BREDA - Een stapel zwarte dossierdozen. Keurig opgetast tot een soort muurtje. Bovenop staan teksten met informatie over de inhoud. Dan blijkt: in de dozen zitten foto's van de genocide in Ruanda. Beelden die zo gruwelijk zijn dat de maker, de Belg Alfredo Jaar, ze niet wil laten zien.
Maar er is meer. De hedendaagse mens is in het geweld van de vele beelden die worden aangeboden, murw geworden. Om een foto hard te laten overkomen, werkt het volgens Jaar misschien wel beter om de kijker aan de hand van een beschrijving een eigen idee te laten vormen.
Het werk van Jaar is te zien in Lokaal o1. Het maakt deel uit van de expositie die daar plaatsvindt in het kader van Breda Photo. Dat festival heeft als thema TILT. Een verwijzing naar de hectiek die de hedendaagse wereld kent. "Wij sluiten aan met een tentoonstelling die we de titel 'over de trouweloosheid van de wereld' hebben meegegeven", zegt Frederik Vergaert van Lokaal 01.
Hij legt uit: "De wereld lijkt de mens de rug te hebben toegekeerd." Er is veel mis. Veel dat somber stemt. Nieuw? Beeldend kunstenaar Jean Bernard Koeman schudt zijn hoofd. Hij fotografeerde een eigentijdse versie van de Misantroop, schilderij van Pieter Breughel uit 1568. "Ik laat zien dat de Misantroop qua thematiek nog altijd actueel is. De inborst van de mens is onveranderd." Hij blijft in essentie onbetrouwbaar. "Dat leidde en leidt nog steeds tot cynisme en pessimisme."
Weinig optimistisch over de menselijke aard, stemt ook de indrukwekkende serie van fotografe Els Vanden Meersch. Zij maakte het tot haar taak om alle circa vierduizend Koerdische dorpen te fotograferen die in de loop der jaren zijn vernietigd. Net als Jaar stelt zij zo de uitroeiíng van een complete bevolkingsgroep aan de kaak.
Anders, maar niet minder confronterend is bovendien de film van Harun Farocki. In zwart-wit beelden laat hij de kijker getuige zijn van taferelen op een luchtplaats in een Californische gevangenis. Met bewaarders die bij een vechtpartij na herhaalde waarschuwingen met scherp schieten. Tot de dood volgt.
Tot slot laat Lokaal 01 ook foto's zien van de Italiaans/Duitse Armin Linke. Een zoektocht naar het wezen en het proces van de fotografie. Aanzienlijk vrolijker dan het werk van de anderen, zo blijkt.
Lokaal 01, t/m 24 oktober
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.















