poolse pater van het bisdom Breda

Een paar dagen voor de mis in Nieuw-Vossemeer spreken we elkaar in de pastorie van Rijsbergen waar Klim woont en kantoor houdt. Al is ‘kantoor’ veel gezegd. De ontvangstkamer pal achter de voordeur is klein en sober ingericht. Aan de muur een kruisbeeld en fotoportret van de paus. Pater Klim oogt zelf al even sober en dienstbaar. Traditioneel witte boord, donkere kleding. Een haast verlegen, maar zeer hartelijke zielenherder.

Het geloof is de bindende factor in de Poolse gemeenschap. De Polen ontlenen er hun (nationale) identiteit aan. Tegelijkertijd is de mis voor migranten een belangrijke ontmoetingsplek. Voor en na de dienst een praatje maken, elkaar vooruit helpen als dat nodig is. Volgens Klim is er een groot verschil tussen de Poolse en Nederlandse kerkviering. Vooral pastoraal werkers (‘gewone’ mensen dus) bij de Nederlanders, echte priesters bij de Polen. Allang geen biecht meer in Nederland; in Polen wel. ,,Poolse mensen vinden het ook raar dat Nederlanders in de kerk koffie schenken.”

Volledig scherm
Peuters en kleuters gaan gewoon mee tijdens de maandelijkse kerkdienst voor Polen in de kerk van Nieuw-Vossemeer. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Tradities

Polen hechten aan de ceremoniële tradities in de kerk. Alle gelovigen zingen en bidden mee. Ze kennen de teksten uit het hoofd. Op een vast moment schudden ze elkaar de hand. Voor de kleintjes duurt zo'n mis heel lang. En dus krijgt een peuter tussendoor de fles. Een eindje verderop klautert een meisje op de kerkbanken. 

Na de mis staat Piotr (34) met zijn familie op het kerkplein. Vrouw, zoontje van twee, schoonmoeder en nichtje. ,,Mijn schoonmoeder vindt de kerk heel belangrijk.” Piotr woont in Steenbergen en werkt al zeven jaar in Nederland, momenteel als elektricien bij een zonnepark in Zierikzee. Zijn kind is  in Nederland geboren. Of hij zich definitief vestigt in ons land, weet Piotr nog niet. ,,Mijn vrouw mist Polen. Ze werkt als inpakster, dat is niet zo leuk. Maar voorlopig is het beter om hier geld te verdienen.”

Dat laatste staat als een paal boven water, vindt het Poolse clubje uit Tholen. De twee stellen hebben wel besloten om te blijven. De mannen werken in de bouw, als timmerman en lasser. ,,Ik heb twaalf jaar met tussenpozen in Nederland gewerkt. Toen was het tijd om definitief te kiezen voor Nederland.” De band met familie in Polen blijft innig. ,,We gaan er zo vaak mogelijk naar toe.” Maar de toekomst ligt op Tholen. ,,Want alles in Nederland is goed.”

Volledig scherm
De Poolse pater Klim is in het bisdom Breda de contactpersoon voor de Poolse gemeenschap. © Pix4Profs/Ron Magielse

Poolse parochie

- De Poolse parochie in het bisdom Breda werd op 1 november 2009 opgericht door toenmalig bisschop Hans van den Hende.

- De parochie is vernoemd naar de heilige Maximiliaan Kolbe en heet voluit ‘Parochie van de Heilige Maximiliaan Kolbe’. Kolbe was een Poolse priester en martelaar die in de Tweede Wereldoorlog werd vermoord in concentratiekamp Auschwitz.

- De Pool Slawomir Klim is pater van een congregatie voor de zielzorg onder Poolse (arbeids)migranten. Voordat hij naar Nederland kwam, werkte hij in Polen, Spanje en Duitsland.

- Wekelijks is er een Poolse eucharistie in de St. Laurentiuskerk in Breda. In Ossendrecht en Nieuw-Vossemeer zijn de vieringen een keer in de maand.

- Behalve in Breda zijn er Poolse parochies in de bisdommen Utrecht, Rotterdam, Limburg, Haarlem-Amsterdam, Groningen en Den Bosch.

  1. Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok
    Geef uw mening

    Negatieve spaarrente? Dan gaat mijn geld in een sok

    Nederlandse spaarders houden het nieuws over de spaarrente momenteel zeer nauwlettend in de gaten. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagt de rente namelijk wederom, wat kan leiden tot een negatieve spaarrentestand. Als de spaarrente negatief wordt, betekent dat dat spaarders moeten gaan betalen voor hun spaarcenten op de bank. En dat ziet de gemiddelde Nederlander niet zitten, bleek eerder al. Verdwijnt ons zuurverdiende spaargeld straks massaal weer in een oude sok?

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom