article
1.6126315
BAARLE NASSAU - Nergens in ons land komen zoveel verschillende libellensoorten voor als in natuurgebied 't Merkske, vlakbij Baarle-Nassau. Over het heideven vliegen rode hartjes. Doorschijnend, teer als porselein.
Natuurlijk Brabant: 't Merkske is rijk aan libellen
BAARLE NASSAU - Nergens in ons land komen zoveel verschillende libellensoorten voor als in natuurgebied 't Merkske, vlakbij Baarle-Nassau. Over het heideven vliegen rode hartjes. Doorschijnend, teer als porselein.
http://www.bndestem.nl/regio/brabant/natuurlijk-brabant-t-merkske-is-rijk-aan-libellen-1.6126315
2016-06-22T05:59:00+0000
http://www.bndestem.nl/polopoly_fs/1.6126357.1466511255!image/image-6126357.JPG
Etten-Leur,Lokaal Thema BS,libelle,natuurlijknieuws,natuurlijkbrabant,hermes
Brabant
Home / Regio / Brabant / Natuurlijk Brabant: 't Merkske is rijk aan libellen

Natuurlijk Brabant: 't Merkske is rijk aan libellen

Foto's
2
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Van de weidebeekjuffer, volgens velen de mooiste libel van het land, vliegen er honderden rond in de vallei van ‘t Merkske. foto Riet Pijnappels
    • Afbeelding
      Beschrijving
      Van de weidebeekjuffer, volgens velen de mooiste libel van het land, vliegen er honderden rond in de vallei van ‘t Merkske. foto Riet Pijnappels
    BAARLE NASSAU - Nergens in ons land komen zoveel verschillende libellensoorten voor als in natuurgebied 't Merkske, vlakbij Baarle-Nassau. Over het heideven vliegen rode hartjes. Doorschijnend, teer als porselein.

    Het zijn parende koraaljuffers. De hartvorm is typisch voor het paringsgedrag van libellen. Het fenomeen wordt ook wel 'het paringswiel' genoemd. Innig aan elkaar gekoppeld vliegen de twee juffers over het water.

    Maar schijn bedriegt. Het paartje ziet er romantischer uit dan het in werkelijkheid is. Het mannetje heeft het vrouwtje letterlijk 'in de tang'. Libellen zijn ruwe minnaars. Ze hebben aan hun achterlijf een soort grijper waarmee ze een vrouwtje achter de kop beetpakken en meesleuren om te paren, of ze wil of niet. De mannetjes zijn zelfs zo dominant, dat ze het sperma van een eventuele voorganger er eerst met hun penis uitlepelen. Sommige vrouwtjes, die geen zin hebben in een gedwongen copulatie, vermommen zich als man, vertelt boswachter Bart Hoeymans. "Ze nemen dan dezelfde vorm en kleur aan als de mannetjes, zodat ze niet als vrouw herkend worden. Of ze zoeken een schuilplaats totdat ze paringsrijp zijn."

    Niet zo lang geleden was de knalrode koraaljuffer uitgestorven in 't Merkske, het natuurgebied op de Nederlands-Belgische grens. De soort werd in 2001 weer voor het eerst waargenomen. Hoeymans, een gepassioneerd insectenliefhebber: "Ik was blij toen ik de koraaljuffer hier weer zag vliegen!"

    Afgelopen jaren hebben de natuurbeheerders (Staatsbosbeheer en het Belgische Agentschap voor Natuur en Bos) veel gedaan om het gebied te verbeteren, zoals de aanleg van poelen, vennen en kruidenrijke oevers, en een betere waterkwaliteit. De libellen reageren dankbaar. Veel verdwenen soorten kwamen terug. Tegenwoordig komen er in de vallei van 't Merkske 49 libellensoorten voor, vertelt Hoeymans trots.

    Het is het hoogste aantal in Nederland en Vlaanderen. "De libellenrijkdom is vooral te danken aan de variatie aan biotopen", zegt de boswachter. Vooral de beeklibellen, zoals de weide- en bosbeekjuffer, doen het goed. Laatstgenoemde was jarenlang verdwenen, maar sinds 2000 stijgt het aantal weer. Vorig jaar zijn ongeveer 100 bosbeekjuffers geteld. Van de weidebeekjuffer, volgens velen de mooiste libel van het land, vliegen er honderden rond. Andere, veel geziene, soorten zijn paardenbijters, platbuiken, viervlekken, tengere grasjuffers, oeverlibellen, heidelibellen, lantaarntjes, glassnijders, witsnuiten en keizerlibellen.

    Veruit de grootste favoriet van de Vlaamse boswachter is de zeldzame gevlekte witsnuitlibel. "Dat is zo'n mooi beestje." Begin deze maand telde hij 16 stuks in het Vlaamse gedeelte van het natuurgebied. "Dat is nog lang niet genoeg voor een gezonde, robuuste populatie, maar ik ben er toch heel trots op. Het is een kieskeurig dier, dat hele hoge eisen aan zijn biotoop stelt."

    Hoeymans hoopt nu op de terugkeer van de beekrombout, een grote (50 mm) en zeer zeldzame libel. "Die zou ik hier graag terugzien. Maar dat is vooral afhankelijk van het waterschap. Dan moet er nog meer worden gedaan aan de waterkwaliteit en aan de natuurlijke inrichting van de beek 't Merkske." De grootste bedreigingen zijn volgens hem de constante toevoer van stikstofrijk landbouwwater en de jaarlijkse, te rigoureuze opschoning van de beek in verband met de waterafvoer. Terwijl een beekrombout graag een flinke boomtak in het water wil, als uitkijkpost. Zodat hij de vrouwtjes die voorbijvliegen direct kan grijpen voor de paring. Of ze willen of niet.