Het openen en sluiten van de enorme sluisdeuren maakte veel indruk op de scholieren. foto Chris van Klinken/het fotoburo
WILLEMSTAD - De Volkeraksluizen zijn veertig jaar oud.Het grootste binnenvaartcomplex ter wereld bij Willemstad werd destijds zonder pracht en praal in gebruik genomen.
Deze week zette Rijkswaterstaat de sluizen wel in het zonnetje. BN/DeStem duikt in de geschiedenis en kijkt samen met RW naar de toekomst. In het negende en slotverhaal: uitbreiden of afbreken.
Een vierde sluis of de sluizen weg? Die prikkelende vraag stond dondermiddag
centraal op een feestelijke bijeenkomst op het zonovergoten terrein van de
Volkeraksluizen, die sinds enkele weken stevig onderhanden worden genomen.
Na veertig jaar is het tijd voor groot onderhoud én een discussie over de
toekomst van het immense sluizencomplex bij Willemstad.
"Nou,
ik kan het ook niet zien in een kristallen bol", zegt verkeersmanager
vaarwegen Rijkswaterstaat Zuid-Holland Frans de Mol lachend.
Maar
een weddenschapje durft hij wel aan. "Ik denk dat de sluizen er over
enkele tientallen jaren nog liggen."
Géén sluizen meer bij
Willemstad, past in de discussie over de veiligheid van Nederland, dat zich
in de nabije toekomst moet wapenen tegen een almaar rijzende zee en een
(over)vloed aan rivierwater dat van de andere kant komt. Dijken ophogen,
dammen weg en zee én rivier meer ruimte geven. Dat kan een oplossing zijn,
zeggen deskundigen die hun mening ophangen aan voortschrijdend inzicht.
"Als het echt moet kunnen we zonder sluizen", zegt Frans de Mol in
de feesttent. "Maar dat heeft wel grote gevolgen. Nu is er een
hoogteverschil tussen Hollandsch Diep en Volkerak. Zonder sluizen stijgt het
water in het Volkerak en dan krijgt West-Brabant problemen met de
afwatering. Kun je gaan werken met pompen, klopt. Voor alles is een
oplossing, maar iedere oplossing kost geld."
Dat is één. De
Mol: "Het water van het Hollandsch Diep is minder schoon dan het water
van het Volkerak. Nu is dat heel wat minder dan veertig jaar geleden, maar
toch. Zonder sluizen komt dat vuiler water ook in het Volkerak, een
kwetsbaar gebied. Daar moet dan ook weer een oplossing voor gevonden
geworden."
Dat is twee. De Mol: "Op het Hollandsch Diep
is het waterpeil van essentieel belang. Neem de haven van Moerdijk. Als daar
grotere zeeschepen niet kunnen komen omdat het water niet diep genoeg is,
krijg Rijkswaterstaat ongetwijfeld problemen met het Havenschap en de
bedrijven die voor de aan- en afvoer afhankelijk zijn van de scheepvaart en
de haven."
Dat is drie. De Mol: "Het grootste probleem
zijn de algen in het Volkerak/Zoommeer. Deskundigen zeggen: zouter maken en
de algen verdwijnen. Maar: als je de boel openzet, komt er zout in het
Haringvliet en is de Biesbosch ook niet veilig. Dan krijg je grote
milieuveranderingen en denk eens aan de landbouwers. Die zitten zeker niet
te wachten op zout kwelwater. Ook dan geldt weer: voor alles is een
oplossing, maar dat zijn dan wel kostbare oplossingen."
Dat is
vier. De Mol: "De scheepvaart wil best zonder sluizen. Lekker doorvaren
zonder obstakels. Schuttevaer, de vereniging voor de binnenvaart, heeft wel
eens geopperd de sluisdeuren wat langer open te laten staan. Daar zitten wél
nadelen aan. De stroomsnelheid wordt veel hoger omdat die sluiskolken niet
zo heel breed zijn en dat kan weer gevaarlijke situaties opleveren."
Zijn we aan de andere kant van de vraag beland: een vierde sluis? Gezien de
toename van de vracht die jaarlijks de sluizen passeert, zo op het eerste
oog een logische conclusie. Vorig jaar passeerde 240 miljoen ton vracht het
grootste binnenvaartsluizencomplex van de wereld.
De Mol: "De
verwachting is dat het in 2020 300 miljoen ton is. Er is een enorme groei
aan containervervoer. Zeker op de as Rotterdam-Antwerpen. Met de Zeeuwen en
Vlamingen zijn wij (Zuid-Holland) bezig met een studie naar de toekomstige
groei van het scheepvaartverkeer. Voor het gehele Deltagebied en ook de
Belgische havens willen we een goede raming maken voor de toekomst. Wat komt
hier straks allemaal voorbij? In maart volgend jaar is die studie klaar."
Studie of geen studie, een vierde sluis lijkt onvermijdelijk.
De
Mol: "Er dreigt inderdaad een ernstig capaciteitsprobleem. Bij de
Volkeraksluizen bedraagt de wachttijd nu al 45 minuten. Dat kan straks
oplopen tot maximaal twee uur. Ik verwacht op termijn dat de politiek
Rijkswaterstaat vraagt om een verkennende studie uit te voeren en dan komt
die vierde sluis zeker in beeld. Gevolg is dan wel dat de Kreekraksluis ook
met een sluis uitgebreid moet worden. Anders stroopt het daar op."
Het zijn plannen voor de toekomst, rekent De Mol voor. "Een studie vergt
tijd, inspraak moet mogelijk zijn, er moet een MER-rapportage (milieu) komen
en dan moet er ook nog een Tweede Kamer zijn die zegt: hier is 300, 400
miljoen euro. Nou, ik denk dat die vierde sluis er op zijn vroegst in 2017
ligt." Of niet.
De Mol: "Misschien is er dan wat
duidelijkheid in die kristallen bol."
Scholen laten sluizen links liggen
Om het veertigjarig bestaan van de Volkeraksluizen te vieren, ontwikkelde
Rijkswaterstaat een lesprogramma voor baisscholen over de sluizen bij
Willemstad.
Scholen uit de omgeving van het immens grote complex
werden aangeschreven, maar tot verbazing van RW-woordvoerder Joost Visser
meldde zich geen enkele school uit West-Brabant aan.
"We
hebben donderdag wel scholen uit Numansdorp en OudBeijerland op het complex
kunnen ontvangen", zegt Joost Visser die later in het schooljaar op de
scholen uitlegt hoe de sluizen werken en waarom ze zijn gebouwd."
De scholieren kregen een rondleiding op het terrein en konden in een tent ook
een expositie over het verleden, heden en toekomst van de sluizen bekijken.
Joost de Visser: "Geen idee waarom er voor dit project geen
West-Brabantse belangstelling was. Neem de scholen uit Willemstad. De
leerlingen kunnen bij wijze van spreken met de fiets naar de sluizen komen.
Jammer dat we geen aanmeldingen hebben gekregen. Volgende keer beter."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
