Prosperdorp, vlak bij Doel, gaat straks schuil achter een buffer. Monumenten van Doel, zoals het Hooghuis uit 1614 en het kerkorgel, verhuizen naar het buurdorp. foto Camile Schelstraete
ANTWERPEN - De haven van Antwerpen dendert door. En nog veel sneller dan de duizenden bewoners van de polderdorpen en boerderijen op de linkeroever - tussen de Schelde en de grens met Zeeuws-Vlaanderen - konden bevroeden.
Terwijl het nieuwe Deurganckdok in de achtertuin van het gekwelde dorp Doel nog maar voor 18 procent wordt benut en vorige week de eerste happen grond voor een nieuwe grote zeesluis aan de zuidzijde van die containerhaven werden verwijderd, dwarrelen de plannen voor een nieuw, veel groter Saeftinghedok alweer van de tekentafel.
Het actiecomité Doel 2020, al decennia dé luis in de pels van de wereldhaven, wist vorige week de hand te leggen op nieuwe plannen en documenten voor een 'megalomane' invulling van het resterende poldergebied. Het comité heeft ze inmiddels openbaar gemaakt.
Het blijkt dat de Vlaamse regering eind oktober tijdens een besloten vergadering met alle betrokken overheidsinstanties het startsein heeft gegeven voor de procedures voor de verdere ontwikkeling van het havengebied. Die dag lag een minutieus uitgewerkt Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) voor de afbakening van de Antwerpse haven op tafel. En dat zonder een maatschappelijke kosten-batenanalyse, volgens Doel 2020, terwijl die in 2009 wel is beloofd in het Vlaamse regeerakkoord.
Jan Creve van het actiecomité weet nu al dat er voor het grootschalige plan momenteel zeker géén maatschappelijk draagvlak is; het is overbodig en financieel absoluut niet te behappen. Doel 2020 heeft er inmiddels bij de Vlaamse regering op aangedrongen direct een einde te maken aan 'deze verdoken besluitvorming'. Volgens Creve proberen de regering en het Antwerps Havenbedrijf de polderbewoners 'het plan in alle stilte door de strot te duwen'.
Het gaat om de grootste uitbreiding van de Antwerpse haven in de afgelopen 40 jaar. Het plangebied is 1500 hectare groot, een gebied vergelijkbaar met de binnenstad van Antwerpen (binnen de Grote Ring). Er moeten ruim 400 woningen en boerderijen voor wijken. Behalve het toch al zo geteisterde dorp Doel (nog 230 huizen) worden de gehuchten en woonkernen Ouden Doel, Rapenburg, Saeftingen, Sint Antonius, Muggenhoek en delen van Oud- en Nieuw Arenberg van de kaart geveegd. Dorpen als Kieldrecht en Prosperdorp verdwijnen achter een buffer.
En dat allemaal voor de aanleg van het nieuwe Saeftinghedok vanaf Doel richting Kieldrecht: 4150 meter lang en 600 meter breed. Veel groter nog dan het deels ongebruikte Deurganckdok dat 2600 bij 450 meter meet. Het Saeftinghedok beslaat 720 hectare. De rest van de te verwerven grond (820 hectare) dient als natuurcompensatie.
De actievoerders hebben berekend dat met de havenuitbreiding astronomische bedragen gemoeid zijn. Het Deurganckdok kostte tot nu toe 594 miljoen euro (160 miljoen euro meer dan geraamd), de nieuwe plannen vergen ruw geschat een klein miljard. "Economisch is er in Vlaanderen anno 2011 voor dit soort financiële avonturen geen enkele ruimte", oordeelt het comité.
Burgemeester Marc Van de Vijver van linkeroever-gemeente Beveren ontkent dat de gemeente is overvallen door de dreigende verdwijning van Ouden Doel en Rapenburg. Van de Vijver maakt zich sterk voor het behoud ervan.
Op het kabinet van Vlaams minister Philippe Muyters (ruimtelijke ordening) wordt ervan uitgegaan dat de Vlaamse regering begin 2012 een besluit neemt over de toekomstige bestemming van het gebied rond Doel. Wat nu op tafel ligt, is nog niet definitief; er wordt nog aan gesleuteld. Na de goedkeuring van de plannen krijgen de polderbewoners nog volop gelegenheid hun zegje te doen, aldus een kabinetswoordvoerder.
Die mededeling wordt in de polder met hoongelach ontvangen.
