Graafmachines zijn nu volop bezig om de Overdiepse Polder in te richten als overstromingsgebied op momenten dat de rivierstand extreem hoog wordt. foto Paul de Schipper
De bomen staan met hun voeten in het water als de uiterwaarden in de Overdiepse Polder overstroomd zijn.
1/2
WASPIK - Wie op Google de naam Overdiepse Polder intikt, krijgt 44.800 hits. Bij de naastgelegen Groot Waspiksche en Raamsdonksche Polders blijft het aantal op 47 steken. Dat zegt iets over de ondertussen wereldwijde faam van de Overdiepse Polder.
Zie ook:
Faam vanwege boerderijterpen en omdat de Nederlanders hier land aan het water prijsgeven om extreem hoogwater in de rivieren beter te kunnen controleren.
In die polder leefden tien jaar lang zeventien grondgebonden boerenfamilies in grote onzekerheid, want wat was hun toekomst in die door het project 'Ruimte voor de Rivier' aangewezen overstromingspolder? Redenen genoeg voor de heemkundekring Op 't Goede Spoor uit Waspik om alles wat er met de Overdiepse Polder is gebeurd, eens overzichtelijk op papier te zetten in een tot boek uitgegroeid themanummer: De Overdiepse Polder, 750 jaar geschiedenis van een polder in de delta.
Wie het boek leest, raakt steeds verbaasder, want hoe kan zo'n vlakke Hollandse polder toch zo veel historie hebben? "We wilden een overzicht geven van al de verschillende verschijningsvormen van het landschap dat we nu als Overdiepse Polder kennen," aldus Hans van Houwelingen, een van de auteurs. "Het was polder, het overstroomde door de St. Elisabethsvloed, het groeide weer aan tot land, toen groeven we er rond 1900 een rivier doorheen, de Bergsche Maas, en werd het weer een polder. Zonder boerderijen, want die kwamen pas rond 1970. En nu kan het weer overstromen."
Het gebied rond de Overdiepse Polder is al sinds 1200 bewoond. De eerste pioniers vestigden zich op de oeverwallen langs de Maas. Turfgravers ontwaterden het land met sloten, waardoor het maaiveld daalde en natte weidegrond ontstond. Dorpen zoals Waspik schoven met de akkers mee zuidwaarts. Na de overstroming van 1421 duikt het gebied pas driehonderd jaar later weer op als Overdiepsche Hooipolder.
De naam Overdiep was een verbastering van 'over het Scheepsdiep', een aanduiding voor een getijdengeul die de polder van de vaste wal van Brabant scheidde. De Overdiepsche Hooipolder lag achter een verlaagde dijk, zodat het land 's winters kon overstromen. De rivier de Maas was er met een jaarlijkse laag groeizaam slib de moeder van de vruchtbaarheid, zoals de Nijl in Egypte. Honderden jaren lang kwam het beste hooi van Nederland uit de hooilanden van de Overdiepsche Polder. Van Houwelingen: "Er groeide fantastisch gras. Het werd zelfs naar Frankrijk geëxporteerd. Waspik en omgeving was er beroemd om."
Tot diep in de negentiende eeuw stak het waterschap gaten in de zomerkade om de polder te bevloeien: "Tot bemesting van het hooiland en tot verdelging van ongedierte als muizen en mollen."
Nog in 1899 merkt het dorpsbestuur van Waspik dat grondeigenaar Adriana Bink de dijk op twee plaatsen open had laten maken. Het dorpsbestuur: 'Hetgeen verboden is in het reglement van politie. Wij nodigen u uit om genoemde plasbermen binnen veertien dagen behoorlijk te doen dichtmaken.' "In feite", zegt Van Houwelingen, "was de polder dus tussen 1600 en 1975 al eens overstromingsgebied.
In die tijd ontstond ook het slagenland, de kilometerslange noord-zuidpercelen die vanaf Waspik noordwaarts tot onder Dussen liepen en vaak maar 20 meter breed waren. De Bergsche Maas en herhaalde ruilverkavelingen deden die slagen volledig verdwijnen."
Pas na 1970 vestigden zich boeren in de polder. Ze moesten verhuizen met de veerpont, want een brug kwam er pas in 1978. De laatste veerbaas was Han Rekkers. Wie van het vasteland naar het 'eiland' Overdiepse Polder wilde, riep eenvoudig: 'Han-over!'
Rekkers' zoon John exploiteert op de plek van het veerhuis nu een jachthaven annex jachtwerf.
De Overdiepse Polder, 750 jaar geschiedenis van een polder in de delta telt 190 pagina's met veel fraaie kleurenfoto's. Wie het nog wil lezen moet naar bibliotheek, want de hele oplage was in één dag uitverkocht.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
zie ook: 
