OUDENBOSCH - Vandaag zijn we op bezoek bij de protestantse kerk in Oudenbosch. Onze gastheer en gastvrouw is het domineesechtpaar Harm-Jan en Charlotte Inkelaar-de Mos.
We hebben het in deze serie al eerder over de vrouw in het ambt gehad. Dat was tijdens ons bezoek aan de protestantse kerk van Moerdijk die een kerkeraad van louter vrouwen heeft. In Oudenbosch is de vrouw in het ambt ook de gewoonste zaak van de wereld.
Daar staat om de andere zondag een vrouw op de kansel, dominee Charlotte Inkelaar-de Mos, die samen met haar man, dominee Harm-Jan Inkelaar één fulltime predikantsfunctie vervult voor de protestantse kerken van Oudenbosch en Oud Gastel. Preken doen ze om de beurt, maar verder hebben ze hun werk zo verdeeld dat Charlotte Oudenbosch onder haar hoede heeft en dat Harm Jan verantwoordelijk is voor de pastorale zorg in Oud Gastel.
De Inkelaars wonen in de pastorie naast de protestantse kerk aan de Fenkelstraat in Oudenbosch. Of eigenlijk moeten we zeggen dat de kerk naast de pastorie staat. De pastorie is ouder en groter dan het kerkgebouw, heeft een veel rijkere geschiedenis en is een rijksmonument terwijl het kerkje slechts de status van een gemeentelijk monument heeft.
De pastorie dateert uit 1562. Of ze ooit gebouwd is als pastorie, is niet bekend. Wel staat vast dat in dit pand in 1610 (op zondag 3 juni om precies te zijn) voor het eerst een protestantse kerkdienst werd gehouden en dat het tot de Vrede van Münster in 1648 de protestantse kerk is gebleven. In dat jaar werden de katholieken gedwongen hun kerk af te staan aan de protestanten. Dat was niet de huidige basiliek, maar een kerk die stond op de plek waar nu de katholieke begraafplaats ligt.
In het overwegend katholieke Oudenbosch zette dat veel kwaad bloed. Het heeft ook eeuwenlang de verhoudingen tussen de katholieke meerderheid en de kleine protestantse minderheid op scherp gezet. In de Franse tijd werden de rollen omgedraaid en moesten de protestanten hun kerk weer teruggeven aan de katholieken. Ze gingen toen weer terug naar de pastorie aan de Fenkelstraat in de tuin. Daar werd in 1819 het huidige protestantse kerkje gebouwd. Van enige animositeit tussen katholieken en protestanten is heden ten dage niets meer te merken.
"We houden gezamenlijke kerkdiensten en we komen over en weer bij elkaar in de kerk. Als wij iets bijzonders hebben, komen er ook katholieken en andersom gaan mensen van onze kerk naar de katholieken als daar iets bijzonders te doen is", aldus dominee Harm Jan.
De protestantse kerk van Oudenbosch telt ongeveer zevenhonderd leden. Die komen lang niet allemaal uit Oudenbosch, maar ook uit de dorpen Bosschenhoofd, Zegge, Rucphen, Schijf en gedeeltelijk uit Hoeven. En ze komen ook lang niet allemaal naar de kerk. Bij de wekelijkse kerkdienst zitten afhankelijk van het tijdstip van aanvang gemiddeld zo'n zestig tot tachtig mensen. Dat het tijdstip van aanvang wisselt, komt doordat de dienstdoende dominee zowel in Oudenbosch als Oud Gastel moet preken.
"We hebben dat zo verdeeld dat we de ene week vroege dienst houden in Oud Gastel en de andere week in Oudenbosch. De praktijk leert dat er in de dienst van half elf altijd meer mensen zijn dan in die van negen uur", zegt dominee Charlotte. Bij bijzondere gelegenheden, bijvoorbeeld bij een doopdienst, is het aantal bezoekers groter. "Dan kan het wel oplopen tot 120, 130 mensen en zit je kerk goed vol", zegt Harm Jan. Maar echt content met het kerkbezoek is hij niet. "Een gemiddelde van zo'n zeventig per dienst, is uiteindelijk slechts tien procent van het totaal aantal leden. Daar kun je als dominee moeilijk echt tevreden over zijn."
De eerste protestantse kerkdienst in Oudenbosch mag dan wel in 1610 gehouden zijn, de officiële oprichting vond pas drie jaar later, in 1613 plaats. Dat betekent dat de kerk over twee jaar vierhonderd jaar bestaat. Dat gaan ze uiteraard vieren. De kerk heeft een eigen website op het internet met zeer gedetailleerde informatie, ook over de geschiedenis van het protestantisme in Oudenbosch.
www.pkn-oudenbosch.nl Zie voor eerdere afleveringen van deze serie:
www.bndestem.nl/dossiers/protestant/
In de aflevering van vorige week over de protestantse kerk van Moerdijk werd gerept over dominee Van der Sar. Dat moet echter zijn ds. F. den Harder.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
