BREDA - In Breda start vrijdag het Graphic Design Festival. Tot en met 29 juni is de stad doordrenkt van grafische vormgeving. Midden in die periode, op 11 juni, opent koningin Beatrix in de Boschstraat het Graphic Design Museum Beyerd Breda.
Zie ook:
Het enige museum ter wereld dat is gespecialiseerd in dit onderwerp. Een
interview met beide directeuren.
Wie?
Dennis Elbers (29)
geboren in Leidschendam, zoon van organisator van festivals als Parkpop Den
Haag, beeldend kunstenaar, directeur graphic design festival.
Peter Rijntjes (44). Zoon van rayonbeheerder van het koninklijk verbond van
grafische ondernemers. Maakte naam met het veranderen van organisaties als
het science museum Nemo in Amsterdam. Leerde bij zijn werk voor Den Haag
Marketing & Events de vader van Elbers kennen. Rijntjes is
interim-directeur Graphic Design Museum.
Wat zijn jullie
organisaties?
Rijntjes: "Het Graphic Design Museum is het
eerste museum in de wereld dat zich volledig richt op grafische vormgeving.
Het laat zien wat het is, geeft een overzicht van de ontwikkeling door de
jaren heen en van de actuele stand van zaken. Bovendien toont het de
raakvlakken die grafische vormgeving heeft met andere kunstdisciplines."
Elbers: "Het festival is een verzameling van een groot aantal
activiteiten op het gebied van de grafische vormgeving die op talloze
plaatsen in Breda, zowel op straat als binnen in musea en dergelijke,
plaatsvinden. Sommige zaken zijn vijf weken lang te zien, andere duren niet
langer dan vijf minuten. Met het festival laten we inwoners en bezoekers van
Breda kennis maken met zoveel mogelijk facetten van de grafische vormgeving."
Wat is grafische vormgeving?
Elbers: "Je staat ermee
op en je gaat ermee naar bed. Van de display van je wekker tot de krant tot
de bewegwijzering die het mogelijk maakt dat je van a naar b komt. Alles is
grafisch vormgegeven. Het is visuele communicatie die je overal bereikt."
Rijntjes: "Met graphic design wordt doelbewust een boodschap
overgebracht waarvan de maker wil dat iedereen hem op eenzelfde manier
opvat. Dat is het verschil met kunst. Die streeft juist na dat iets op
meerdere manieren is te interpreteren. Maar grafische vormgeving wil dat
iedereen weet: dit is een pak melk of hier bouwt die en die. Zonder
grafische vormgeving verlies je je houvast. Producten in de supermarkt
worden niet meer herkend, de weg naar een bepaalde straat niet meer gevonden.
"
Waarom is het al die aandacht waard?
Rijntjes: "
Over het algemeen is goed grafisch ontwerp iets dat je ongemerkt dat optimale
houvast biedt. Pas als het geïsoleerd wordt gepresenteerd, zie je de
schoonheid. Neem de bewegwijzering op Schiphol van Paul Mijksenaar. Heel
effectief, onopgemerkt, maar als je er eens goed naar kijkt zie je hoe mooi
het is."
Elbers: "Bovendien is het enorm divers. We
hebben oud-studenten van Sint Joostdocent en ontwerper Henk Cornelissen
gevraagd om een affiche te maken voor zijn expositie in de Stadsgalerij. Het
heeft zo'n tweehonderd verschillende posters opgeleverd van mensen die
allemaal dezelfde boodschap uitdragen. Dat is fascinerend."
Waarom graphic design in Breda?
Rijntjes: "Voor de komst van
het museum zijn meer redenen. Allereerst is Nederland wereldberoemd met zijn
Dutch Design. Daarnaast verdienen de iconen van dat design het om
zelfstandig in hun context te worden gepresenteerd. Komt bij dat in deze
regio van oudsher veel grafische industrie aanwezig is, dat er bovendien een
gerenommeerde opleiding in is en dan is er ook nog een gemeentebestuur dat
zo moedig is geweest om een aantal jaren geleden te kiezen om kunsthal De
Beyerd om te turnen tot een in grafische vormgeving gespecialiseerd museum.
Eén die, zo weten we inmiddels uit reacties uit heel de wereld, kan rekenen
op flink wat toeloop. Van ons wordt verwacht dat we 40.000 bezoekers per
jaar ontvangen. Ik denk dat het er minstens 60.000 zijn."
Elbers: "Het festival heeft alles te maken met het museum. Toen de
gemeente de knoop had doorgehakt, werd onmiddellijk besloten dat Breda zich
wilde profileren met zijn beeldcultuur. Aan mij de vraag hoe dat kon. Met
het festival koppelen we dat wat in het museum gebeurt met de stad en zijn
lokale identiteit. Graphic Design is in de weken rond de opening van het
museum letterlijk overal op straat te zien. Zo laten we inwoners en
bezoekers van Breda zien wat het is en wat het voor hen kan betekenen."
Wat dan?
Rijntjes: "Wat we al eerder meldden, maar meer. Zowel
in het museum als bij het festival kunnen mensen zelf ontdekken hoe
effectief de communicatie via grafische vormgeving eigenlijk is. Neem een
affiche dat Anthon Beeke in 1981 ontwierp voor een voorstelling van Globe.
Een poster die shockeerde, maar die heel duidelijk onmiddellijk helder
maakte of het theaterstuk iets voor iemand was, of niet."
Wat
mogen bezoekers zeker niet missen?
Rijntjes: "Als ik een tip
mag geven voor het festival: ga dan absoluut naar Henk Cornelissen. Zijn
toevalsproject is uniek."
Elbers: "Ik vind het geweldig
hoe het museum ervoor koos om Teun Castelein bij de opening de hele gevel
vol te laten hangen met vlaggen. Een heel gewaagde keuze, waarbij geen
concessie is gedaan aan de schoonheid van een monumentaal pand dat net een
ingrijpende verbouwing achter de rug heeft."
Tot slot, wat is
opmerkelijk?
Rijntjes: "Dat Nederland zich er nauwelijks van
bewust is hoe beroemd ons graphic design is." Elbers: "Dat klopt.
Ik heb geen enkele moeite gehad om de grootste ontwerpers uit heel de wereld
over te halen gratis een bijdrage te leveren aan ons festival. Iedereen wil
in Nederland laten zien wat hij kan." Rijntjes: "Het wordt tijd
dat we daar eens een beetje trots op worden."





























