Marie Blommaart: ....Ik ben niet zo volgzaam... foto Wim Kooyman
Leeftijd: 87 jaar. Weduwe van Daan Verbraeken.
Vijf kinderen.Geboren in Lamswaarde.
Woont nu in Westzaan. 87 is Marie Blommaart nu en haar eerste boek met de titel Boerenknollen en geklutste eieren is net uit. Een boek met als ondertitel Een persoonlijke geschiedenis.
Een geschiedenis van haar jeugd in haar geboorteplaats Lamswaarde. Een plaats die ze als volgt beschrijft: 'Lamswaarde was eigenlijk heel eenvoudig als je je maar aan de regels hield. Wees altijd beleefd en spreek je meerdere nooit tegen, maar probeer ondertussen je eigen leven te leiden. De Kerk denkt voor jou en die heeft altijd gelijk.'
Het dorpsleven bestaat uit werken, een weesgegroetje voor het slapen gaan, boerenknollen en geklutste eieren. En dat jaar in en jaar uit. Totdat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt.
Blommaart belandt in het verzet en wordt opgepakt door de Duitsers. Het wordt een traumatische ervaring. Ze verblijft enige maanden in kamp Vught en Haaren. Na haar vrijlating keert Blommaart terug naar Lamswaarde en probeert de draad weer op te pakken.
Dat lukt in eerste instantie. Totdat in 1955 gevierd wordt dat Nederland tien jaar bevrijd is. Blommaart beleeft de hele oorlog opnieuw en belandt op de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis in Hulst. Na elf weken mag ze naar huis. Daar eindigt het boek. 'Ik kan Godzijdank het leven weer helemaal aan'.
Waarom hebt u zo lang gewacht met het op papier zetten van uw herinneringen?
Ik heb eigenlijk heel m'n leven wel verhalen verteld over m'n jeugd in Lamswaarde. Totdat m'n dochter een jaar of tien geleden tegen me zei dat ik die verhalen eens op papier moest zetten. Ik vond dat ze gelijk had. M'n schoondochter heeft dat vervolgens allemaal in de computer opgeslagen. Toen ze daarmee klaar was, stelde ze voor om het in boekvorm uit te geven. En dat vond ik wel een goed idee.
Hoe kijkt u terug op uw jeugd in Lamswaarde?
Ik heb daar een gelukkig leven gehad, echt wel. Nou ja, je kunt het ook gezapig noemen. Er gebeurde eigenlijk niet zo heel veel. Dat vonden we ook niet zo erg. Je nam het leven zoals het kwam en daarmee uit. Iedereen was arm, maar er was meer solidariteit tussen de mensen dan tegenwoordig. De boeren was een ander verhaal. Die hadden het wel beter, maar leefden ook niet echt in weelde. En waar ging je nu naartoe. De meeste mensen uit Lamswaarde kwamen niet verder dan Hulst. Wij kwamen dan nog wel eens in Antwerpen, omdat we daar familie hadden.
Uit uw boek komt naar voren dat u een opstandig type was.
Ik ben inderdaad niet zo volgzaam. Eigenlijk ben ik m'n hele leven in de contramine geweest. Dat heb ik van m'n moeder. Marie Blommaart deugde eigenlijk niet in de ogen van andere mensen. Misschien omdat ik altijd voor m'n mening uitkom. En omdat ik niet accepteerde dat een dokter autoritair tegen je deed. Vroeger werd dat niet getolereerd als je zo dacht. En al helemaal niet in Lamswaarde. Daar was alles toch heel braaf. Althans, zo leek het. Mensen leefden stiekem toch een ander leven. Seksualiteit voor het huwelijk bestond zogenaamd niet. Gelooft u het? En de pastoor maar roepen dat je zou branden in de hel als je het wel deed. U moest eens weten hoeveel boeren hun dienstmeisje zwanger maakten. Maar erover praten, deden de mensen niet. Als je dat wel wilde, werd het weggewuifd. Wij zijn geen praters, werd er aan toegevoegd.
Waarom heet het boek Boerenknollen en geklutste eieren?
We zochten naar iets specifieks Zeeuws. Ja, waarom geen boerenknollen. De geklutste eieren verwijzen naar m'n vader, die bakker was. En naar m'n eigen leven dat flink door elkaar is geklutst.
Waarom ging u in het verzet?
We kenden iemand die kon zorgen voor bonkaarten. Maar wie geeft ze dan verder door. Ik vond dat ik dat moest doen. Met medeweten van mijn vader en moeder. Mijn moeder zei: jij kunt dat wel. Zo kwam ik bij de Bakkergroep terecht. Die groep verspreidde het illegale Trouw en zorgde voor bonkaarten voor onderduikers. Dat ging goed totdat de Duitsers het in de gaten kregen en ik werd opgepakt.
Hoe hebt u het verblijf in kampen tijdens de oorlog ervaren?
Je moest heel erg op je hoede zijn en heel sterk in jezelf geloven. Niet aan jezelf gaan twijfelen. Ook niet als de Duitsers je probeerden te breken. Nee, ik heb nooit iets verteld. Nooit iemand verraden. Dat is niet allemaal mijn verdienste, dat is m'n karakter en m'n opvoeding.
Tien jaar na de bevrijding kwam de oorlog weer bij u boven en brak u. Waarom toen pas?
Ik heb al die jaren daarvoor de ellende van de oorlog met me mee getorst. Het moment dat vier mannen in gekreukelde pakken een sigaret stonden te roken. Ze sstonden klaar om op de fusilladeplaats geëxecuteerd te worden. Even later hoor ik de schoten. Ik voelde me schuldig dat ik die mannen geen hand meer heb gegeven. Ik vond het laf van mezelf. Dat en nog veel meer kwam allemaal weer boven op het moment dat de tienjarige bevrijding werd gevierd. Ik weet niet waarom het pas tien jaar later was. Het gebeurde gewoon. Ik weet nog dat ik de kinderen een keer buiten gooide met het speelgoed er achter aan. Even later besefte ik dat dit niet kon en heb hulp gezocht. Een psychiater heeft me er doorheen gesleept. Steeds weer liet ze me alles herbeleven. Het hielp alles een plaats te geven. Na elf weken kwam er een beetje rust in mijn geteisterde hoofd en mocht ik naar huis. Een jaar later was ik helemaal tot rust gekomen.
Is het daarna ooit nog bij u bovengekomen.
Nee, ik heb het definitief naast me neergelegd. Ik heb dan ook geen enkele moeite met 4 mei of met Duitsers. Je schiet er zo weinig mee op. Je hebt er alleen maar jezelf mee als je in je verdriet blijft zitten.
U vertrok uiteindelijk uit Zeeuws-Vlaanderen. Waarom?
Mijn man werkte bij Morres in Hulst en wilde ander werk. En ik wilde eigenlijk ook wel weg. We zijn een wol- en handwerkzaak begonnen in Amsterdam. Dat kun je gerust een sprong in het diepe noemen. Spijt gehad? Nee, nooit. Wel eens heimwee gehad naar het gezapige leven in Zeeuws-Vlaanderen. Maar we voelden ons tenminste vrij in Amsterdam.
Sorteer reacties
