'Ik weet niet precies wat je verwacht, maar ik mag niet met modder gooien. Ik heb nog steeds met de gemeente te maken", klinkt het nog voor er een vraag is gesteld. Zo, de toon is gezet. We komen beslist niet voor een natrapverhaal, maar in alles sijpelt zijn frustratie door. Want: Mohammed Bahiaoui mag dan inmiddels 65 jaar en met pensioen zijn, hij blijft onverminderd scherp.



Zet zijn tanden in een stuk taart – 'doen we altijd als er een verslaggever langskomt' – maar het kauwen gaat hem slecht af. Hij is ziek, zijn kaak werd bestraald en hij rijdt perioden af en aan naar het ziekenhuis. Maar zijn engagement overleefde de ingreep. Voor hij in de jaren zeventig naar Nederland kwam, studeerde hij scheikunde in Marokko.



Daarna werd hij laborant bij bandenproducent Vredestein. "Daarna ging ik me als een playboy gedragen", zegt Bahiaoui, die verder niet al te veel kwijt wil over zijn verleden. "Ging ik gekke dingen doen. Wat wil je, ik verdiende daar hartstikke veel geld met dat werk. Ik doe het nu al een tijd niet meer, maar de rubbergeur van banden zwerft nog iedere dag door mijn neus."



Hij prikte begin jaren tachtig voor het eerst een spade in de Oosterhoutse grond en hield niet meer op. Dat zorgde voor gefronste wenkbrauwen en hier en daar wellicht ook voor een gevoel van lichte schaamte. Moest iemand uit Casablanca, 2.250 kilometer verwijderd van de Slotbosse Toren, de Oosterhouters komen wijzen op hun verborgen geschiedenis?



Ja dus. "Archeologie in Oosterhout is altijd een doodgeboren kindje geweest", zegt pionier Bahiaoui. "Ik vind: zonder verleden heb je geen toekomst. Je moet weten waar je vandaan komt. Sommige mensen prijzen mij; dan word ik emotioneel. Maar het gaat niet om mij, het gaat om het erfgoed van deze gemeente. Maar het is moeizaam gegaan."



Crytpisch: "De politiek wilde altijd wel, maar ik weet niet of men altijd de juiste informatie had." Door de jaren heen was Bahioui verantwoordelijk voor de vondst van de eerste sporen van Romeinse bewoning in de gemeente, bracht hij de plattegrond van het voormalige Kasteel Strijen in kaart, spoorde restanten van pottenbakkerijen op en vond de restanten van een ijzertijdboerderij. Toen in 1995 Niko Dijk werd aangesteld als stadsarcheoloog volgden nog meer vondsten. Eind 2010 kreeg Dijk zijn congé, nadat gekozen werd voor een regio-archeoloog op afstand.



Een specialiteit ontwikkelde Bahiaoui door de jaren heen niet; hij hield zijn blik breed. "Er ontgaat mij niets", zo meent hij zelf. "Een belangrijkste vondst kan ik niet noemen. De aandacht voor archeologie op zich, dat de interesse voor wat er in het verleden hier is gebeurd hoger op de agenda staat, dát is wat mij betreft door de jaren heen mijn grootste vondst."



Dat werken ging vanuit diverse locaties als uitvalsbasis. Samen met Jan Oomen stond Bahiaoui aan de basis van een vaste werkplek. Begonnen in 1992 aan de Trekbeemd en nu sinds 2005 gevestigd bij de milieustraat. Maar ook die locatie moet per 1 januari 2012 verlaten worden, aldus de gemeente. De ruimte valt toe aan de medewerkers van de gemeentewerf/milieu- straat, zo laat woordvoerder Frank Lambregts weten. "Die hebben deze ruimte overigens hard nodig."



Bahiaoui: "Ooit is besloten in regionaal verband een archeologische werkplaats op te richten. Met omliggende gemeenten als Breda, Geertruidenberg en Waalwijk. Dat gaat niet door, maar toch blijft de gemeente maar hakken. We hebben hier honderden dozen met vondsten staan, maar niemand kan ze zien. Ik zou graag doorgaan met het verder uitzoeken van alles wat ik in die jaren heb gevonden."



Waar hij door diezelfde jaren heen naar zocht maar niet voor elkaar kreeg, is een eigen, volwassen expositieruimte voor de 'gevonden voorwerpen' uit de Oosterhoutse grond. "Zolang mijn gezondheid het toestaat, laat ik de vraag om een vaste ruimte niet los", zegt hij. "Wij willen een vaste plek om alles wat we hebben gevonden te exposeren.



De drie vitrines die we nu hebben in het Huis voor Erfgoed, zijn te weinig. Mensen lopen rond in het speelgoedmuseum en als we geluk hebben, werpen ze ook nog even een blik op de archeologische vondsten. Iedere kleine plaats heeft een eigen erfgoedkamer, maar hier is het er nooit van gekomen. Veel ruimte hebben we niet nodig: 5 bij 5 meter is voldoende. En dan richten we die zelf in. Nu gaan alle spullen standaard richting het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten in Den Bosch."



Ook in de nadagen van zijn carrière heeft hij nog wel wat nieuws te melden. "We hebben een tijd geleden oude sporen van beplanting van Huis ten Strijen gevonden in een van de lussen van de Bovensteweg. Afgezet tegen een van de schetsen moet dat een deel van de tuin van het kasteel zijn geweest. Ook is er een oude sloot gevonden, die nu weer is opengegraven. Als we daar nu eens een bankje voor fietsers met daarbij een bord met uitleg plaatsen...", mijmert hij.



Bahiaoui spendeerde al heel wat uurtjes aan en bij het kasteel. "Zo'n 85 procent van de inrichting van de tuin van Strijen is ons bekend, ik zou graag nog achter het resterende laatste deel komen."



Op 1 juli van dit jaar ging Bahiaoui met pensioen. Omdat het moest. "De regels zijn zo dat ik moet stoppen. Maar ik ben een pitbull die niet zo snel loslaat als ie beet heeft. Ik ga dus door. Weet je... ik kom uit Marokko, maar heb hier jaren gewerkt. Ik heb me altijd aangepast en ja, ook fouten gemaakt. Maar ik kan echt zeggen: ik hoor erbij."

Naam: Mohammed Bahiaoui

Geboren: 1 juli 1946, Casablanca (Mar)

Woonplaats: Oosterhout

Opleiding: scheikunde

Was: laborant voor Vredestein, na zijn komst naar Nederland lasser tot hij een bedrijfsongeval kreeg

Daarna: archeoloog in Oosterhout

Burgerlijke staat: gehuwd, twee (volwassen) kinderen

Kreeg: een koninklijke onderscheiding voor zijn werk in 2011