Als ondernemers op een bedrijventerrein nauw samenwerken, vergroot dat ook de sociale controle. Sinds de buren McDonald's op Steenakker hebben aangesproken op zwerfvuil, rijden medewerkers elke ochtend een rondje met een bakfiets om colabekers uit de bermen te vissen. foto Archief BN DeStem
Bob Scholte en Joop Iriks op een van de bankjes die de ondernemers op Steenakker samen kochten. Ook het groen en de wegen beheren ze zelf.
1/2
BREDA -Van cameratoezicht tot groenvoorziening: de ondernemers op Steenakker regelen alles zelf. Volgens hen is dat de beste manier om verloedering tegen te gaan.
Verloederende bedrijventerreinen waar het zwerfvuil zich in de bermen ophoogt, winkelcentra waar lege etalages en graffiti het straatbeeld ontsieren. Van Breda tot Bergen op Zoom: in elke gemeente zijn er voorbeelden van te vinden. De recessie maakt de situatie er voorlopig niet beter op. Van gemeenten, die stevig moeten bezuinigen, valt ook weinig te verwachten.
En van de ondernemers zelf? Die hebben direct belang bij een veilige en aantrekkelijke bedrijfsomgeving. Veel ondernemers willen daar best een bijdrage aan leveren. Maar zulke plannen komen vaak niet van de grond, omdat niet iedereen wil meedoen en meebetalen.
Op het Bredase bedrijventerrein Steenakker gebeurt dat wel. Het onderhoud van de wegen en het groen, de surveillances van een beveiligingsbedrijf, cameratoezicht, sneeuwruimen: de ondernemers regelen het allemaal zelf. Dat doen ze al grotendeels sinds de oprichting van het bedrijventerrein, eind jaren '90. Op zeven bedrijven na: die weigerden mee te betalen en liftten zo gratis mee op de inspanningen van hun buren.
Daar is nu een einde aan gemaakt.
Op 1 januari is Steenakker omgedoopt tot BIZ: een bedrijfsinvesteringszone. Dat verplicht alle bedrijven om een jaarlijkse heffing te betalen. Afhankelijk van de grootte van het bedrijf varieert die van 1.100 tot 8.600 euro. De belastingdienst van de gemeente int het bedrag en sluist het vervolgens door naar de ondernemersvereniging. Hetzelfde geldt voor de bedragen die de gemeente normaal gesproken kwijt zou zijn aan onderhoud van het gebied. In totaal gaat het om enkele tonnen.
Dat de ondernemers op Steenakker dat budget voor onderhoud, leefbaarheid en veiligheid zelf beheren, heeft veel voordelen, zegt Bob Scholte. Hij is voorzitter van de stichting parkmanagement Steenakker en eigenaar van het bedrijf Eurologics. "Als ondernemers bepalen we graag zelf waar we geld aan uitgeven. Als we afhankelijk waren van de gemeente, zou het gras hier tot kruishoogte groeien. Wij hebben een contract met een aannemer die de bermen 24 keer per jaar maait. Samen schaffen we bankjes, afvalbakken en promotiezuilen aan."
In de beginjaren kampte het bedrijventerrein met overlast en criminaliteit. "Inbraken, illegale afvalstortingen, straatraces", somt voorzitter Joop Iriks van de ondernemersvereniging op. Volgens de eigenaar van het gelijknamige autobedrijf zijn die problemen verdwenen sinds de bedrijven samen beveiliging regelen. "Camera's registreren de kentekens van alle auto's die na sluitingstijd het terrein oprijden. Als individuele ondernemer krijg je dat niet voor elkaar. Door één beveiligingsbedrijf het hele gebied te laten bewaken, zijn we bovendien veel goedkoper uit dan wanneer ieder bedrijf dat voor zich zou regelen."
De nauwe samenwerking vergroot volgens de ondernemers de sociale controle. Scholte: "Rond de McDonald's lag altijd veel zwerfvuil. Sinds we het bedrijf daar op aan hebben gesproken, rijden ze elke ochtend een rondje met een bakfiets om de colabekers uit de bermen te vissen. Zo hebben we ook samen opgetrokken om krakers uit een pand te krijgen. We beschouwen het hele terrein als een beetje van ons allemaal."
Steenakker is een relatief nieuw bedrijventerrein. De vraag is of de oplossing voor verouderde, verloederde bedrijventerrein – en daar zijn er veel meer van in Breda en wijde omgeving – ook ligt in het oprichten van een BIZ. De Bredase wethouder van Economische Zaken Cees Meeuwis denkt van wel. "Overal zijn ondernemers met ambitie. Via een BIZ krijgen zij de kans om verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte te nemen. Een paar dwarsliggers houden een welwillende meerderheid niet langer tegen."
In de Bredase binnenstad wordt een Ondernemersfonds opgericht, dat alle bedrijven via een soortgelijke constructie verplicht mee te betalen aan zaken die de uitstraling van het gebied vergroten. De binnensteden van Bergen op Zoom en Oosterhout hebben sinds kort al zo'n fonds. Op andere bedrijventerreinen, waaronder in Rucphen (de Nijverhei) en Hoogerheide (De Kooi), is de oprichting van een BIZ mislukt. Te veel ondernemers stemden tegen, uit weerstand tegen de verplichte bijdrage.
Dat het op Steenakker wel gelukt is, is te danken aan de verregaande samenwerking die al tussen ondernemers bestond, erkent Iriks. "Lid worden van de ondernemersvereniging was destijds een voorwaarde om een bouwperceel te mogen kopen. Alleen de paar bedrijven die er toen al stonden, konden zich aan de bijdrages onttrekken."
Toch ging het instellen van een BIZ niet vanzelf. "Het heeft ons een hoop bloed, zweet en tranen gekost",zegt Iriks. "Het was nogal een bureaucratisch proces. Maar die investeringen zullen zich zeker terugbetalen."
Scholte: "Klanten komen liever naar een aantrekkelijk bedrijventerrein. Een nette omgeving houdt de waarde van onze panden bovendien op peil."
Daarbij maakt de BIZ het mogelijk om de boel professioneler aan te pakken. Steenakker krijgt een eigen (parttime) parkmanager, die uit de gezamenlijke bijdragen wordt betaald. Scholte: "Tot nu toe lag alles op de schouders van vrijwilligers, zoals wij. De tijd en energie die we daarin staken, ging soms zelfs ten koste van ons eigen bedrijf. Andere ondernemers hadden dan ook weinig animo om het werk over te nemen. Met een professionele parkmanager is de continuïteit nu gewaarborgd."
Nu de BIZ er eenmaal is, wordt de bureaucratie bovendien juist minder. Iriks: "Wat vroeger vier facturen waren – de bijdragen voor de ondernemersvereniging, de beveiliging, het onderhoud van groen en grijs en de lokale belastingen – is nu teruggebracht tot één: de blauwe envelop van de gemeente."
© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
