van bergse bodem - Waterschans komt tot leven

Valentijn Klotz tekende in 1671 het binnenterrein van de Waterschans, het vestingwerk aan het begin van het havenkanaal.

Het binnenterrein kon plaats bieden aan een klein garnizoen. Er waren soldatenbarakken, officierswoningen en wapenopslagplaatsen. Wie dit leest denkt op zijn minst aan een grote kazerne, maar de beschrijving is van toepassing op de Waterschans. De beschrijving zoals ik die hier opvoer komt uit de cultuurhistorische en archeologische inventarisatie, zoals die door de gemeente is opgesteld.

Dat is gebeurd als voorwerk in het kader van de plannen voor Schelde Veste. De Waterschans zoals we die nu kennen maakt deel uit van dat nieuwbouwplan.

Vorige week schreef ik al dat de Waterschans het oudste vestingwerk van de stad is. Ook dat kwam uit die studie van de gemeente. Wat ik verder las, vond ik zo interessant dat ik nog een keer op deze plek erop terugkom. Bij fort De Roovere kwamen funderingen tevoorschijn die aangaven dat er ooit bebouwing heeft gestaan. Maar gedetailleerde plaatjes ontbreken.

Het bijzondere van de Waterschans is dat wat er heeft gestaan dit keer niet op basis van opgegraven fundamenten is gebaseerd. Nee, en dat is boven dit verhaaltje goed te zien: er zijn afbeeldingen van het vestingwerk.

In 1671 tekende Valentijn Klotz het binnenterrein.

Sterker nog. Er zijn meerdere afbeeldingen. De oudste dateert uit 1622. Op een plattegrond uit dat jaar, die wordt toegeschreven aan David van Orliens, is het verdedigingswerk al te zien. En Bonaventure Peters, een kunstenaar uit Antwerpen, maakt in 1635 ook nog eens een vogelvluchttekening van de Waterschans. Daardoor is niet alleen goed te zien hoe de vorm is geweest, maar ook wat er op het binnenterrein stond aan gebouwen. Valentijn Klotz maakte meerdere tekeningen, ook van de omgeving van de Waterschans. Dat alleen al geeft aan hoe belangrijk dit stukje Bergen op Zoom ooit werd gevonden.

In de rubriek Van Bergse Bodem belichten we elke dinsdag interessante zaken uit de historie van Bergen op Zoom. Dat varieert van kleine archeologische vondsten tot bijzondere plekken in het landschap die verwijzen naar het verleden van de stad. Tips of ideeën: 0164 212 650 of redactie.bergen@bndestem.nl. Zie voor eerdere afleveringen van deze rubriek:bndestem.nl/bergsebodem

Meer Bergen op Zoom

• 11:29 Fietsbrug wordt fietspad
• 08:50 'Biovergister is nog niet klaar voor uitbreiding'
• 08:56 Grotere rol voor clubs
• 08:52 Paradefestival op kiosk toe aan vierde editie
• 08:45 De Nijs: 'Nog voor bouwvak dierenparkje op Glatt-terrein'
• 08:41 Derdejaars leerlingen van CKB Musical Kids brengen musical Straf
• 08:53 Welberg stemt 'thuis'
• 08:55 Dinteloord schaatst bij zwetende Roparunners
• 08:48 Roparungeld naar vijf regionale doelen
• 07:18 22 Bergse parkeerautomaten kapot door vandalisme

Sorteer reacties

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Klik hier en lees het Privacy Statement

Zo reageert u:

Op de website van BN DeStem kunt u reageren op de artikelen. Soms worden (delen van) reacties ook gepubliceerd in de krant.

De redactie kan bijdragen zonder opgaaf van reden weigeren.

Daarbij hanteren wij onder meer de volgende voorwaarden:

Onder de reactie moet altijd uw voornaam, achternaam en woonplaats staan.

De reactie moet kort en bondig (max. 400 tekens) zijn.

De reactie mag niet beledigen, discrimineren of nodeloos kwetsen.

De reactie mag geen scheldwoorden of bedreigingen bevatten.

De reactie moet betrekking hebben op het artikel waaronder de reactie wordt geplaatst.

De reactie mag geen reclame-uiting bevatten.

De reactie mag geen privé-gegevens van derden bevatten.

De reactie mag geen links naar illegale zaken bevatten (software, muziek, etc.).

De reactie mag geen inbreuk zijn op het auteursrecht van anderen.

Reacties onder overduidelijk valse naam kunnen worden geweigerd.

De reactie moet begrijpelijk en leesbaar zijn.

De redactie houdt zich aanbevolen voor tips, maar zal niet tot plaatsing overgaan van:

Reacties die (impliciete) beschuldigingen of verdachtmakingen van misdrijven bevatten, zolang er (nog) geen gerechtelijke uitspraak is.

Reacties die de identiteit van verdachten onthullen. Evenmin van slachtoffers, zolang de redactie geen bevestiging van de politie heeft (en wij mogen aannemen dat de familie is ingelicht)

Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd.

Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek, namelijk als de redactie van mening is dat een groot maatschappelijk belang in het geding is. Ook daarover wordt niet gecorrespondeerd.