Gilze, woning Strijp 7 (2008), Boonstra-Van Kruijsbergen Architecten.
Textielmuseum, Goirkestraat Tilburg, renovatie 2008. foto's René de Wit
Kaatsheuvel, Gemeentwerf (2005), Lode Havermans architecten.
Internaat Huize Vincentius, Schoorstraat 4, Udenhout. Nu zorginstituut.
1/4
De meest bijzondere en kenmerkende architectuur van Midden- Brabant is door CAST bijeengebracht in een nieuwe gids die vrijdag gepresenteerd wordt.
Uiteindelijk staat er veel niet in. 'Slechts' 140 bijzondere projecten voor Midden-Brabant konden een plaatsje krijgen in de nieuwe, 240 pagina's tellende Architectuurgids voor Midden-Brabant. Dat vroeg om uiterst scherpe keuzes. "We hebben meerdere selectierondes door deskundigen gehad en uiteindelijk heeft de redactie de keuzes gemaakt. Het is geen doorsnede van de Midden-Brabantse architectuur, maar het geeft wel een beeld waarin Midden-Brabant zich onderscheidt op architectuurgebied", stelt Evelien Pieters, die namens CAST (Centrum voor Architectuur en Stedenbouw Tilburg en omstreken) het project coördineerde.
De architectuurgids die vrijdag in het gebouw van Deprez wordt gepresenteerd, is de opvolger van de eerste gids die in 2002 uitkwam en allang uitverkocht is. Die gids bevatte alleen projecten uit Tilburg, op een kleiner formaat, met 120 projecten en met zwart-witfoto's.
De nieuwe gids biedt fraaie kleurenfoto's van René deWit.
Er zitten overlappingen in beide gidsen, omdat niet gekozen is voor bijvoorbeeld de meest recente projecten. "Het ging ons erom een samenhangend verhaal te vertellen", zegt Pieters. Het architectonische karakter van Midden-Brabant werd aanvankelijk bepaald door de katholieke kerk en de industrialisatie. Door de ontkerkelijking en het verdwijnen van die industrie kwam er een belangrijk element bij: het restaureren en herbestemmen van kerkelijke gebouwen en overbodige industriepanden.
Daarnaast zijn er veel woonhuizen onder bijzondere architectuur gebouwd.
Hans Ibelings, publicist over architectuur, schreef een algemene inleiding over bouwen in de regio en Leon Sebregts maakte de teksten over de projecten. De gids is handig ingedeeld. Uit Tilburg en de omliggende gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Waalwijk, Oisterwijk, Hilvarenbeek, Loon op Zand en Goirle zijn de meest kenmerkende bouwwerken gefotografeerd en kort beschreven. Zo zijn uit Waalwijk bijvoorbeeld het nieuwe en oude stadhuis van Kropholler opgenomen, maar ook de schoenenfabriek van Van Haren en het karmelietenklooster in Waspik. Dongens zorgwoningen in de Pauluskerk en bijzondere tuinpaviljoen van Grosfeld architecten bij Roosen tuintechniek staan in de gids, evenals de gemeentewerf van Loon op Zand en het Eftelinghotel.
In Tilburg, dat ongeveer de helft van de gids vult, valt de uitverkiezing van John Körmelings omstreden huis op de Hasseltrotonde op. Een echt kenmerkende architectuuropvatting is er in het Midden- Brabantse niet te ontdekken, of het moet zijn dat een sobere, ingetogen bouwstijl er de overhand heeft. De regio heeft nog geen uitbundige architectonische projecten als De Haverlei in Den Bosch of Brandevoort in Helmond.
'Veel gebouwen in deze gids zouden in een vergelijkbare vorm wel eens ergens anders kunnen staan', geeft Ibelings in zijn inleiding toe.
'Wanneer echter wordt uitgezoomd en de selectie als verzameling bij elkaar wordt bekeken, dan geven deze afzonderlijke gebouwen samen een specifieke vorm en kleur aan juist deze regio.' Het bezwaar van de ontbrekende projecten vangt CAST op door een nieuwe website in het leven te roepen, die vanaf morgen op gezette tijden wordt aangevuld met nieuwe projecten en nieuwe thema's.
zie ook: 
