Volledig scherm
Jan Arndts: ,,Als je niet wilt leren, kan niemand je verplichten. En als je daadwerkelijk wilt leren, kan niemand je tegenhouden."

Docent medische hulpverlening Jan Arndts uit Halsteren: 'Voel je nooit slachtoffer'

Hij werkte als verpleegkundige in de spoedeisende zorg en in oorlogsgebied. Nu draagt Jan Arndts zijn kennis over aan zijn studenten.

Studenten van de Hogeschool Rotterdam kozen hem net niet tot Docent van het Jaar, maar als je uit een groep van 1.200 docenten in de top-3 eindigt, doe je het zo slecht nog niet.

Jan Arndts (51) uit Halsteren vloog als verpleegkundige spoedeisende hulp de hele wereld over om patiënten te redden. Zijn kennis en ervaring gebruikt hij sinds vier jaar als docent aan de Hogeschool Rotterdam.

Hij geeft lessen anesthesie en leert zijn studenten ook hoe je het beste kunt omgaan met agressie tegen hulpverleners. ,,Wat er ook gebeurt, hulpverleners moeten zichzelf niet als slachtoffer zien."

Jan Arndts heeft een bijzonder huisdier; een Portugese berghond. Zestig kilogram schoon aan de haak. Deze honden staan bekend om hun waakse en beschermende karakter. Lijkt u qua karakter op uw hond?

,,Als verpleegkundige stond bij mij de patiënt centraal en nu als docent de leerling. Maar of je dat beschermend noemt? In het werk dat ik tot nu toe heb gedaan, kwam het geregeld aan op leven en dood. Toen ik de zorg in ging en me specialiseerde in intensieve zorg, wilde ik zoveel mogelijk kennis opdoen. Want hoe meer ik weet, hoe beter het is voor de patiënt. Zeker als IC-verpleegkundige. Dat geldt ook voor mijn studenten. Hoe meer ik ze leer over wat ze in het veld kunnen tegenkomen, hoe beter ze zijn voorbereid op hun latere werk. Want zij zullen hoe dan ook meemaken hoe dun het koord kan zijn tussen blijven leven en doodgaan. Als zij op dat moment de schakel zijn naar blijven leven, is dat prachtig."

U werkte jarenlang als verpleegkundige in de acute en spoedeisende zorg. In binnen- en buitenland. Wat heeft het meeste indruk op u gemaakt?

,,Ik werkte ruim twee jaar voor een Duitse medische organisatie die per vliegtuig of helikopter gewonden uit bijvoorbeeld oorlogsgebied haalde. Ik herinner me vooral een jongetje van een jaar of 4 die voor 40 procent verbrand was na een Al-Qaeda-aanslag op het Tunesische eiland Djerba in 2002. Dat mannetje maakte veel indruk op me, hij wilde zo graag op de wereld blijven. Normaliter hoor je eigenlijk nooit meer of een patiënt het heeft gered of niet. Maar ik begreep later dat deze jongen de aanslag heeft overleefd. Wij hebben daar met ons team aan kunnen bijdragen en dan besef je wat voor mooie baan je hebt."

Het werk op de ambulance was niet altijd even mooi. U werd geconfronteerd met agressief gedrag. Hoe ging u daar mee om?

,,Een goede cursus fysieke weerbaarheid is belangrijk om je mannetje te staan, maar tussen je oren moet het ook goed zitten. Daar bedoel ik mee dat je opgefokte omstanders moet overtuigen dat je het beste voorhebt met de patiënt en dat deze zorg voor alles gaat. Dat vergt overtuigingskracht en dat kun je trainen. In mijn geval werkte dat bijna altijd. In mijn tijd kwam verbale agressie regelmatig voor, fysiek geweld gelukkig een stuk minder. Ik heb het idee dat het vroeger ook minder fel was. Wij werden soms weggeduwd, maar nu krijg je een knal tegen je kop als je niet uitkijkt. Ik geef ook les in hoe om te gaan met dit agressief gedrag en leer studenten dat ze zichzelf nooit het slachtoffer gaan voelen. Dat klinkt makkelijker dan het is, maar het is o zo belangrijk. Je moet professioneel blijven handelen en de focus op de patiënt nooit verliezen. Daar trainen we onze mensen op."

U eindigde eerder deze maand in de top-3 van Leraar van het Jaar; een verkiezing van de Hogeschool Rotterdam. In het juryrapport staat dat studenten u onmisbaar noemen. Niemand is toch onmisbaar?

,,Ik voelde me zeer gevleid. Ze zijn blij met me en ik met hen. Ik gebruik verschillende technieken om de lessen interessant te maken. Medische filmpjes die op Facebook staan gebruik ik als lesmateriaal, maar bijvoorbeeld ook een muziekclip waarbij een stervend iemand centraal staat. Dat maakt vaak meer indruk dan droge theorie. Lesgeven zie ik als een vorm van kunst, ik hoop dat studenten worden gepakt door wat ik creëer. Daarnaast heb ik veel aan mijn eigen ervaringen. Een praktijkvoorbeeld over een bijzonder transport komt wel aan bij de studenten. Je merkt dat ze meer willen weten en die wisselwerking zorgt ervoor dat ik het lesgeven nog lang niet beu ben."

Voelt u zich vooral hulpverlener of toch meer docent?

,,Ik ben een motivator. Ik wil dat mensen groeien in hun vak of studie. Ik ga uit van het volgende denkpatroon: als je niet wilt leren, kan niemand je verplichten. En als je daadwerkelijk wilt leren, kan niemand je tegenhouden."

In samenwerking met indebuurt Bergen op Zoom