MOERDIJK - Handelde de oud-werknemer van Chemie-Pack op eigen houtje toen hij een vastgevroren chemicaliënpomp met een gasbrander wilde ontdooien? Of deed de oud-werknemer van Chemie-Pack precies dat wat bij het bedrijf op Moerdijk wel vaker gebeurde? En was de directie op de hoogte van die dubieuze praktijken? Of gaf ze er zelfs opdracht toe? Deze vragen lijken centraal te staan in het strafproces dat morgen begint tegen de top van het eerder dit jaar failliet verklaarde chemiebedrijf.
Voormalig directeur/eigenaar Gerard Spiering, zijn veiligheidscoördinator en een productieleider staan terecht op verdenking van betrokkenheid bij de brand die op 5 januari even wereldnieuws was.
De officier van justitie zal alles uit de kast halen om aan te tonen dat onder leiding van Spiering en co. de werknemers van Chemie-Pack het niet zo nauw namen met de veiligheidsvoorschriften. De verdediging zal alles in het werk stellen de rechter van het tegenovergestelde te overtuigen. Namelijk dat het bedrijf waar chemicaliën werden gemengd en verpakt, een keurig bedrijf was, waar alleen die ene werknemer de regels stiekem aan zijn laars lapte.
De uitkomst van dat juridische gevecht is op voorhand moeilijk te voorspellen. De grote troef van het OM lijkt de verklaring te zijn van oud-werknemer Mohammed. Maar als hij het enige personeelslid is dat beweert dat er bij Chemie-Pack (structureel) met de regels is gesjoemeld, staat de officier misschien toch niet zo sterk. De voortekenen voor het OM lijken hoe dan ook niet erg gunstig. In juli liet de officier de driekoppige leiding oppakken nadat hij op de hoogte was gekomen van het gebruik van de gasbrander. De rechter-commissaris in Breda bleek echter niet heel erg onder de indruk van dat verhaal.
Deze rechter vond de zaak in elk geval niet sterk genoeg om de verdachten in de cel te houden. Ze mochten naar huis.
Dan is er nog de wijze waarop het OM de oud-werknemer aan het praten heeft gekregen. De man was eerst een van de (hoofd)verdachten en is nu de belangrijkste getuige geworden. Terwijl de leiding van Chemie-Pack voor de rechter wordt gesleept, gaat de man die heeft bekend de brand te hebben veroorzaakt, vrijwel zeker vrijuit. Want ook al beweert justitie hem in ruil voor zijn verklaringen geen immuniteit te hebben beloofd, 'de kans dat hij gedagvaard wordt, is wel heel klein', gaf een woordvoerder van het OM deze week toe.
Daarmee lijkt Mohammed per definitief een kroongetuige, al weigert een woordvoerster van het Functioneel Parket hier op te reageren: "We hebben een goede uitleg, die vertellen we vrijdag ter zitting." Voor alle duidelijkheid: een kroongetuige is een verdachte die tegen een beloning bereid is verklaringen af te leggen tegen andere verdachten.
De inzet van zo'n kroongetuige is geregeld in het strafrecht, onder meer in de wet Toezeggingen aan Getuigen in Strafzaken die in 2006 in werking trad. De kroongetuige is een troefkaart die het OM in Nederland slechts in uitzonderlijke gevallen speelt en wel als een zaak anders onmogelijk kan worden opgelost. Terughoudendheid lijkt verstandig, want sommige kroongetuigenzaken bleken in het verleden zo wankel te zijn dat het OM in het zand beet, waaronder bijvoorbeeld de Juliet-zaak in Breda.
De advocaten van de top van Chemie-Pack zullen ongetwijfeld de aanval openen op de 'deal' met de oud-werknemer. Ze zullen betogen dat de verklaring van Mohammed hoogst onbetrouwbaar is. Dat de man alleen maar heeft verteld wat het OM wilde horen om zelf uit de problemen te blijven: namelijk dat de grote vissen - de directie dus - schuldig zijn. Een veroordeling van de bedrijfstop is wat de officier in de zaak Chemie-Pack per se wil. Niet in de laatste plaats als afschrikwekkend voorbeeld voor andere milieubedrijven die het misschien niet zo nauw nemen met de regels.
Behalve de uitkomst van dit juridische steekspel is van belang welk ander bewijs het tien maanden durende justitieonderzoek heeft opgeleverd.
Hoe sterk het OM precies staat, zal de komende maanden duidelijk worden in het strafproces rond één van de grootste milieuzaken in Nederland van de afgelopen decennia.
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
