Marie-Jeanne, een van de Rwandese vrouwen die is geportretteerd.
BREDA - Verkrachting als wapen in een oorlog, het was in Rwanda aan de orde van de dag en is dat in buurland Congo nog steeds.
Anne-Marie de Brouwer uit Breda tekende de verhalen van slachtoffers op.Ze verhulde niks, bij de opening van de fototentoonstelling in Nationaal Monument Kamp Vught. De Brouwer vertelde daar onlangs over het onderwerp van de foto's, verkrachte vrouwen uit Rwanda.
Van de citaten die ze uit de mond van de vrouwen had opgetekend, gebruikte De Brouwer de meest gruwelijke. 'Ze schoven een gespijkerde knuppel in mijn vagina.' 'Of ik nu in de velden, thuis of op de markt ben, de geur van sperma zal altijd in mijn neus blijven hangen.' 'Die mannen probeerden mijn vagina in tweeën te snijden met een zwaard, zodat ze me konden delen.'
De Brouwer is universitair hoofddocent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Tilburg. In Rwanda was ze veertien keer, om te praten met zestien vrouwen en één man, die in 1994 werden verkracht. Een miljoen Rwandezen, voor het merendeel van Tutsi-komaf, werden tijdens de genocide van dat jaar binnen honderd dagen vermoord. Naar schatting 250.000 tot 500.000 vrouwen en Tutsi-meisjes zijn in die dagen verkracht.
De gesprekken die De Brouwer met een Canadese collega voerde in Rwanda zijn opgetekend in het boek De mannen die mij hebben vermoord. Het boek is deze maand verschenen. De portretten van de slachtoffers en andere foto's uit Rwanda, zijn tot en met 27 maart gratis te zien in Vught. De mannen die mij hebben vermoord, de titel drukt veel uit. Want ja, ze leven nog wel, de vrouwen die hun verhaal hebben gedaan, maar tegelijk zijn ze dood. Of waren ze dat, na de verkrachting. De wil gebroken, geen liefde meer, geen toekomst.
De Bredase stichting Mukomeze - opgericht door De Brouwer - probeert de vrouwen te helpen bij het terugvinden van hun levenslust. Dat lukt ten dele, bij de een wat beter dan bij de ander.
De omstandigheden in Rwanda maken opkrabbelen niet gemakkelijker. Daders en slachtoffers van de genocide zijn soms weer buren. Slachtoffers van verkrachting zien in sommige gevallen hun beulen dagelijks op straat. "Geen van mijn verkrachters heeft zich ooit hoeven te verantwoorden. Ik heb geen enkele schadevergoeding gekregen sinds de genocide", noteerde De Brouwer.
Zeventig procent van de verkrachte vrouwen is hiv-positief. Hun latere kinderen zijn dat soms ook, naar schatting 17.000 in totaal. Verkrachting als dodelijk wapen op de langere termijn doet zijn werk. De Verenigde Naties hebben een speciale afgezant, Margot Walström, op het onderwerp gezet. Ze berichtte vorige week over Congo. In het gewapende conflict dat daar woedt, werden vorig jaar in één dorp 1350 mensen verkracht. Walströms conclusie: systematisch seksueel geweld is in het gebied aan de orde van de dag.
De mannen die mij hebben vermoord, Wolf Legal Publishers, 205 blz, € 24,50 www.mukomeze.nl www.menwhokilledme.com
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
