Home / Sport / 'We moeten arbitrage handje helpen'

'We moeten arbitrage handje helpen'

Foto's
2
  • Afbeelding
    Beschrijving
    Dirk Broichausen (links) test op het veld van het Duitse Alemannia Aachen samen met een collega de concept-uitvoering van het systeem dat laat zien of een bal de doellijn volledig is gepasseerd. foto Wolfgang Birkenstock/GPD ;Dirk Broichausen (links) test op het veld van het Duitse Alemannia Aachen samen met een collega de concept-uitvoering van het systeem dat laat zien of een bal de doellijn volledig is gepasseerd. foto Wolfgang Birkenstock/GPD
  • Afbeelding
    Beschrijving
    De inzet van Frank Lampard valt achter doelman Manuel Neuer in het doel tijdens Engeland-Duitsland, kwartfinale op het WK van 2010. De goal werd niet toegekend. De scheidsrechter zag het niet. foto Alessandra Tarantino/AP ;De inzet van Frank Lampard valt achter doelman Manuel Neuer in het doel tijdens Engeland-Duitsland, kwartfinale op het WK van 2010. De goal werd niet toegekend. De scheidsrechter zag het niet. foto Alessandra Tarantino/AP

Toch opmerkelijk dat uitgerekend een Duits bedrijf zich zo sterk maakt voor doellijncamera's. Want op het laatste WK waren het de Duitsers die het meest profijt hadden van het ontbreken daarvan.

De Brit Frank Lampard maakte tegen Die Mannschaft een zuiver doelpunt; de arbitrage zag echter niet dat de bal de doellijn passeerde. "Maar dat overkwam ons geloof ook in de WK-finale van 1966", pareert Dirk Broichhausen de plaagstoot ad rem.



De vice-president van firma Pixargus - gespecialiseerd in cameratechnologie voor de industrie - besefte al maanden voor het WK 2010 dat er iets gedaan moest worden.



"Ik keek naar een wedstrijd in de tweede Bundesliga tussen Karlsruhe en 1860 München waar een bal die over de lijn was niet als doelpunt werd toegekend. Uit frustratie en ongeloof heb ik meteen onze hoofdingenieur gebeld: Wij kunnen toch wel iets fabriceren om daar een eind aan te maken?"



Nog diezelfde week stuurde Broichhausen een mail naar de president van de Duitse voetbalbond. "Ik kreeg keurig antwoord dat ze zeer geïnteresseerd waren in ons product maar dat dit een zaak van de FIFA was."



En waar de wereldvoetbalbond eerst nog niet zo zwaar trok aan de 'wel of niet over de doellijn'-discussie kwam daar na het WK 2010 en het 'Lampard-schandaal' verandering in. Acht Europese bedrijven, waaronder Pixargus, is verzocht om aan de slag te gaan en met een waterdicht systeem op de proppen te komen. Met de nadruk op waterdicht. Er mag nooit meer discussie zijn of een bal de doellijn wel of niet volledig gepasseerd heeft.



En waar menigeen dacht dat - bij wijze van spreken - een met ducktape aan de lat geplakt cameraatje voldoende zou zijn, blijkt het in de praktijk toch net wat ingewikkelder. "Wij hebben het systeem GoalControl ontwikkeld met elf camera's: negen in de doellat en twee in beide doelpalen. Die kunnen zo'n duizend beelden per seconde verwerken. Is de bal de doellijn volledig gepasseerd dan krijgt de scheidsrechter op zijn horloge een signaal: Tor!"



Waarom zijn er elf camera's nodig om dat te constateren? "Alleen dan heb je honderd procent zekerheid. Het is een heel complex proces, je moet een camera bijvoorbeeld eerst leren een bal te herkennen. Dat is kunstmatige intelligentie van hoog niveau. En daarbij moeten ze leren elkaar te corrigeren. Als de bal in het zijnet vliegt, vraagt de camera in de paal als het ware aan de camera's in de doellat: 'Zagen jullie dat? Nee? Dan is het geen doelpunt. Het systeem functioneert zelfs als slechts 25 procent van de bal te zien is, als er bijvoorbeeld spelers voor staan."



Alle informatie die de elf camera's aanleveren, wordt verwerkt in een grote computer met enorme rekencapaciteit. "Dat is het hart van het systeem", weet Broichhausen. Nee, de camera's plaatsen in bestaande doelen is niet mogelijk. "Er worden speciale goals gemaakt waar alles is ingebouwd. Toen wij laatst ons prototype bij Alemannia Aachen provisorisch testten bij slecht weer, kwam er water in een van de camera's en dat zorgde voor kortsluiting. Je moet ze dus echt wegwerken in de goals. Net als de bekabeling."



Om bij mogelijke defecten direct in te kunnen grijpen, moet het systeem ook nog eens gebruiksvriendelijk zijn. "Je moet het net als Lego-blokken zo los en vast kunnen klikken. Je kunt vlak voor een wedstrijd natuurlijk niet uren gaan sleutelen."



Nee, goedkoop zal GoalControl niet worden. "Wij zitten nu qua ontwikkelingskosten op een bedrag met zes cijfers. Maar de FIFA heeft laten weten dat betrouwbaarheid en nauwkeurigheid het belangrijkste is. Over geld is nog niet gesproken."



Dat het relatief kleine Duitse bedrijf - honderd werknemers wereldwijd - het doellijnsysteem heeft kunnen ontwikkelen, komt omdat het al veel ervaring met camerasystemen heeft. "Bedrijven als Audi, Volkswagen en Airbus maken gebruik van onze camera's tijdens het productieproces: wat afwijkt, moet opgespoord en eruit gehaald worden. Onze camera's kunnen zich daarin geen fouten veroorloven."



Maar om straks ook foutloos te werken op een WK of EK moet er volgens Broichhausen wel nog uitvoerig getest worden. "De betrouwbaarheid moet van 98 naar honderd procent. Daarvoor zul je het een aantal wedstrijden moeten inzetten. Het EK 2012 komt nog te vroeg, maar het WK 2014 moet haalbaar zijn. De verwachting is ook dat de FIFA in Brazilië de doellijntechnologie wil gaan invoeren."



En dat is volgens Broichhausen niet meer dan logisch. "Omdat je van de arbitrage redelijkerwijs niet kan verlangen te constateren of een bal in twijfelgevallen wel of niet de doellijn volledig is gepasseerd. Dat kan het menselijk oog gewoon niet zien. Ook niet als je op één lijn met de doellijn staat. Want als de grensrechter of scheidsrechter zijn hoofd maar ietsje schuin houdt, geeft dat al enorme vertekening. In ons systeem gaat ook heel veel tijd zitten in het kalibreren van de camera's: die moeten zo afgesteld worden dat ze precies in de juiste hoek op de doellijn staan gericht."



Met het systeem worden scheidsrechters ontlast. "De druk op hen is al zo enorm groot. Daarom moet je ze helpen waar het kan. Nee, de emotie van het spel tast je daar niet mee aan. Er blijft genoeg over om over te discussiëren: wel of geen geel of rood, dat moet allemaal ter beoordeling van de scheidsrechter blijven. Maar dingen als wel of niet over de lijn en wel of geen buitenspel, moet je aan de techniek overlaten. Ja, ook buitenspel kun je door camera's laten beoordelen. De FIFA hoeft het maar te vragen en we gaan er mee aan de slag."



Maar eerst dus die doellijncamera's. Naast Pixargus zijn er nog zeven bedrijven die een systeem hebben ontwikkeld. Daar zitten niet de kleinste bij. Adidas komt met de chipbal en Sony zit achter de ontwikkeling van de uit het tennis al bekende Hawkeye. En al hoopt Broichhausen uiteraard dat de FIFA voor GoalControl kiest, hij zal niet mokkend ter aarde storten als de keuze op een ander valt. "Het belangrijkste is dat er een systeem komt."



Stel dat Pixargus wint en de Duitse doellijncamera's tijdens de WK-finale Nederland-Duitsland in de laatste minuut bij een 1-0-stand voor Oranje zien dat een schot van Schweinsteiger de lijn niet gepasseerd is, wat doet Broichhausen dan thuis voor de buis? "Dan feliciteer ik Holland. Echt waar."