Jaarboek met twee markante Gastelaren

Wim van den Broek

OUD GASTEL - Dat de Heerma van Vossstraat in heel Nederland voorkomt, behalve in Oud Gastel steekt Frans van Merriënboer enigszins. Als vaste redacteur van het jaarboek van de heemkundekring spitte hij in de geschiedenis van deze markante familie, waarvan de voorvaderen begin 19e eeuw vanuit Friesland naar Gastel in Brabant afzakten. Het was Ulbo Jetze Heerma van Voss, die zich in de Franse Tijd in Gastel vestigde. De protestanten hadden toen de macht. Heerma van Voss werd gemeentesecretaris en kantonrechter, hoewel die functies eigenlijk onverenigbaar waren. 

Van Merriënboer legt in zijn verhaal uit dat vaak ten onrechte wordt gedacht dat het geslacht in  Het Hof aan de Markt woonde of in het huidige Mastboomhuis. ,,In werkelijkheid lieten ze een groot huis bouwen halverwege de Koelestraat. Het is later in drie huizen opgedeeld en staat er nog.'' Kreeg vader Ulbo Jetze regionale faam, zoon Sybrand is landelijk bekend geworden als directeur van de Leurse suikerfabriek. Bij het 40-jarig bestaan van zijn fabriek liet hij de Franse piloot Charles de Lambert met zijn Wright Flyer naar de Klappenberg komen. En ook al vloog hij slechts vier minuten, het was in 1909 wel de eerste vlucht van een gemotoriseerd vliegtuig vanaf Nederlandse bodem. Ook in de generaties daarna zaten bekende Heerma van Vossen zoals de VPRO-directeur Arend Jan en diens schrijvende zonen Thomas en Daan. ,,Maar de roots van de patriciërsfamilie liggen in Gastel, dat rechtvaardigt een straatnaam'', aldus de schrijver. 

In het jaarboek ook een bijdrage van Piet Meeuwissen over zijn heeroom bisschop Koos Meeuwissen, die een eeuw geleden overleed. Hij werd bisschop van Suriname, maar zijn lichaam bleek niet bestand tegen het klimaat in de tropen. Naar deze monseigneur en prominent Redemptorist is in Oud Gastel overigens wel een straat vernoemd.

Statieportret van bisschop J.C. Meeuwissen (fotocollectie: Piet Meeuwissen)

Sybrand Heerma van Voss in de Wright Flyer op 27 juni 1909 (fotocollectie Arie de Bruin/Jan uten Houte)