foto Peter van Trijen/het fotoburo
ROOSENDAAL - Kilometers spoorstaven, miljoenen keien als ballast, vele tienduizenden duizenden dwarsliggers.
Het spoor op twee belangrijke knooppunten in West-Brabant - Roosendaal en Lage Zwaluwe - gaat op de schop.
Dag en nacht zijn werknemers van gespecialiseerde aannemingsbedrijven bezig met de werken, die treinverkeer tussen Roosendaal en Rotterdam gedurende negen dagen onmogelijk maken.
Een gigantische kraan van de firma Kraan- en Transportbedrijf Van der Tol tilt zomaar een 33 ton wegende wissel de lucht in. Dit gigantische spoordeel wordt klaargelegd voor vervoer door een kraan op wielen, die liefkozend de 'Obelix' wordt genoemd. Via het spoor vervoert deze Obelix de wissel naar de plek waar ze straks in het emplacement een plek krijgt. Maar eerst moeten de oude rails verwijderd worden, wordt de ondergrond - 'ballast' van vervuilde en afgestompte keien - weggehaald en wordt een nieuwe ondergrond aangebracht. Daarop komen dan de nieuwe spoordelen te liggen.
"Het is als een grote puzzel. Alles moet in elkaar passen. Niet alleen de spoorstukken die aangeleverd worden vanuit twee grote spoorbouwbedrijven, maar ook de werkzaamheden. We werken op twee plaatsen tegelijk, de zware kranen gaan van de ene plaats naar de andere. De aanvoer van materialen, de tijdelijke opslag tot op het moment van verwerking, de personele bezetting: het moet allemaal kloppen als een bus. Gelukkig is de hele operatie minutieus voorbereid, waardoor de uitvoering uiteindelijk kinderspel is." Aan het woord is Andy Knobel uit Roosendaal, als bouwmanager van de regio Zuid van ProRail belast met de leiding over de werkzaamheden in Lage Zwaluwe. Zijn collega Stefan Sanders uit Boxtel heeft de leiding over het werk in Roosendaal.
Wie op het station in Roosendaal op perron 3 staat, kan kennis nemen van de omvang van het werk dat gaande is. In Lage Zwaluwe is een goed overzicht over de spectaculaire klus te krijgen door er van bovenop het viaduct Bredasedijk op neer te zien.
Miljoenen zijn gemoeid met de beide projecten, die weer deel uitmaken van nog grotere spoorvernieuwingen. Bovenleidingen en overwegen horen daar ook bij, en sommige werkzaamheden zijn vorig jaar al uitgevoerd. Honderden mensen zijn bezig met de klus, die volcontinu wordt uitgevoerd in ploegendienst. Het is een komen en gaan van materialen, mensen en voertuigen. Zware transporten ('Convoi exceptionel'), speciale kranen op treinonderstellen, platte wagens. Langs de sporen staan her en der lichtbakken, want 's nachts moet alles natuurlijk goed aangelicht worden.
Veiligheid staat voorop bij de spoorwerkers. De fotograaf en de verslaggever die voor deze reportage uitrukten, moesten een diploma 'veiligheid langs het spoor' behalen, noodzakelijk voor een 'bewijs van toegang tot het spoorwegterrein. Daartoe moest via internet een uitgebreide instructie worden gevolgd, afgesloten met een examen. Maar daarmee is er nog geen toegang tot het spoor. Aangekomen bij de werken, is inschrijving bij de LBW (Leider Werkplaats Beveiliging) nodig. Die geeft vervolgens een uitgebreide instructie over het werkterrein, de mogelijke gevaren en de regels die er gelden. Met geel hesje en helm kan vervolgens het emplacement betreden worden. Met de duidelijke waarschuwing: 'Blijf goed om je heen kijken!'
Veiligheid is ook een speerpunt bij de controles door de inspecteurs van Verkeer en Waterstaat, die meteen na aanvang van de werkzaamheden in Roosendaal al een kritisch kijkje kwamen nemen.
Weliswaar is het doorgaande treinverkeer op enkele sporen bij Lage Zwaluwe - op een van de drukste baanvakken van Nederland - stilgelegd, de treinen en de kranen die worden gebruikt bij de werkzaamheden kunnen ook voor groot gevaar zorgen. Als meer dan 33 ton in hengsels hangt en vervoerd wordt, is het raadzaam eerbiedig afstand te bewaren.
In Roosendaal rijden bulldozers op 'gewone' wielen op de plaats waar normaal passagierstreinen hun reizigers in en uit laten stappen. De rails en de verouderde (houten) dwarsliggers zijn al weggehaald, nu volgen de stenen. Die zijn, zo legt bouwmanager Stefan Sanders uit, door jaren van trillingen en slijtage minder waterdoorlatend geworden. De keien zijn ook niet meer scherp gerand, waardoor de stabiliteit van de hele onderlaag kan worden aangetast.
De 61-jarige Limburger Piet Timmermans, de 'nestor van de Regio Zuid van ProRail' - is speciaal naar Roosendaal gekomen om de werkzaamheden gade te slaan en om adviezen te geven. Hij stamt nog uit de tijd dat alles handwerk was, een periode waarin dit soort werkzaamheden heel wat meer tijd in beslag namen dan de negen dagen die er nu voor staan.
Het werk in Lage Zwaluwe is omvangrijker, maar in Roosendaal komen nog enkele aanvullende 'karweitjes' om de hoek kijken. Het spoor wordt daar opgehoogd, zodat de nieuwste treinen met lage instap voor passagiers gerieflijk te betreden zijn. Ook worden de perronmuren opnieuw opgemetseld. De trein moet er dan weer vele decennia tegen kunnen.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
