Pastoor Frans Verheije van Zundert tijdens de mis.foto Riet Pijnappels
Pastoor Piet Schakenraad.
Diaken Vincent de Haas.
1/3
BREDA - Je zult maar pastoor of pastor zijn en dit jaar een stichtelijke kerstpreek moeten houden, terwijl de kranten bol staan van obscure seksschandalen binnen de kerk.
Voor veel katholieke geestelijken wordt Kerstmis 2011 een van de moeilijkste ooit. Als een inktzwarte, niet te ontwijken schaduw hangt het Deetman-rapport - met zijn rampzalige conclusies over seksueel wangedrag door kerkdienaars - over de religieuze viering, die al eeuwen wordt bezongen als het feest van het licht. Het contrast kon niet groter zijn, meent diaken René de Weerd (49 jaar en gehuwd) van het bisdom Breda. De duisternis van het kwaad en het onrecht versus de traditionele, verlichte boodschap van Jezus Christus: 'Wees goed voor elkaar'.
Vier geestelijken uit de regio Breda vertellen hoe pijnlijk de publicatie van het vernietigende onderzoeksrapport is, zo pal voor de kerstdagen.
En ook hoe het een zware stempel drukt op hun kerstpreken. Want hoe moeilijk ook, toch zullen ze er straks alle vier staan, achter de kansel, rechtop, met nog steeds een heilig geloof in het belang van hun boodschap.
Maar alle vier zeggen ze ook niet om de harde realiteit heen te kunnen en daarom in hun preek, wel of niet expliciet, stil te staan bij het seksueel misbruik in de kerk.
Of veel kerkgangers vanwege de uitkomsten van het Deetman-rapport dit jaar weg zullen blijven, weet De Weerd niet, maar hij is niet bang voor lege kerkbanken. "De verontwaardiging is groot en dat begrijp ik heel goed. Ik spreek veel parochianen die diep gechoqueerd zijn. Toch denk ik niet dat ze zich van de kerk zullen afkeren."
Hij zal tijdens de nachtmis morgenavond preken in de H. Antoniuskathedraal in Breda. Daarbij zal hij het onderwerp niet expliciet aansnijden.
De berouwvolle brief van de bisschoppen, die vorige week in veel kerken is voorgelezen, is volgens hem voldoende. "Maar iedereen zal mijn boodschap tussen de regels door begrijpen. Het kwetsbare kind is onrecht aangedaan. Terwijl het de taak van de kerk is om aan de kant van de zwakkeren te staan."
Zijn collega in Teteringen, diaken Vincent de Haas, 58 jaar, ook gehuwd en vader van drie kinderen, zal er minder doekjes om winden, vertelt hij. In zijn kerstrede zal de term 'seksueel misbruik' wel vallen. En vervolgens wil hij zijn parochianen oproepen om er, ondanks het aangedane leed, toch samen de schouders onder te zetten. Om niet af te haken. "Veel mensen vragen zich af: wil ik nog wel bij de club horen? Ik heb zelf ook gedacht: kunnen we de tent niet beter sluiten? Maar dan maken we ons afhankelijk van diegenen die fout waren.
Dat wil ik niet. We moeten niet in wrok omkijken. Het gaat niet om de kerkleiding of om de kerkdienaars die ons visioen verraden hebben, maar om de parochie. We laten ons niet zomaar wegduwen. We hadden samen een ideaal en daar moeten we mee verder. We moeten de kerk weer opnieuw opbouwen. Het moet weer een plek worden waar mensen onbaatzuchtige liefde en vertrouwen vinden."
Dat het Deetman-rapport in deze tijd is gepubliceerd, met de kerst voor de deur, ziet hij niet als een probleem. "Natuurlijk is het pijnlijk dat we er nu mee geconfronteerd worden, maar het zet wel het donkere tegenover het lichte. Ik denk dat dat juist goed is. Er zijn mensen binnen de kerk geweest die erge dingen hebben gedaan, maar het verhaal van kerst is dat we over elkaar moeten waken. Dat we elkaars waardigheid moeten respecteren."
Ook pastoor Frans Verheije (54) in Zundert zal in zijn toespraak vanaf de kansel de gevoelige kwestie niet mijden.
Maar ook hij zal het, net als diaken De Weerd, in bedekte termen doen. Enerzijds omdat hij de afgelopen twee jaar al uitputtend met zijn parochianen in werkgroepen heeft gesproken over het zwaar geschonden imago van de kerk, maar anderzijds omdat er ook kinderen in de kerk zullen zijn, legt hij uit.
Desondanks zal zijn boodschap een niet mis te verstane zijn. "Ik gebruik voor mijn kerstpreek altijd figuren uit de kerststal. Dit keer sta ik stil bij de herders. Herders horen te waken en te zorgen voor diegenen die aan hen zijn toevertrouwd. In onze samenleving hebben we veel herders. Kerkdienaren, maar ook leraren, hulpverleners, verpleegkundigen zweminstructeurs. Allemaal herders die de zorg hebben voor kwetsbaren."
Voor de 68-jarige Piet Schakenraad wordt het zijn laatste kerst als pastoor van de parochie van Prinsenbeek. Een moeilijke kerst, vindt ook hij. Want waar licht had moeten zijn, was duisternis. En daarom zijn er slachtoffers gevallen, meent hij. De kerkleiding wordt weliswaar gebrek aan inlevingsvermogen verweten, maar Schakenraad kan goed begrijpen dat mensen afhaken.
Mensen zullen uit de kerk wegblijven om wat er gebeurd is of zelfs vaarwel zeggen. "Toch hoop ik tijdens de kerstvieringen te kunnen uitleggen dat de kerk er echt is om zwakkeren te helpen en de slachtoffers weer op weg te helpen. Daarom durf ik, ondanks alles, toch te spreken van een vrolijk kerstfeest. We moeten samen weer aan de slag."
Sorteer reacties
Dachten ze nu echt dat kinderen achtelijk zijn anno 2011 dat daarom het weer in bedekte termen gezegd moet worden.Nee wij waren vroeger achterlijk wisten van toeters nog blazen.slaap gerust fijnefeestdagen 
