Volledig scherm
© ANP

Nachtvorst halveert fruitoogst Zeeland

NISSE - Door de zware nachtvorst in april is er zoveel schade aangericht aan appels en peren dat de fruitoogst 30 tot 50 procent lager zal uitvallen. Vooral het oosten van Zeeland is fors getroffen.

Rinus van 't Westeinde, fruitteler in Nisse en woordvoerder van de Zeeuwse fruittelers, spreekt van de grootste schade door nachtvorst in de laatste vier decennia. ,,Zo erg hebben we het nog niet meegemaakt. Ik heb een rotgevoel. Normaal gesproken geeft het milde klimaat in Zeeland ons een voorsprong. Nu zijn wij het slachtoffer van extreme weersomstandigheden.''

Bij de appels is er, afhankelijk van de regio, 30 tot 70 procent naar de knoppen. Bij bewaarappels als Junami, Elstar en Jonagold is de schade het grootst. In sommige boomgaarden is driekwart van de appels verloren gegaan. In de peren is er minder schade: zo'n 30 procent. In tegenstelling tot een appel kan een peer zonder klokhuis gewoon doorgroeien. Hij is dan net zo goed geschikt voor consumptie. 

Water

Regionaal zijn er forse verschillen. En wie dichtbij water zit, heeft een voordeel. Daar vriest het meestal minder hard en lang. Vooral het oosten van Zeeland en met name de oostkant van Zeeuws-Vlaanderen lijkt de pineut. Maximaal is een oogst van 25 tot 40 procent haalbaar, zegt Van 't Westeinde. Richting de kust is zo'n 70 procent van de knoppen nog gezond. West-Zeeuws-Vlaanderen springt er het beste uit met zo'n 25 procent schade. Op Walcheren en de Bevelanden staan de gezichten somberder. Daar is bijvoorbeeld 30 tot 50 procent van de peren kapot. 

Of het financieel ook een rampjaar wordt, is nog afwachten, zegt Van 't Westeinde. ,,Als de prijs veel beter is dan in voorgaande jaren, kan dat nog wat goedmaken. Maar een fruitteler die nog maar 25 procent van zijn fruit kan oogsten, heeft natuurlijk een beroerd seizoen.'' Het prijsniveau wordt afhankelijk van oogsten in concurrerende landen. In Polen is nauwelijks schade aangericht, omdat de bomen er later tot bloei komen. Wel teelt Polen nauwelijks peren, omdat het klimaat er niet geschikt voor is. Nederland en België zijn de beste plek om bewaarperen als Conference te telen.

Beregenen

De nachtvorst van 18 op 19 april kon zoveel schade aanrichten omdat de bomen al bloesems hadden. Slechts een beperkt aantal fruittelers (200 op ruim 6000 hectare aan hardfruit) beschikt over zoet water. Wie dat wel had, kon preventief beregenen. In dat geval vormt het ijslaagje dat zich op de bloesem vormt een beschermende jas. De inzet van windmachines, helikopters en warmtekanonnen heeft de schade nauwelijks kunnen beperken, zegt Van 't Westeinde. ,,Daarvoor vroor het te hard en te lang.''

Door het gebrek aan zoet water dreigt Zeeland zijn koploperspositie in Nederland kwijt te raken. In andere fruitregio's zoals de Betuwe, kunnen telers zoet water uit sloten oppompen. In Zeeland is dat water vaak brak en daarom ongeschikt voor beregening.