Willem van Oranje Nassau met zijn eerste vrouw, Anna van Buren, uitgebeeld op de nationale expositie over de tv-serie Willem van Oranje in de Grote Kerk, oktober 1984. Het paar woonde vanaf zijn huwelijk in 1551 tot Anna's dood in 1558 op het Kasteel van Breda, voorzover de prins thuis was tenminste. Willem woonde er ook met eega nummer 2, Anna van Saksen. foto Stadsarchief Breda
Breda wil zich graag het imago van Nassaustad aanmeten.
Op allerlei manieren wordt dat lofwaardige streven momenteel uitgedragen. De ene na de andere gemeentelijke nota verwijst er zelfs naar. Maar wat doet het stadsbestuur, terwijl de promotiecampagne nog maar in de kinderschoenen staat? Het ontkent pardoes Willem van Oranjes Bredanaarschap, wanneer het een standbeeld van de Vader des Vaderlands in de schoot geworpen krijgt! De landelijke Prins Willem de Eerste Herinneringsstichting van Henk Vonhoff wil zo'n monument in onze historische binnenstad plaatsen. Voor nop. Met sokkel en al. Breda hoeft er alleen maar een plek voor aan te wijzen en, voorzover nodig, bestrating, fundering en onderhoud voor haar rekening te nemen. Kat in het bakkie, zou je denken. Want Willem de Zwijger - symbool van verdraagzaamheid en gewetensvrijheid en een van de grondleggers van onze natie - is een nationaal begrip. Zozeer zelfs, dat er in de jaren'80 een complete tv-serie aan hem werd gewijd. De in Nassau-Dillenburg geboren en in Breda tot edelman (voor)opgeleide prins is voor het grote (toeristen)publiek de bekendste - zo niet de enige bekende - Bredase Nassaugraaf. Dat laatste detail zullen de meesten wel niet weten, maar hém kennen ze in elk geval. De rest brengen we die toeristen wel bij, wanneer - of liever: voordat - ze in onze prachtige Nassaustad te gast zijn. Didactische vuistregel: mensen iets nieuws leren door aan te haken bij wat ze al weten. Voilà, prachtige kans om Breda - verdiend - in het centrum van de vaderlandse geschiedenis te plaatsen. En de vreemdeling te vertellen dat Breda - 'leverancier' van het vaderlandse vorstenhuis - en niet Delft feitelijk de oudste Prinsenstad is. Dat de prins van Oranje Nassau, leider van de nationale Opstand tegen Spanje, na hij was vermoord in Delft, niet in zijn eigen, door Spanje bezette stad begraven kon worden. Dat het prinselijke graf in de Grote Kerk zowel testamentair als feitelijk al in gereedheid was gebracht. (Zijn eerste vrouw en oudste dochtertje liggen er nog steeds - en niét in de Delftse grafkelder!). Verhalen om van te smullen, en voor honderd procent waar. En dan de klapper: weet die toerist eigenlijk wel hoe die Nassaugraaf aan zijn prinsentitel is gekomen; en wat ging daar niet allemaal aan vooraf? Kat in het bakkie dus, dat aangeboden standbeeld? Mooi mis. Het stadsbestuur verzamelt inderhaast a-historische munitie om het aanbod af te schieten en excelleert daarbij in een hoogst curieuze, bijna sektarische argumentatie. Het etiketteert de prins als 'uitgesproken Oranje' en daarmee als: nauwelijks Nassau. Alsof Oranje en Nassau niet naast elkaar (kunnen) bestaan - en Breda geen Nassaustad kan zijn als het - al 45 jaar - ook Oranjestad is. Voorts verwijzen de bestuurderen naar de gangbare associatie van Oranje met Delft; alsof niet juist die vanzelfsprekendheid moet (en kan) worden bestreden. En dan zou de prins ook al niet lang genoeg in de stad hebben gewoond, terwijl hij juist in menig opzicht kan doorgaan voor de laatste Bredase Nassau. Maar daarover een volgende keer meer. -
Reacties? leo.nierse@bndestem.nl
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
