Piet en Jeanne Jongmans in hun winkel aan de Burgerhoutsestraat. 'Vroeger stonden we met z'n vijven de klanten te helpen, nu kunnen we het makkelijk met z'n tweeën af.'foto's Thom van Amsterdam
Clementines. Daar is het nu de tijd voor. Maar de tijd dat ze per dozen tegelijk verkocht werden om als kerstgeschenk te dienen, is voorbij.
Een voorganger, maar wel familie. Ome Cor Jongmans staat klaar om met paard en wagen de deuren langs te gaan. foto familie Jongmans
1/3
ROOSENDAAL - Zijn voorvaderen kwamen in 1908 uit het Westland om in Roosendaal groenten te kweken en te verkopen. Piet Jongmans is de laatste van die dynastie. Hij stopt.
Zie ook:
'Roodkokende stoofperen, 95 ct per kilo'. 'Nieuwe oogst clementines, zoet en zonder pit'. In de groentezaak van Piet en Jeanne Jongmans, aan het eind van de Burgerhoutsestraat, komt de zuurkool nog uit het vat.
Voor 95 cent per pond. Maar als iemand twee ons wil hebben, kan dat ook. De aardappels liggen er nog zó in de kist. Met de klei er nog aan. Kleine aardappelen, grote fritesaardappelen. Bintje, maar ook Bildstar. En altijd van Nefs uit Halsteren. Een goede, betrouwbare, leverancier.
Maar straks, over een paar weken, is het allemaal gedaan. "Is het écht waar wat ze zeggen", vraagt een klant vol ongeloof. Ja, het is echt waar. Piet gooit z'n gram er maar meteen uit. "We worden opgeslokt door het grootwinkelbedrijf. Meer en meer zijn we overbodig geworden. Hier is de kost niet meer mee te verdienen. We sterven uit. En niet alleen wij, van de groentewinkels, maar je ziet het overal. Het moet tegenwoordig allemaal mega, mega, mega. Er is geen donder meer aan."
Zeventig wordt hij deze maand. Mooi moment om, aan het eind van het jaar, te stoppen. Als een van de laatste der Mohikanen. Op 31 december om een uur of vier gaat de stekker er definitief uit. "Het zal die dag wel een staande receptie worden."
Daarna zullen Piet en Jeanne nog wel een tijdje van de onverkochte blikgroenten kunnen eten. Voor het eerst van hun leven. Want ze hebben natuurlijk altijd vers op tafel gehad. Maar om nou alle restanten zo maar weg te gooien...
Nóg een reden om te stoppen: de opheffing van Mariadal als klooster. De laatste non is er vorige week vertrokken. Goed moment om z'n eigen toko ook op te heffen. Tientallen jaren was Piet er de 'hofleverancier'. De tijd dat er nog zestig, zeventig zusters woonden. Twee keer per week ging hij er, na een telefonische bestelling vanuit de keuken van Mariadal, bezorgen. Dat ging dan met kisten, dozen en kilo's tegelijk. Drie, vier dozen sinaasappelen, vijftien kilo spruiten, vijf kilo zuurkool. En de horeca, ook een goeie afnemer. Toen.
Maar nu niet meer. Allengs is de klandizie over de hele lijn minder geworden. En ouder. Jongeren kwamen er amper meer bij. "Die hebben geen tijd voor boodschappen tegenwoordig. Ze gaan één keer per week naar de supermarkt, laden de auto vol, en dat was het dan."
Praten met Piet is teruggaan in de tijd. Alsof je een boekje van Simon Carmiggelt leest. 'Ach meneer, waar is de gezelligheid gebleven'. Piet, die 45 jaar groenteman was, doet het dunnetjes over. "Als ik generatiegenoten spreek en ik vraag hen wat de mooiste tijd uit hun arbeidzame leven was, zeggen ze allemaal: de eerste twintig jaar. De jaren zestig, zeventig, tachtig ook nog. Daarna niet meer. Toen kwamen de supers en de megawinkels, vervolgens het digitale tijdperk. Nog maar een paar jaar geleden kochten werkgevers hier kistjes nieuwe oogst clementines voor hun medewerkers, als gift.
Nu bestellen ze dat op internet. In de jaren zestig, zeventig, was ik in Roosendaal voorzitter van de club van groentehandelaren. We hadden toen 28 leden, terwijl Roosendaal toen nog maar 40.000 inwoners had. Nu zijn het er 70.000 en kan ik de collega's op de vingers van één hand tellen. Ja, een Marokkaan hier of daar, of een enkele Turkse groentewinkel. Nog iemand op Tolbergcentrum en op de Gastelseweg. De rest is allemaal opgeslokt, door het grootwinkelbedrijf. Er zijn nu meer apotheken dan groentezaken."
Hij is ingehaald door de tijd. Aan de muur, in zijn groentezaak, heeft nostalgie een prominente plek. Een bordje van het verdwenen soepmerk Royco, en eentje met als opschrift Fa. Jongmans Handelskweekerij.
Ach ja, die kwekerij. Zo is het ooit begonnen. Met achter de boerderij aan de Burgerhoutsestraat, helemaal tot aan de Voorstraat, een kwekerij/tuinderij. Drie broers van zijn vader verkochten de groenten, regelrecht uit de tuinderij, en gingen daarmee ook de baan op. Ome Geert, ome Cor, ome Jan.... Ze hadden alle drie een groentezaak in Roosendaal. In de Molenstraat tegenover het toenmalige klooster, op de hoek van de Boomgaardstraat, en op de hoek van Wilhelminastraat en Damstraat. Wát een tijd. En daarna, na de oorlog, waren er nog veilingen in Roosendaal, Bergen op Zoom, Oudenbosch en Fijnaart.
Piet: "Prachtig leuk." De eigen tuinderij werd onteigend, er kwamen nieuwe huizen, seniorenflats, nieuwe straten. "Hebben we vanaf de jaren zestig best veel klanten van gehad. Je zag ze ouder worden. Zei ik: 'Neem niet te veel mee, kom morgen terug, goed voor de beweging, goed voor de gezondheid'. Later, in de negentiger jaren, kwam de rollatorgeneratie op gang." Jarenlang leefde hij met de seizoenen. Stoofperen in najaar en winter, aardbeien in mei, juni, en juli. "Nu komen ze in februari al met aardbeien uit Israël. Ik heb ze ook geleverd. Je moet mee. Maar eigenlijk stond ik er niet achter."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
