'Bij kiespijn liever naar de tandarts, zei pastoor'

  dinsdag 07 september 2010 | 09:46 | Laatst bijgewerkt op: dinsdag 07 september 2010 | 09:52

Tekstgrootte tekst verkleinentekst vergroten
René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen ;René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen ;René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen

René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen ;René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen ;René Hermans (links) en Jan Walraven bij het Leonardusbeeld in een nis van de tuinmuur van de oude burgemeesterswoning. foto's Jan van Zuilen

René Hermans, samen met Jan Walraven onze gids voor vandaag, herinnert zich uit zijn jeugd in het begin van de jaren vijftig nog wel iets van de verering van de H. Apollonia. "Dan moest je naar het altaar komen; daar stond de pastoor tussen twee grote brandende kaarsen, met een ding en een doek in zijn handen en dat moest je dan kussen.

Iedere keer als iemand het gekust had, wreef hij er met de doek overheen. Maar waarom ik dat ding moest kussen en dat het een relikwie was van Apollonia, wist ik niet. Ik denk dat ik haar naam toen nog niet eens goed kon uitspreken."

Hoog in een donkere hoek van het noordelijke kruiskoor van de Lambertuskerk staat nog steeds een klein beeld van de H. Apollonia, met de houtworm erin. Het komt echter nooit meer van zijn sokkel. Apollonia heeft een tang in haar hand, als symbool van het verhaal dat de martelares vlak voordat ze vermoord werd de tanden uit de mond gerukt zouden zijn. Reden waarom Apollonia bekendstaat als beschermheilige tegen kiespijn. Tot begin jaren zestig kwamen mensen uit de hele omgeving op haar feestdag op 9 februari naar de kerk in Wouw om genezing voor hun kiespijn bidden. Tot Wouw een eigen tandarts kreeg en de toenmalige pastoor, pastoor-deken Wolters, de bedevaartgangers adviseerde om naar deze man te gaan in plaats van ter bedevaart naar de kerk te komen. Toen was het snel gedaan met de verering van Apollonia.

"Typisch iets voor pastoor Wolters om dat te zeggen", zegt René Hermans, "zo was hij, recht voor zijn raap. Iedereen was bang voor hem. Als in de kerk een man tussen de vrouwen zat, onderbrak hij zijn preek om te zeggen: 'Wat doet die haan daar tussen de kippen?' En als misdienaar moest je het niet wagen om een fout te maken bij het opzeggen van de litanie, of je had al een draai om je oren te pakken. Maar ik moet er wel bij zeggen dat pastoor Wolters ook de man is geweest die ervoor gezorgd heeft dat onze kerk na de vernieling in de Tweede Wereldoorlog weer in volle glorie is herbouwd."

De verering van die andere Wouwse heilige, de H. Leonardus, gaat terug tot de late Middeleeuwen en had op twee dagen plaats. Op zijn sterfdag op 6 november en op de zondag voor Pinksteren was het een heel spektakel in Wouw met een processie en een jaarmarkt met veel vertier. Daar kwamen volgens de overlevering veel mensen op af. "Logisch", zegt Jan Walraven, "want het moet een leuke dag zijn geweest. En met dat bezoek aan de kerk verdiende je mooi een volle aflaat, waarmee je na je dood rechtstreeks naar de hemel ging."

In de 17e eeuw verboden de protestantse overheersers de openbare heiligenverering. Toen de katholieken in de Franse tijd weer openlijk hun geloof mochten belijden en hun kerk terugkregen, is de Leonardusviering echter geen nieuw leven in geblazen. In plaats daarvan kwam de verering van de H. Apollonia op gang, die echter nooit zoveel aanhangers heeft gekend als de Leonardusverering.

Toch is Wouw zijn belangrijkste heilige niet vergeten. Zijn afbeelding siert sinds 1815 het gemeentewapen van Wouw, de Lenaertsstraat en het verzorgingstehuis Leonardushof zijn naar hem vernoemd en op twee plekken in het dorp staan beelden van de H. Leonardus. Het ene staat in een nis van de tuinmuur van de voormalige burgemeesterswoning aan het Torenplein, het andere in de kapel van het Leonardushof.

Voor deze serie is gebruikgemaakt van informatie van het Meertens Instituut: www.meertens.knaw.nl/ bedevaart/bol/lijst_cultusobjecten

www.bndestem.nl/bedevaart



© BN DeStem 2012, op dit artikel rust copyright.
Wij plaatsen alleen reacties die ondertekend zijn met uw voornaam, achternaam en woonplaats.
 
Reacties
laatste eerstSorteer reacties

Reageren

blij blozend boos cool verrast droevig egaal gemeen huilend vertwijfeld knipoog lachen rollendeogen tongeruit wijdogig

Klik hier en lees het Privacy Statement


Zo reageert u:

Op de website van BN DeStem kunt u reageren op de artikelen. Soms worden (delen van) reacties ook gepubliceerd in de krant.

De redactie kan bijdragen zonder opgaaf van reden weigeren.

Daarbij hanteren wij onder meer de volgende voorwaarden:

Onder de reactie moet altijd uw voornaam, achternaam en woonplaats staan.

De reactie moet kort en bondig (max. 400 tekens) zijn.

De reactie mag niet beledigen, discrimineren of nodeloos kwetsen.

De reactie mag geen scheldwoorden of bedreigingen bevatten.

De reactie moet betrekking hebben op het artikel waaronder de reactie wordt geplaatst.

De reactie mag geen reclame-uiting bevatten.

De reactie mag geen privé-gegevens van derden bevatten.

De reactie mag geen links naar illegale zaken bevatten (software, muziek, etc.).

De reactie mag geen inbreuk zijn op het auteursrecht van anderen.

Reacties onder overduidelijk valse naam kunnen worden geweigerd.

De reactie moet begrijpelijk en leesbaar zijn.

De redactie houdt zich aanbevolen voor tips, maar zal niet tot plaatsing overgaan van:

Reacties die (impliciete) beschuldigingen of verdachtmakingen van misdrijven bevatten, zolang er (nog) geen gerechtelijke uitspraak is.

Reacties die de identiteit van verdachten onthullen. Evenmin van slachtoffers, zolang de redactie geen bevestiging van de politie heeft (en wij mogen aannemen dat de familie is ingelicht)

Over het al dan niet plaatsen van reacties wordt niet gecorrespondeerd.

Het IP-adres van de afzender van een reactie wordt automatisch opgeslagen in het redactioneel systeem. Het kan worden afgestaan aan derden in het kader van een strafrechtelijk (voor)onderzoek, namelijk als de redactie van mening is dat een groot maatschappelijk belang in het geding is. Ook daarover wordt niet gecorrespondeerd.

Mijn hart kleurt nu al oranje

Laatste nieuws Dichtbij




DE KWESTIE
In De Kwestie komt iedere zaterdag een onderwerp aan de orde dat u bezig houdt. Een onderwerp dat er toe doet. Van politieke spagaten tot parkeerproblemen, van sluiten van een zwembad tot groenonderhoud. Wij willen vooral dat u aan het woord komt en willen uw mening horen.
Klik hier en plaats uw mening