Badderen in regenwater. Groenten uit de eigen tuin. Led-verlichting die brand op energie van zonnecollectoren en windmolens. En een huis dat in de winter wordt verwarmd met aardwarmte en in de zomer met diezelfde installatie wordt gekoeld. Energieleveranciers als Essent en de waterleverancier Brabant Water zijn overbodig.



In de eerste helft van de vorige eeuw was het nog heel normaal om zelfvoorzienend te leven, zeker op het platteland. Boeren hadden een moestuin, wat kippen en een varken. Water werd uit een put gehaald. In de tweede helft van de vorige eeuw kwam de ommekeer. Zelfvoorzienend leven was voor types met geitenwollen sokken.



Inmiddels is het weer helemaal hot, met dank aan de klimaatverandering, de uitputting van fossiele brandstoffen en de stijgende energieprijzen. Oók onder mensen die wel van een beetje luxe houden. Steeds meer mensen schaffen een zonnepaneel aan of hebben een moestuintje. Ze hebben aandacht voor het milieu, maar dit mag niet ten koste van luxe en comfort gaan.



"Hoeft ook niet", meent architect Huub van Laarhoven uit Gilze, die pleit voor meer zelfvoorzienende woningen. "Met de technieken van tegenwoordig kun je én zelfvoorzienend leven én je woning van de nodige luxe en comfort voorzien."



De Gilzese architect ontwerpt autarkische woningen, oftewel huizen die volledig zelfvoorzienend zijn. Energie wordt opgewekt met zonnecollectoren, zonnecellen en windmolens. Een warmtepomp zorgt voor de verwarming van de woning en het regenwater wordt gefilterd en zorgt voor het nodige drinkwater. Een aansluiting op de waterleiding is enkel nog nodig, omdat het wettelijk verplicht is.



Groene daken zorgen voor extra isolatie. In Boxtel wordt de eerste woning momenteel gebouwd. De wanden worden gemaakt van stro en het dak krijgt een groene bekleding. "Ergens is er in de afgelopen jaren iets misgegaan. We zijn tegenwoordig volledig afhankelijk van de multinationals.



Nog geen vijftig jaar geleden aten we gewoon seizoensgroenten en bouwden we huizen met de materialen die voorhanden waren, zoals riet, steen en leem. Waarom zouden we dat tegenwoordig niet weer doen? We moeten leven met respect voor de natuur. Dat is ontzettend belangrijk om de aarde te behouden. Zeker nu."



De moderne autarkische woning is geen plaggenhut met kaarslicht, maar een modern staaltje architectuur, voorzien van alle gemakken. Van Laarhoven tovert enkele bijzondere ontwerpen op tafel: woningen als heuveltjes in een weiland, huizen in de vorm van een schelp of slakkenhuis, daken in de vorm van een blad. Eén ding hebben ze gemeen. Ze gaan op in de natuur en hebben ronde vormen.



"Ronde vormen passen beter bij de mens. Het staat dichter bij de natuur. Uit onderzoek blijkt dat ziekenhuispatiënten die uitzicht op groen hadden, sneller waren genezen dan patiënten die uitkeken op de parkeerplaats. Waarom zouden we die kennis niet gebruiken en de woningen meer in het groen zetten. Dat kan op het platteland gemakkelijk, maar ook in de stad zijn er mogelijkheden."



Volgens de architect begint een autarkische woning al bij een goed stedenbouwkundig ontwerp. Huizen moeten volgens hem dusdanig gepositioneerd zijn dat ze optimaal gebruikmaken van de zon. "Gebruiksruimten zoals de woonkamer en keuken kun je beter aan de zonkant situeren.



In de winter worden die ruimtes al deels verwarmd door de zon, zodat er minder energie nodig is. In de zomer kun je de zon buiten houden door zonwering, bomen of een overstek. Op deze manier profiteer je optimaal van de warmte en de lichtinval. Je hebt dus minder kunstlicht nodig."



In stedenbouwkundige ontwerpen wordt daar volgens Van Laarhoven nog niet altijd afdoende rekening mee gehouden. "Veel woningen liggen toch op het noorden en dat is zonde. Dat is de eerste winst die je kunt halen, ook als mensen geen zelfvoorzienende maatregelen willen nemen."