Nederlanders hebben wat met koeien.
Al jaren kun je geen kunstgalerij voorbijlopen of er hangt wel een schilderij van een groot, log en gevlekt dierenlichaam, met die typische oogopslag van de trage herkauwer: zacht, en zo heerlijk rustig. Een koe is voor veel kunstenaars een inspiratiebron, stemt Mieke van Zundert (uit Zundert) in, die zelf tientallen schilderijen van het dier maakte. Het zit hem in de kleuren, de anatomie, de expressieve kracht, legt ze uit. "Een koe is een landschap op zich. Prachtig hoe het licht kan vallen op die grote stukken huid. Een koe verveelt nooit. Vooral niet in een mooie, groene wei. Dat is altijd een schilderachtige compositie."
De Zundertse kunstenares brengt onder woorden wat veel Nederlanders vinden. Een koe in de wei is een mooi plaatje waar we van genieten als we op een zonnige dag de stad achter ons laten en in het buitengebied gaan wandelen en fietsen.
"Koeien in de wei appelleren aan onze nostalgische gevoelens. De dieren zijn verbonden met het karakteristieke Hollandse landschap. Kijk maar naar de schilderijen van Paulus Potter, die in de 17e eeuw al vee schilderde," vindt ook melkveehouder en wethouder Ton Braspenning uit Strijbeek.
Desondanks is het beeld van de vredig grazende koe allang geen vanzelfsprekendheid meer. Sterker nog, in sommige delen van ons land dreigt het zelfs een zeldzaamheid te worden.
Volgens cijfers van Stichting Wakker Dier komt een op de vijf koeien nooit buiten. Het overige deel weidt wel, maar veel minder uren dan vroeger. De dierenbelangenorganisatie voert daarom al een paar jaar actief campagne voor de zogeheten 'weidegang'.
Woordvoerster Hanneke van Ormondt: "Wij vinden dat alle koeien naar buiten moeten. Het is erg belangrijk voor hun welzijn en gezondheid. En het is ook wat de consument wil." Dat blijkt uit het feit dat supermarkten een paar jaar geleden hun aanbod van melkproducten met weidegarantie hebben uitgebreid, zegt ze. "De consumptie van biologische melk neemt toe."
En wat de burger wil, dat telt. Dat beaamt ook beleidsmedewerker en veehouder Toon van Hoof van de boerenorganisatie ZLTO. "Zeker, net als iedereen, willen ook wij graag een plekje in de zon. De agrarische sector streeft naar een breed maatschappelijk draagvlak. Dus vinden we het belangrijk om te luisteren naar de wens van de Nederlandse bevolking."
Lege weilanden zijn slecht voor het toch al niet beste imago van de boer, weet ZLTO, en daarom is het advies aan de leden: hup, naar buiten met die rood- en zwartbonten.
Vanwege een extra toeslag op weidemelk, maakt het qua inkomsten tegenwoordig niet veel meer uit, aldus Van Hoof.
"Wij helpen boeren een zorgvuldige afweging te maken, maar ondanks dat blijft het altijd de eigen keus van de ondernemer." Oorzaak van steeds minder vee in de wei is het Europese mestbeleid van de afgelopen decennia.
Financieel werd het voor de boeren steeds gunstiger om de dieren het jaar rond op stal te houden. Het betekent vaak minder werk, hogere melkopbrengsten en minder (dure) milieubelasting door mestuitstoot.
Of zoals een veehouder uit Baarle-Nassau het formuleerde: "Overal waar een koe in de wei schijt, vindt een kleine milieuramp plaats en dat kost ons geld." Mest die in de stal wordt opgevangen, kan beter over de akkers worden verdeeld en is minder belastend voor het milieu.
Een gevoelig argument vóór weidegang is echter het dierenwelzijn. De runderen hebben volgens deskundigen minder last van poot- en uierontstekeningen. Maar over de vraag of de herkauwers zich daadwerkelijk gelukkiger voelen in het grasland, zijn de meningen verdeeld, zowel onder de boeren als onder de LTO-bestuurders.
De psyche van de koe blijkt namelijk net zo moeilijk te doorgronden als die van de mens. Waar voorstanders hard roepen dat het kuddedier beter af is in de wei, roepen tegenstanders nog harder dat het net zo lief binnen staat. "Het hangt maar net van het weer af," meent melkveehouder Timon Aerts uit Rijsbergen, die zijn koeien wel weidt.
"Als het regent of te heet is, willen ze maar wat graag weer naar binnen. Wat dat betreft, zijn het net mensen. Maar als het lekker weer is, gaan ze liever de wei in. Ik heb nog nooit een koe op stal zien dansen. Jij wel? Buiten wel."
Melkveehouder Ton Braspenning is een warm pleitbezorger voor weidegang.
Niet alleen vanwege het imago van de boer, maar ook vanwege het dierenwelzijn.
"Ik vind het belangrijk dat een koe natuurlijk gedrag vertoont. Een ligstal kan nooit op tegen de wei, zelf niet met waterbedden of matrassen. Buiten kan de koe zich ontspannen, liggen en rekken. Dan kun je hem gewoon horen kreunen van tevredenheid."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
Sorteer reacties
koeien zien dansen in de stal?
