article
1.6500269
DRIMMELEN - Natuurlijk was het gevaarlijk wat de liniecrossers in de Biesbosch deden op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Maar nu blijkt uit onderzoek van historica Ada Peele dat ze daar ook voor betaald werden. Dat maakt ze niet minder heldhaftig, maar wel menselijker.
Het verloren kasboek van de liniecrossers
DRIMMELEN - Natuurlijk was het gevaarlijk wat de liniecrossers in de Biesbosch deden op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Maar nu blijkt uit onderzoek van historica Ada Peele dat ze daar ook voor betaald werden. Dat maakt ze niet minder heldhaftig, maar wel menselijker.
http://www.bndestem.nl/regio/oosterhout/het-verloren-kasboek-van-de-liniecrossers-1.6500269
2016-10-09T08:49:00+0000
http://www.bndestem.nl/polopoly_fs/1.6500264.1475776298!image/image-6500264.JPG
Drimmelen,Historie,liniecrossers,hermes
Oosterhout
Home / Regio / Oosterhout / Het verloren kasboek van de liniecrossers

Het verloren kasboek van de liniecrossers

Foto's
2
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Ada Peele, historica te Hooge Zwaluwe, met een pagina uit het kasboek liniecrossers. Foto René Schotanus/Pix4Profs
    • Afbeelding
      Beschrijving
      De liniecrossers Adriaan de Keizer en Piet van den Hoek bij de haven van Drimmelen. archief bn destem
    DRIMMELEN - Natuurlijk was het gevaarlijk wat de liniecrossers in de Biesbosch deden op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Maar nu blijkt uit onderzoek van historica Ada Peele dat ze daar ook voor betaald werden. Dat maakt ze niet minder heldhaftig, maar wel menselijker. 

    De liniecrossers… Het waren heldhaftige mannen, die in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog met gevaar voor eigen leven koeriersdiensten verrichtten tussen het bevrijde zuiden en het bezette noorden.

    Aan de moed van deze verzetshelden, die via de Biesbosch niet alleen belangrijke militaire berichten, maar ook personen en medicijnen vervoerden, doet niemand afbreuk. Altijd liepen ze het risico hun reis met de dood te bekopen.

    Maar sinds kort is bekend dat een aantal van hen hun gevaarlijke werk niet helemaal voor niks deed.

    De uit Hooge Zwaluwe afkomstige historica Ada Peele, dochter van verzetsstrijder Tijs Peele, is via Adriaan Snoek uit Drimmelen in het bezit gekomen van een kopie van een kasboekje.

    Daarin wordt in detail beschreven welke betalingen er in opdracht van het Bureau Inlichtingen in Eindhoven aan deze liniecrossers zijn gedaan. Uit onderzoek van Peele blijkt dat sommigen van hen honderd gulden per week kregen, wanneer ze in die week minimaal één 'volbrachte crossing' hadden uitgevoerd.

    Dat het kasboekje opduikt is op zich al bijzonder. Vanwege de veiligheid was het onverstandig om allerlei gegevens en namen te administreren. Als de Duitsers zo'n overzicht in hun bezit zouden krijgen, kon dat dramatische gevolgen hebben.

    Toch is er een betalingsoverzicht opgedoken, en wel bij een erfgenaam van J.J.G. van der Sluijs, die in Drimmelen heeft gewerkt als administrateur van de Binnenlandse Strijdkrachten. Het kasboekje bevestigt documenten over betalingen aan crossers die Peele al eerder vond in het Nationaal Archief te Den Haag.

    Dat ze werden betaald is nieuw, zegt Peele. "Daar had ik nog nooit van gehoord. En het is van historisch belang om dat te melden. Wat ik niet wil, is de suggestie wekken dat ze het alleen voor het geld deden. Ze verrichtten gevaarlijk werk en sommige werden daarvoor gewoon betaald", aldus de Zwaluwse historica.

    Daar is volgens haar eigenlijk ook niets mis mee, want voor niets gaat de zon op. "Maar deze liniecrossers hadden achteraf best mogen zeggen dat ze hiervoor geld kregen. Nu komt het toch een beetje vervelend over. Zeker op de mensen die het verzetswerk alleen voor God en vaderland deden, dus zonder dat ze daarvoor betaald werden."

    Dat het beeld van het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog door de publicatie van Peele weer wat realistischer wordt ,is een goede zaak, zegt Erik Somers van het NIOD, het instituut voor oorlogs-, holocaust-, en genocidestudies in Amsterdam.

    "Natuurlijk was een groot deel van het verzet gebaseerd op ideële motieven. Dat er moest worden betaald, was absoluut niet gangbaar, maar je moet de beslissingen die mensen toen namen altijd zien binnen de context van de oorlog. Er waren grote dilemma's en iedereen had zijn eigen motieven en belangen", zegt Somers.

    Hij vindt het interessant dat het kasboekje van de liniecrossers is opgedoken, omdat het bijdraagt aan de 'ontmythologisering' van het vaak iets te romantisch heldhaftige beeld van het Nederlandse verzet. Volgens Somers kan 'enige nuancering' geen kwaad.

    "Bovendien heeft geld altijd een grote rol gespeeld in het verzet", zegt de NIOD-onderzoeker. Er was zelfs een speciale organisatie die de illegaliteit financierde: het Nationaal Steun Fonds, de 'Bank van het Verzet'.

    Voor de Heemkundekring Made en Drimmelen is de vondst van Peele reden om de geschiedenis van de liniecrossers nog eens nadrukkelijk op de agenda van de eerstvolgende bestuursvergadering te zetten.

    Het hele verhaal van Ada Peele over de liniecrossers en de ervaringen van haar vader Tijs Peele in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog staat in het augustusnummer van De Klok, het tijdschrift van de Heemkundekring Made en Drimmelen. Het zal binnenkort ook in boekvorm verschijnen.