Serie Vosdonk 2 - 'Etten-Leur zat vol dynamiek in de jaren vijftig'

Auteur: door Sanne Schelfaut sanne.schelfaut@bndestem.nl |   zaterdag 12 november 2011 | 10:55 | Laatst bijgewerkt op: maandag 14 november 2011 | 11:04

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
De 62-jarige Henk van Voorden in de showroom van zijn bedrijf aan de Pauvreweg. Zijn vader, wijlen Eelko van Voorden, vestigde zijn machinefabriek in 1952 op Vosdonk. Een paar jaar later maakte Van Voorden plaats voor Tomado. <QM>foto Frank Poppelaars/het fotoburo

De 62-jarige Henk van Voorden in de showroom van zijn bedrijf aan de Pauvreweg. Zijn vader, wijlen Eelko van Voorden, vestigde zijn machinefabriek in 1952 op Vosdonk. Een paar jaar later maakte Van Voorden plaats voor Tomado. foto Frank Poppelaars/het fotoburo

Luchtfoto uit 1953. Op de voorgrond de grote papierfabriek Superieur. Daarnaast het kleinere gebouw van Van Voorden. Daarnaast het kleinere gebouw van Van Voorden. De Parallelweg liep toen nog dood. Daarvoor ligt de Roosendaalseweg.

Luchtfoto uit 1953. Op de voorgrond de grote papierfabriek Superieur. Daarnaast het kleinere gebouw van Van Voorden. Daarnaast het kleinere gebouw van Van Voorden. De Parallelweg liep toen nog dood. Daarvoor ligt de Roosendaalseweg.

1/2
start playing the slideshow

ETTEN-LEUR - In de periode 1950-1970 vestigden zich tal van (industriële) bedrijven in Etten-Leur. Voor streekmuseum Jan uten Houte aanleiding een expositie over deze tijd te houden. Vorige week belichtten we het allereerste bedrijf dat zich op Vosdonk vestigde; Superieur Verpakkingen. Vandaag staan we in aflevering twee stil bij machinefabriek Van Voorden.

Eelko van Voorden werkte bij vliegtuigfabriek Koolhoven in Rotterdam toen het bombardement van 1940 het bedrijf in de as legde en hij zijn baan kwijtraakte.Van Voorden begon een eigen zaak en specialiseerde zich in het maken van machines die natuursteen konden bewerken. "Het bedrijfje groeide snel en mijn vader was genoodzaakt uit te breiden.

Begin jaren vijftig hoorde hij dat de grondprijs in Etten twee gulden per vierkante meter bedroeg, terwijl hij in Rotterdam 12,50 gulden per vierkante meter moest neertellen. Financieel gezien was de keus dus niet moeilijk, maar mijn vader wilde ook zekerheid hebben over de huisvesting van z'n personeel. Die kreeg hij. In Etten-Leur werden speciaal voor de werknemers en werkgevers van de nieuwe, grote ondernemingen woningen gebouwd."

Aan het woord is Henk van Voorden, opvolger van zijn vader Eelko en nog steeds directeur van het bedrijf dat tegenwoordig aan de Pauvreweg (Vosdonk) is gevestigd.

De machinefabriek opende in 1952 aan de Parallelweg, pal naast papierfabriek Superieur Verpakkingen. "We waren de tweede onderneming die de deuren op Vosdonk opende. Op een luchtfoto (zie elders op deze pagina) is goed te zien hoe groot Superieur was en hoe klein Van Voorden."

In 1954, twee jaar na de opening, kwam burgemeester Jan Godwaldt bij Van Voorden senior langs met het verzoek om te verhuizen. "Godwaldt meldde dat Etten-Leur een grote vis, te weten Tomado, kon binnenhalen. Jan van der Togt, oprichter van Tomado, had wel een belangrijke voorwaarde. Hij wilde per se het perceel grond kopen waar mijn vaders machinefabriek stond."

Eelko van Voorden ging akkoord. Hij liet een eindje verder, aan de Parallelweg 3, een nieuw gebouw neerzetten dat twee keer zo groot was. "Achteraf pakte de verhuizing voor iedereen goed uit. Wij hadden een veel groter pand, Tomado had z'n gewenste stuk grond en de gemeente was blij dat ze zo'n groot bedrijf als Tomado had binnengeloodst."

Het allereerste gebouw van de machinefabriek dat door Tomado was opgekocht en was afgebroken, werd tot grote verrassing van de familie Van Voorden een paar jaar later opnieuw in gebruik genomen. "Iedereen was zuinig in die tijd, ook Tomado. Ze hadden de stalen constructie en de raamkozijnen netjes opgeslagen en later verkocht aan het bedrijf Komaf. Deze nieuwe machinefabriek vestigde zich aan de Industrie Dwarsweg in het gebouw dat nog mijn vader was vervaardigd. Kennelijk een stevige constructie, want het staat er nog steeds."

De werknemers die vanuit Rotterdam meeverhuisden naar Etten-Leur zijn volgens Henk van Voorden zo goed als allemaal hier gebleven. "Zeker in de contreien van Rotterdam was in de jaren vijftig woningnood. Onze mensen konden hier een relatief comfortabel huis huren van de gemeente. Het gemeentebestuur onder regie van de dynamische Jan Godwaldt heeft in die tijd veel goed werk verricht voor Etten-Leur.

Toen ik klein was, telden Etten en Leur samen zo'n 4.500 inwoners. Het waren kleine dorpen, met praktisch geen industrie. Je had overal nog zandwegen. Wat heb ik deze plaats zien groeien en veranderen. Zeker in de periode tussen 1950 en 1970." Zelf nam Henk, samen met zijn broer Eelko, half jaren tachtig het stokje over van zijn vader. Het bedrijf groeide en Van Voorden besloot begin jaren negentig een central hal met een oppervlakte van 13.000 vierkante meter te bouwen op Vosdonk.

"Het complex aan de Parallelweg 3 was vele malen uitgebreid, logistiek gezien was het een grote lappendeken geworden. Vandaar die nieuwe hal." Zo'n tien jaar later, in 2002, was Van Voorden genoodzaakt de hal te verkopen. "Voor ons was het maken van met name zware machines niet meer lucratief. We hadden die extra, grote ruimte dus niet meer nodig."

Sinds zes jaar is Van Voorden gehuisvest aan de Pauvreweg 22. "Een stuk kleiner, maar wel modern. We zijn met een club van zestien mensen en het voldoet aan onze eisen." De gebouwen aan de Parallelweg zijn nog geen twee jaar geleden met de grond gelijk gemaakt. "Ik reed voorbij toen ze bezig waren met de sloop. Ik ben toen heel hard doorgereden. Ik heb daar zoveel meegemaakt, het ging me teveel aan het hart om naar de afbraak te kijken."

Volg onze serie over de industrialisatie van Etten-Leur in de periode 1950-1970 ook op www.bndestem.nl. De 62-jarige Henk van Voorden in de showroom van zijn bedrijf aan de Pauvreweg. Zijn vader, wijlen Eelko van Voorden, vestigde zijn machinefabriek in 1952 op Vosdonk. Een paar jaar later maakte Van Voorden plaats voor Tomado. foto Frank Poppelaars/het fotoburo

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig

Klik hier en lees het Privacy Statement


Zo reageert u:

Op de website van BN DeStem kunt u reageren op de artikelen. Soms worden (delen van) reacties ook gepubliceerd in de krant.

De redactie kan bijdragen zonder opgaaf van reden weigeren.

Daarbij hanteren wij onder meer de volgende voorwaarden:

De reactie moet kort en bondig (max. 400 tekens) zijn.

De reactie mag niet beledigen, discrimineren of nodeloos kwetsen.

De reactie mag geen scheldwoorden of bedreigingen bevatten.

De reactie moet betrekking hebben op het artikel waaronder de reactie wordt geplaatst.

De reactie mag geen reclame-uiting bevatten.

De reactie mag geen privé-gegevens van derden bevatten.

De reactie mag geen links naar illegale zaken bevatten (software, muziek, etc.).

De reactie mag geen inbreuk zijn op het auteursrecht van anderen.

Reacties onder overduidelijk valse naam kunnen worden geweigerd.

De reactie moet begrijpelijk en leesbaar zijn.

De redactie houdt zich aanbevolen voor tips, maar zal niet tot plaatsing overgaan van:

Reacties die (impliciete) beschuldigingen of verdachtmakingen van misdrijven bevatten, zolang er (nog) geen gerechtelijke uitspraak is.

Reacties die de identiteit van verdachten onthullen. Evenmin van slachtoffers, zolang de redactie geen bevestiging van de politie heeft (en wij mogen aannemen dat de familie is ingelicht)

Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd.

Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek, namelijk als de redactie van mening is dat een groot maatschappelijk belang in het geding is. Ook daarover wordt niet gecorrespondeerd.

Het is beter dat er een grootschalig Polenpension aan de rand van Etten-Leur komt, dan spreiding van arbeidsmigranten in de wijken.

  zie ook: Wooncomplex voor 400 Polen in Etten-Leur

Laatste nieuws Dichtbij